Khơi thông nguồn lực, định hình vai trò “đầu tàu” của các tập đoàn kinh tế

Mai Tấn
(TBTCO) - Sau 40 năm Đổi mới, các tập đoàn kinh tế được xác định là lực lượng “đầu tàu”, dẫn dắt tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng nền kinh tế tự cường, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải khơi thông nguồn lực, hoàn thiện thể chế và định hình rõ vai trò của từng khu vực doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
aa

Trao cơ chế, tạo lực cho các “đầu tàu”

Chiều 13/4, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế”, thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm đánh giá vai trò dẫn dắt và đề xuất chính sách phát triển các tập đoàn kinh tế trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, tại Hội nghị Trung ương III dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6, đầu tháng 7 tới, Ban sẽ trình Bộ Chính trị Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong quan điểm tổng thể, kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Thực tế, khu vực này hiện đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra phần lớn việc làm cho xã hội. Tuy nhiên, cấu trúc của khu vực kinh tế tư nhân vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, dù có hơn 1 triệu doanh nghiệp, nhưng chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể.

Khơi thông nguồn lực, định hình vai trò “đầu tàu” của các tập đoàn kinh tế
Quang cảnh hội thảo

Một trong những cơ chế quan trọng được đề cập là Nhà nước đặt hàng khu vực doanh nghiệp tư nhân thực hiện các nhiệm vụ chiến lược quốc gia. Theo ông Nguyễn Đức Hiển, để cơ chế này vận hành hiệu quả, cần xây dựng rõ tiêu chuẩn, định mức và xác định đầu ra cụ thể cho từng nhiệm vụ đặt hàng. Theo tính toán, để đạt được mục tiêu tăng trưởng, nền kinh tế cần tổng vốn đầu tư rất lớn, trong đó phần vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm một tỷ trọng nhất định, còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn nước ngoài.

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới, không thể không nhắc tới vai trò "đầu tàu" của các tập đoàn kinh tế. Dù là doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo hay khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, các tập đoàn kinh tế thời gian qua luôn khẳng định vị thế là xương sống và lực lượng dẫn dắt của nền kinh tế. Các đơn vị này không chỉ đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP và thu ngân sách nhà nước, tạo ra hàng triệu việc làm, mà còn trực tiếp triển khai các công trình, dự án trọng điểm quốc gia; xây dựng và đưa thương hiệu của các ngành sản xuất, dịch vụ, thương mại Việt Nam vươn tầm quốc tế, qua đó ngày càng củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đến ngày 31/12/2025, hệ thống ngân hàng gồm 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 28,9 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với cuối năm 2024 và tăng gần 2.000 lần sau gần 40 năm. Huy động vốn tăng 15,42% so với cuối năm 2024, tương đương mức tăng gần 1.300 lần sau gần 40 năm.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, nhiều ngân hàng đã đạt quy mô lớn và có thứ hạng cao trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng liên tục được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cung ứng nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Đối với các tập đoàn kinh tế, ngành ngân hàng luôn xác định đây là nhóm khách hàng truyền thống, quy mô lớn, có uy tín, sẵn sàng được cấp tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là đầu tư các dự án lớn có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, bảo đảm tiến độ và hiệu quả.

Từng bước khẳng định vị thế

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chia sẻ, với việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW, kinh tế tư nhân lần đầu tiên được xác định là “một trong những động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế, đồng thời là lực lượng tiên phong trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cùng với sự phát triển về lượng, khu vực này cũng đã xuất hiện nhiều tập đoàn tư nhân lớn, từng bước khẳng định vị thế không chỉ trong nước mà còn vươn ra khu vực và quốc tế. Những doanh nghiệp tiêu biểu như THACO, Vingroup, Hòa Phát, Vinamilk hay Masan đã ghi dấu ấn trong nhiều lĩnh vực từ công nghiệp, tiêu dùng đến bất động sản.

Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn tồn tại một nghịch lý lớn số lượng đông nhưng chưa thực sự mạnh; năng động nhưng thiếu chiều sâu; đóng góp lớn nhưng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Những điểm nghẽn chủ yếu nằm ở cơ cấu ngành nghề còn mất cân đối, quy mô doanh nghiệp nhỏ và phân mảnh, năng suất lao động thấp, cùng với hạn chế về khả năng tích lũy dài hạn.

Từ thực tiễn này, ông nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết các tập đoàn tư nhân cần chuyển từ vai trò “tham gia tăng trưởng” sang “dẫn dắt tăng trưởng”. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ông Đậu Anh Tuấn đề xuất một số định hướng trọng tâm như thúc đẩy chuyển dịch từ bất động sản, tài chính sang sản xuất và công nghệ - lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao; đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu - phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo với các cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn; xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ nhằm hình thành chuỗi cung ứng nội địa và lan tỏa công nghệ; phát triển thị trường vốn theo chiều sâu, minh bạch và đa dạng hóa nhà đầu tư để hỗ trợ nguồn vốn dài hạn; đồng thời nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực hiện đại, gắn với các tiêu chí ESG.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu thành lập cơ quan chuyên trách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân mở rộng ra thị trường quốc tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu một cách bài bản và bền vững./.

Mai Tấn

Đọc thêm

Hải quan trực xuyên lễ, đảm bảo thông quan hàng hóa dịp Giỗ Tổ và 30/4 - 1/5/2026

Hải quan trực xuyên lễ, đảm bảo thông quan hàng hóa dịp Giỗ Tổ và 30/4 - 1/5/2026

(TBTCO) - Cục Hải quan vừa ban hành công văn yêu cầu các đơn vị bố trí cán bộ trực trong suốt kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương và lễ 30/4 - 01/5 năm 2026, bảo đảm hoạt động thông quan hàng hóa không gián đoạn, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Tuyên giáo, dân vận - "điểm tựa mềm" cho vận hành sản xuất ngành Than

Tuyên giáo, dân vận - "điểm tựa mềm" cho vận hành sản xuất ngành Than

(TBTCO) - Những ghi nhận từ thực tiễn tại các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV - Vinacomin) cho thấy, khi công tác tuyên giáo, dân vận được triển khai sát cơ sở, sẽ trở thành "sợi dây" kết nối người lao động, tạo động lực tinh thần và giữ vững nhịp sản xuất trong điều kiện nhiều thách thức.
VITM 2026 thu hút gần 4.500 lượt doanh nghiệp du lịch Việt Nam và quốc tế đến tham dự và làm việc

VITM 2026 thu hút gần 4.500 lượt doanh nghiệp du lịch Việt Nam và quốc tế đến tham dự và làm việc

(TBTCO) - Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM 2026 đã thu hút gần 4.500 lượt doanh nghiệp du lịch Việt Nam và quốc tế đến tham dự và làm việc tại Hội chợ, với trên 25.000 cuộc hẹn, gặp gỡ, trao đổi hợp tác; đã có khoảng 15.000 tour và sản phẩm du lịch khuyến mãi được cung cấp tại sự kiện.
Cải cách mạnh thủ tục đại lý hải quan, giảm thời gian, tăng minh bạch

Cải cách mạnh thủ tục đại lý hải quan, giảm thời gian, tăng minh bạch

(TBTCO) - Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 12/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, đưa ra hàng loạt cải cách theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, đẩy mạnh số hóa và minh bạch hóa quy trình, qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho cả cơ quan hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.
Infographics: Quý I/2026, doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng 31,7%

Infographics: Quý I/2026, doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng 31,7%

(TBTCO) - Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động lên 96 nghìn doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Nâng năng lực cho doanh nghiệp tham gia thị trường carbon tại Việt Nam

Nâng năng lực cho doanh nghiệp tham gia thị trường carbon tại Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 10/4, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức hội thảo khởi động chuỗi đào tạo với chủ đề "Tăng cường năng lực sẵn sàng tham gia thị trường carbon tại Việt Nam”.
"Mạnh tiền mặt" - Vùng đệm cho doanh nghiệp giữa biến động lãi suất

"Mạnh tiền mặt" - Vùng đệm cho doanh nghiệp giữa biến động lãi suất

(TBTCO) - Trong khi nhóm sử dụng đòn bẩy cao phải đối mặt với áp lực lãi vay, nhóm doanh nghiệp "mạnh" về tiền có thể duy trì ổn định chi phí vốn và sẵn sàng mở rộng khi cơ hội xuất hiện.
Vinh danh 141 doanh nghiệp và 80 cá nhân tiêu biểu ngành du lịch năm 2025

Vinh danh 141 doanh nghiệp và 80 cá nhân tiêu biểu ngành du lịch năm 2025

(TBTCO) - Ngày 10/4, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội chợ VITM 2026, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức Lễ vinh danh "Các doanh nghiệp và cá nhân tiêu biểu, có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực Du lịch năm 2025".
Xem thêm