Khơi thông nguồn lực, định hình vai trò “đầu tàu” của các tập đoàn kinh tế

Mai Tấn
(TBTCO) - Sau 40 năm Đổi mới, các tập đoàn kinh tế được xác định là lực lượng “đầu tàu”, dẫn dắt tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng nền kinh tế tự cường, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải khơi thông nguồn lực, hoàn thiện thể chế và định hình rõ vai trò của từng khu vực doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
aa

Trao cơ chế, tạo lực cho các “đầu tàu”

Chiều 13/4, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế”, thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm đánh giá vai trò dẫn dắt và đề xuất chính sách phát triển các tập đoàn kinh tế trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, tại Hội nghị Trung ương III dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6, đầu tháng 7 tới, Ban sẽ trình Bộ Chính trị Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong quan điểm tổng thể, kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Thực tế, khu vực này hiện đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra phần lớn việc làm cho xã hội. Tuy nhiên, cấu trúc của khu vực kinh tế tư nhân vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, dù có hơn 1 triệu doanh nghiệp, nhưng chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể.

Khơi thông nguồn lực, định hình vai trò “đầu tàu” của các tập đoàn kinh tế
Quang cảnh hội thảo

Một trong những cơ chế quan trọng được đề cập là Nhà nước đặt hàng khu vực doanh nghiệp tư nhân thực hiện các nhiệm vụ chiến lược quốc gia. Theo ông Nguyễn Đức Hiển, để cơ chế này vận hành hiệu quả, cần xây dựng rõ tiêu chuẩn, định mức và xác định đầu ra cụ thể cho từng nhiệm vụ đặt hàng. Theo tính toán, để đạt được mục tiêu tăng trưởng, nền kinh tế cần tổng vốn đầu tư rất lớn, trong đó phần vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm một tỷ trọng nhất định, còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn nước ngoài.

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới, không thể không nhắc tới vai trò "đầu tàu" của các tập đoàn kinh tế. Dù là doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo hay khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, các tập đoàn kinh tế thời gian qua luôn khẳng định vị thế là xương sống và lực lượng dẫn dắt của nền kinh tế. Các đơn vị này không chỉ đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP và thu ngân sách nhà nước, tạo ra hàng triệu việc làm, mà còn trực tiếp triển khai các công trình, dự án trọng điểm quốc gia; xây dựng và đưa thương hiệu của các ngành sản xuất, dịch vụ, thương mại Việt Nam vươn tầm quốc tế, qua đó ngày càng củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đến ngày 31/12/2025, hệ thống ngân hàng gồm 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 28,9 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với cuối năm 2024 và tăng gần 2.000 lần sau gần 40 năm. Huy động vốn tăng 15,42% so với cuối năm 2024, tương đương mức tăng gần 1.300 lần sau gần 40 năm.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, nhiều ngân hàng đã đạt quy mô lớn và có thứ hạng cao trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng liên tục được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cung ứng nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Đối với các tập đoàn kinh tế, ngành ngân hàng luôn xác định đây là nhóm khách hàng truyền thống, quy mô lớn, có uy tín, sẵn sàng được cấp tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là đầu tư các dự án lớn có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, bảo đảm tiến độ và hiệu quả.

Từng bước khẳng định vị thế

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chia sẻ, với việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW, kinh tế tư nhân lần đầu tiên được xác định là “một trong những động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế, đồng thời là lực lượng tiên phong trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cùng với sự phát triển về lượng, khu vực này cũng đã xuất hiện nhiều tập đoàn tư nhân lớn, từng bước khẳng định vị thế không chỉ trong nước mà còn vươn ra khu vực và quốc tế. Những doanh nghiệp tiêu biểu như THACO, Vingroup, Hòa Phát, Vinamilk hay Masan đã ghi dấu ấn trong nhiều lĩnh vực từ công nghiệp, tiêu dùng đến bất động sản.

Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn tồn tại một nghịch lý lớn số lượng đông nhưng chưa thực sự mạnh; năng động nhưng thiếu chiều sâu; đóng góp lớn nhưng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Những điểm nghẽn chủ yếu nằm ở cơ cấu ngành nghề còn mất cân đối, quy mô doanh nghiệp nhỏ và phân mảnh, năng suất lao động thấp, cùng với hạn chế về khả năng tích lũy dài hạn.

