Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn vận động mới khi các yếu tố hỗ trợ từ tăng trưởng kinh tế, đầu tư công, tín dụng và kỳ vọng nâng hạng thị trường tiếp tục tạo nền tảng cho xu hướng đi lên. Tuy nhiên, khác với những chu kỳ trước, khi dòng tiền lan tỏa trên diện rộng, bức tranh năm 2026 được giới chuyên gia đánh giá sẽ mang đậm tính phân hóa, trong đó cơ hội sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, chất lượng lợi nhuận thực chất và khả năng tận dụng tốt các động lực chính sách.
Đây cũng là quan điểm xuyên suốt được các chuyên gia đưa ra tại Hội thảo “Thị trường chứng khoán 2026 - Chu kỳ tăng trưởng mới - Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”, do Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS) tổ chức chiều ngày 28/5.
Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường hiện không chỉ phản ánh kỳ vọng phục hồi kinh tế, mà đang dần chuyển sang giai đoạn chú trọng nhiều hơn đến hiệu quả tăng trưởng và khả năng tạo lợi nhuận bền vững của doanh nghiệp.
 |
| TS. Cấn Văn Lực trong bài trình bày tại hội thảo với chủ đề “Kinh tế - Chính sách Việt Nam trong bối cảnh mới: Cơ hội, thách thức và giải pháp đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư chứng khoán”. |
Ở góc nhìn vĩ mô, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng ưu tiên chất lượng và tính bền vững thay vì chỉ tập trung vào tốc độ tăng GDP như trước đây. Theo ông, trong giai đoạn 2026 - 2027, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì nhiều động lực hỗ trợ quan trọng như tiêu dùng phục hồi, đầu tư tư nhân và dòng vốn FDI tiếp tục khả quan, đầu tư công được thúc đẩy mạnh cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong kịch bản cơ sở, TS. Cấn Văn Lực dự báo, GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 9 - 9,2%, trong khi lạm phát được kiểm soát quanh mức 4,2 - 4,7%. Dù vậy, ông cũng lưu ý các yếu tố rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu, đặc biệt là xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại công nghệ, áp lực lạm phát toàn cầu và rủi ro an ninh năng lượng. Những biến động này được cho là sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới dòng vốn, chi phí đầu vào và tâm lý thị trường tài chính trong thời gian tới.
Trong bối cảnh kinh tế duy trì triển vọng tăng trưởng tích cực nhưng môi trường bên ngoài còn nhiều biến động, diễn biến của thị trường chứng khoán cũng đang cho thấy sự thay đổi đáng kể về cấu trúc dòng tiền. Theo ông Nguyễn Minh Hoàng - Trưởng phòng Phân tích của VFS, VN-Index đang phát đi nhiều tín hiệu của một sóng tăng mới sau giai đoạn điều chỉnh mạnh bởi tác động từ xung đột địa chính trị. Chỉ số đã tạo đáy quanh vùng 1.590 điểm trước khi phục hồi khoảng 18%, trong đó nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm bất động sản, đóng vai trò dẫn dắt chính.
| Chuyên gia từ FiinRatings nhận định, nhóm vốn hóa lớn nhiều khả năng sẽ quay trở lại vai trò dẫn dắt thị trường nhờ động lực từ ngân hàng, thép và hệ sinh thái Vingroup. Ngược lại, nhóm vốn hóa vừa và nhỏ có thể đối mặt nhiều áp lực hơn trong bối cảnh chi phí vốn gia tăng, lãi suất có xu hướng tăng trở lại và sức cầu phục hồi chậm hơn kỳ vọng. |
Đại diện VFS cho rằng, xu hướng tăng hiện nay đang được hỗ trợ bởi nhiều động lực cùng lúc, bao gồm mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15%, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công với quy mô khoảng 1 triệu tỷ đồng, các chương trình cải cách thể chế và kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam vào tháng 9/2026 theo đánh giá của FTSE Russell. Đây được xem là những yếu tố có thể tạo thêm dư địa thu hút dòng vốn trong và ngoài nước đối với thị trường chứng khoán.
Tuy nhiên, ông Hoàng cũng nhấn mạnh, thị trường hiện không còn bước vào giai đoạn “tiền rẻ” đại trà như các chu kỳ trước. Dư địa nới lỏng tiền tệ đang thu hẹp khi tăng trưởng tín dụng ở mức cao, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên trong bối cảnh dư nợ tín dụng đã vượt huy động. Điều này đồng nghĩa dòng tiền sẽ có xu hướng chọn lọc hơn, tập trung vào những doanh nghiệp có năng lực tăng trưởng thực chất thay vì lan tỏa đồng đều trên diện rộng.
Quan điểm này cũng được bà Đỗ Hồng Vân - Trưởng phòng Phân tích Dữ liệu, Khối Dịch vụ Thông tin Tài chính, FiinGroup chia sẻ. Theo bà Vân, thị trường đang chuyển dần từ giai đoạn được dẫn dắt bởi kỳ vọng sang giai đoạn tăng trưởng dựa trên kết quả kinh doanh và chất lượng lợi nhuận. Bức tranh lợi nhuận quý I/2026 dù ghi nhận mức tăng tích cực, nhưng vẫn cho thấy tính tập trung khá cao ở một số doanh nghiệp lớn.
Cụ thể, nếu loại bỏ ảnh hưởng từ các doanh nghiệp như VHM, BSR, HPG hay VPL, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường chỉ còn khoảng 15,4%, thấp hơn đáng kể so với mức công bố 38,4%. Chuyên gia của FiinGroup nhấn mạnh, điều này phản ánh dòng tiền hiện chủ yếu tập trung vào một số nhóm ngành và doanh nghiệp đầu ngành, thay vì lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường như nhiều giai đoạn trước đây.
Dữ liệu của FiinGroup cho thấy, các lĩnh vực đang ghi nhận cải thiện mạnh về biên lợi nhuận gồm bất động sản dân cư, dầu khí, khai khoáng, thép, xây dựng và logistics. Trong khi đó, một số nhóm ngành như hóa chất, công nghệ thông tin hay phân phối xăng dầu vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao, khiến hiệu quả kinh doanh bị ảnh hưởng.
Nhìn tổng thể, giới chuyên gia duy trì đánh giá tích cực đối với triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không nằm ở mức tăng chung của chỉ số, mà ở sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm ngành, doanh nghiệp và quy mô vốn hóa. Trong bối cảnh đó, khả năng chọn lọc doanh nghiệp được cho là sẽ đóng vai trò quan trọng hơn so với việc đầu tư theo xu hướng thị trường chung.
Theo các chuyên gia, dòng tiền trong giai đoạn tới sẽ ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng tăng trưởng bền vững, lợi nhuận thực chất và khả năng hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư công, tăng trưởng tín dụng, cải cách thể chế cũng như tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Điều này đồng thời phản ánh sự dịch chuyển của thị trường từ giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều vào thanh khoản sang giai đoạn chú trọng hơn đến chất lượng tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
