Tại Hội thảo trực tuyến “Thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường Nam Mỹ” do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) phối hợp với các Thương vụ Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ tổ chức ngày 28/5, các chuyên gia, tham tán thương mại và đại diện cơ quan xúc tiến thương mại đều đánh giá, Nam Mỹ là thị trường giàu tiềm năng cho hàng Việt.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (Cục Xúc tiến thương mại) cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều biến động từ lạm phát, xung đột địa chính trị đến xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Theo bà Thủy, Nam Mỹ đang nổi lên là khu vực nhiều tiềm năng nhờ quy mô dân số lớn, nguồn tài nguyên phong phú và xu hướng tăng cường hợp tác kinh tế với khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những năm gần đây, thương mại giữa Việt Nam và các nước Nam Mỹ liên tục tăng trưởng, đạt quy mô hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Brazil hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ, bên cạnh các thị trường trọng điểm khác như Argentina và Chile. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm điện thoại và linh kiện, máy tính - điện tử, dệt may, da giày, thủy sản, gạo, cà phê, hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nam Mỹ nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất như ngô, đậu tương, bông, thức ăn chăn nuôi, da thuộc và quặng. Tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế đang tạo ra nền tảng thuận lợi để thúc đẩy hợp tác thương mại song phương trong dài hạn.

Không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa, Nam Mỹ còn mở ra cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực logistics, năng lượng, công nghiệp chế biến và đầu tư song phương. Đặc biệt, các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cùng tiến trình hợp tác với Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại phát biểu tại hội thảo.

Trình bày tiềm năng hợp tác thương mại giữa Việt Nam và khu vực Nam Mỹ tại hội thảo, bà Ngô Thu Hương - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Chile đánh giá, Chile là một trong những thị trường ổn định, minh bạch và có sức mua cao tại Mỹ Latinh. Với hơn 20 triệu dân, GDP bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 17.880 USD, cùng mạng lưới 35 FTA với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, Chile đang trở thành “cửa ngõ” thuận lợi cho hàng Việt thâm nhập khu vực.

Nhờ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Chile (VCFTA) và CPTPP, phần lớn dòng thuế nhập khẩu giữa Việt Nam và Chile đã về 0%, tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho hàng hóa Việt Nam. Năm 2025, thương mại song phương đạt hơn 2 tỷ USD, tăng trên 40% so với năm trước; trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 1,7 tỷ USD. Tuy nhiên, hàng Việt mới chỉ chiếm khoảng 2% thị phần nhập khẩu của Chile, cho thấy dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Chile gồm điện thoại, linh kiện điện tử, dệt may, giày dép, đồ gỗ và điện gia dụng. Ngoài ra, gạo thơm, cà phê chế biến, thủy sản, thực phẩm tiện lợi và sản phẩm thân thiện môi trường được đánh giá có nhiều tiềm năng trong bối cảnh người tiêu dùng Chile ngày càng ưu tiên sản phẩm xanh, chất lượng cao và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina cũng cho rằng, dù chịu tác động từ lạm phát, tỷ giá và chi phí logistics tăng cao, Nam Mỹ vẫn là khu vực giàu tiềm năng cho hàng Việt. Việc Việt Nam và Mercosur chính thức khởi động đàm phán FTA được đánh giá là bước tiến mang tính chiến lược đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt vẫn phải đối mặt với thách thức lớn về khoảng cách địa lý, thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí logistics leo thang...

Dù cơ hội rộng mở, các chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi mạnh mẽ chiến lược tiếp cận thị trường Nam Mỹ nếu muốn mở rộng thị phần bền vững.

Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là nâng cao năng lực tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch, tiêu chuẩn SPS, TBT, bao bì xanh và phát triển bền vững. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần đầu tư công nghệ bảo quản, tối ưu logistics, xây dựng thương hiệu và tăng cường hiện diện tại các hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế. Không những vậy, thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng giá thấp, doanh nghiệp Việt cần tập trung vào chất lượng, thiết kế, yếu tố xanh và giá trị gia tăng cao để đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới tại Nam Mỹ.../.