Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 105 điều, trong đó Chương IX quy định riêng về tài chính đất đai và giá đất. Đây là một trong những nội dung được sửa đổi mạnh nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý nguồn thu từ đất đai và tạo sự thống nhất trong thực hiện các nghĩa vụ tài chính.
Theo dự thảo, các khoản thu ngân sách từ đất đai bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; tiền xử phạt vi phạm hành chính về đất đai; tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý, sử dụng đất; các khoản khác có liên quan đến đất đai cùng các khoản thu khác theo quy định.
Đáng chú ý, dự thảo quy định tiền thuê đất trả hằng năm sẽ được áp dụng ổn định theo chu kỳ do Chính phủ quy định.
 |
| Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục kế thừa và mở rộng các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Ảnh: Đức Thanh |
Một điểm mới quan trọng khác là dự thảo quy định khá chi tiết các căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Theo đó, việc xác định tiền sử dụng đất và tiền thuê đất sẽ căn cứ vào diện tích đất, thời hạn sử dụng, mục đích sử dụng đất, giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, chính sách miễn giảm, chi phí đầu tư hạ tầng (nếu có) cùng tỷ lệ thu tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất đối với từng loại đất, từng đối tượng sử dụng.
Đối với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, giá đất sẽ được xác định theo giá trúng đấu giá. Trường hợp thuê đất, giá đất được xác định căn cứ vào đơn giá thuê đất tương ứng với hình thức trả tiền thuê đất hằng năm hoặc trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.
Đối với tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, dự thảo cũng quy định căn cứ tính toán gồm diện tích thu hồi, mục đích và thời hạn sử dụng đất, hình thức sử dụng đất, giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất cùng tỷ lệ bồi thường theo quy định.
Song song với đó, dự thảo quy định cụ thể thời điểm xác định giá đất và thời điểm tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với từng trường hợp như giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất hay điều chỉnh quy hoạch chi tiết.
Bên cạnh việc hoàn thiện căn cứ xác định nghĩa vụ tài chính, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục kế thừa và mở rộng các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất nhằm hỗ trợ đầu tư, bảo đảm an sinh xã hội và khuyến khích phát triển một số lĩnh vực ưu tiên.
Theo đó, việc miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được áp dụng đối với nhiều nhóm đối tượng.
| Để tăng tính chủ động cho địa phương nhưng vẫn bảo đảm cơ chế giám sát, dự thảo quy định UBND cấp tỉnh xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất. |
Đó là các dự án sản xuất, kinh doanh thuộc ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, ngoại trừ dự án nhà ở thương mại và đất thương mại, dịch vụ.
Các trường hợp thực hiện chính sách nhà ở, đất ở cho người thuộc diện chính sách; người phải di dời do nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng; các dự án phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách hoặc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũng thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi.
Ngoài ra, dự thảo còn quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với một số dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), công trình thuộc diện ưu đãi theo pháp luật chuyên ngành, đất sử dụng của đơn vị sự nghiệp công lập và các trường hợp khác do Chính phủ quy định.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) là việc thiết kế lại cơ chế định giá đất.
Theo Điều 74 của dự thảo, giá đất sẽ do Nhà nước quyết định và việc định giá phải bảo đảm các nguyên tắc trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; tuân thủ đầy đủ phương pháp, trình tự và thủ tục định giá theo quy định.
Đặc biệt, việc xác định giá đất phải dựa trên hệ thống dữ liệu đầy đủ, bao gồm dữ liệu đất đai, dữ liệu thuế, công chứng, ngân hàng, bất động sản và các nguồn thông tin liên quan. Đồng thời, việc định giá phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Dự thảo cũng quy định các căn cứ để định giá đất gồm mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, thông tin đầu vào phục vụ định giá, các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất và các quy định pháp luật có liên quan tại thời điểm định giá.
Song song với đó, dự thảo tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.
Theo quy định, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất sẽ được sử dụng làm căn cứ tính các khoản thu ngân sách từ đất đai theo quy định của Luật Đất đai, đồng thời là cơ sở xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Bảng giá đất được xây dựng theo từng loại đất, khu vực và vị trí, bảo đảm phản ánh đặc điểm từng địa bàn.
Trong khi đó, hệ số điều chỉnh giá đất được xác định là tỷ lệ tăng hoặc giảm của các loại đất tương ứng với khu vực, vị trí đã quy định trong bảng giá đất.