Từ thực tiễn này, ông nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết các tập đoàn tư nhân cần chuyển từ vai trò “tham gia tăng trưởng” sang “dẫn dắt tăng trưởng”. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ông Đậu Anh Tuấn đề xuất một số định hướng trọng tâm như thúc đẩy chuyển dịch từ bất động sản, tài chính sang sản xuất và công nghệ - lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao; đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu - phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo với các cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn; xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ nhằm hình thành chuỗi cung ứng nội địa và lan tỏa công nghệ; phát triển thị trường vốn theo chiều sâu, minh bạch và đa dạng hóa nhà đầu tư để hỗ trợ nguồn vốn dài hạn; đồng thời nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực hiện đại, gắn với các tiêu chí ESG.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu thành lập cơ quan chuyên trách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân mở rộng ra thị trường quốc tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu một cách bài bản và bền vững./.

Mai Tấn

Đọc thêm

Chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn, mà là động lực phát triển

Chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn, mà là động lực phát triển

(TBTCO) - Chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ được xác định là những động lực then chốt để Việt Nam tạo đột phá phát triển, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn mới.
“Cuộc đua” sức khỏe thương hiệu ngành tài chính tiêu dùng trong thế bám đuổi

“Cuộc đua” sức khỏe thương hiệu ngành tài chính tiêu dùng trong thế bám đuổi

(TBTCO) - Mibrand Vietnam vừa công bố Bảng xếp hạng sức khỏe thương hiệu tài chính tiêu dùng Việt Nam 2025. Dữ liệu cho thấy, nhóm thương hiệu dẫn đầu chưa tạo ra khoảng cách quá lớn về điểm số. "Cuộc đua" giữa các doanh nghiệp dịch chuyển sang niềm tin, chất lượng dịch vụ và khả năng tối ưu trải nghiệm khách hàng sau vay.
Kích hoạt cơ chế hỗ trợ 24/7 cho mô hình thông quan tập trung

Kích hoạt cơ chế hỗ trợ 24/7 cho mô hình thông quan tập trung

(TBTCO) - Trước thời điểm chính thức triển khai thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026, Cục Hải quan đã huy động lực lượng từ nhiều đơn vị nghiệp vụ tham gia tổ hỗ trợ thường trực 24/7 nhằm bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra thông suốt ngay từ giai đoạn đầu vận hành.
Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6979/BTC-KTN phân công triển khai các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, yêu cầu các đơn vị được giao chủ trì chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, tiến độ, chất lượng thời hạn chương trình.
Hoàn thiện Luật Hải quan theo hướng số hóa, quản trị thông minh

Hoàn thiện Luật Hải quan theo hướng số hóa, quản trị thông minh

Chiều 27/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Phiên họp ghi nhận nhiều góp ý liên quan đến cơ chế phối hợp liên ngành, quản lý dữ liệu và hoàn thiện quy định đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
Cục Hải quan tập huấn triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh

Cục Hải quan tập huấn triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh

(TBTCO) - Trong hai ngày 26 - 27/5/2026, Cục Hải quan tổ chức đào tạo, tập huấn cho công chức hải quan tại các khu vực có cửa khẩu biên giới đường bộ nhằm triển khai phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, hướng tới mô hình quản lý tập trung trên nền tảng dữ liệu số.
Doanh nghiệp "mạnh tay" chi hơn 2,4 tỷ USD nhập khẩu linh kiện ô tô trong 4 tháng đầu năm

Doanh nghiệp "mạnh tay" chi hơn 2,4 tỷ USD nhập khẩu linh kiện ô tô trong 4 tháng đầu năm

(TBTCO) - Số liệu của Cục Hải quan cho thấy, trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu linh kiện ô tô đạt 2,47 tỷ USD, tăng tới 44,9% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng phục hồi của ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước.
Công nghệ số "mở khóa" động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam

Công nghệ số "mở khóa" động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam

(TBTCO) - Chuyển đổi số không còn là một xu hướng, mà đang trở thành nền tảng cho tăng trưởng, nâng cao năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống dần tới hạn, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam được kỳ vọng sẽ giữ vai trò then chốt, không chỉ cung cấp giải pháp công nghệ, mà còn kiến tạo năng lực cạnh tranh mới cho nền kinh tế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều