Điện tử, máy móc tiếp tục dẫn dắt xuất khẩu

Thống kê của cơ quan Hải quan ghi nhận, tổng trị giá xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt 169,02 tỷ USD, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm trước (tương ứng tăng thêm hơn 28,2 tỷ USD). Đây là mức cao kỷ lục cả về quy mô kim ngạch lẫn giá trị tăng thêm trong cùng kỳ nhiều năm qua.

Biểu đồ: 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng/2025 và 4 tháng/2026. Nguồn: CHQ

Động lực tăng trưởng lớn nhất tiếp tục đến từ nhóm hàng công nghệ cao, đặc biệt là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với kim ngạch đạt 42,76 tỷ USD, tăng tới 46,1%, tương ứng tăng thêm 13,5 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Nhóm hàng này hiện chiếm khoảng 25% tổng trị giá xuất khẩu của cả nước.

Thị trường Hoa Kỳ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu tiêu thụ nhóm hàng điện tử của Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu máy vi tính, điện tử sang thị trường này đạt hơn 17,1 tỷ USD, tăng gần 60%. Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Trung Quốc, Hồng Kông, Hàn Quốc và Mêxicô cũng tăng rất mạnh.

Cùng với điện tử, nhóm điện thoại và linh kiện đạt 21,28 tỷ USD, tăng gần 20%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 20,93 tỷ USD, tăng hơn 22%. Chỉ riêng ba nhóm hàng chủ lực này đã đóng góp hơn 74% mức tăng kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong 4 tháng đầu năm.

Bức tranh xuất khẩu cũng ghi nhận nhiều điểm sáng ở các ngành hàng khác như phân bón tăng hơn 100%, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu tăng 55,2%, đồ chơi và dụng cụ thể thao tăng 44,3%, hàng rau quả tăng hơn 22%.

Tuy nhiên, nhiều ngành hàng xuất khẩu truyền thống vẫn tăng chậm. Dệt may chỉ tăng 1,3%, giày dép tăng 0,3%, gỗ và sản phẩm gỗ tăng 3,2%, trong khi xuất khẩu gạo giảm hơn 10% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 54,04 tỷ USD, tăng 24,6% và chiếm khoảng 32% tổng trị giá xuất khẩu cả nước. Trung Quốc đứng thứ hai với hơn 23 tỷ USD, tăng gần 27%.

Đáng chú ý, nhiều thị trường ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất cao như Hồng Kông tăng 48,4%, Thái Lan tăng 39,3% và Mêxicô tăng 34%, cho thấy xu hướng mở rộng thị trường xuất khẩu và dịch chuyển chuỗi cung ứng tiếp tục diễn ra mạnh mẽ.

Theo cơ quan Hải quan, khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu khi đạt kim ngạch 133,57 tỷ USD, tăng 25,4%, trong khi doanh nghiệp trong nước chỉ đạt 35,45 tỷ USD, tăng 3,5%.

Nhập khẩu tăng mạnh, cán cân thương mại đảo chiều

Theo ghi nhận của cơ quan Hải quan cho thấy bức tranh xuất nhập khẩu hàng hóa có dấu hiệu đáng chú ý.

Nếu xuất khẩu tăng cao thì nhập khẩu còn tăng mạnh hơn. Tổng trị giá nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt 176,66 tỷ USD, tăng tới 29,5% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng hơn 40,2 tỷ USD. Riêng tháng 4/2026, nhập khẩu đạt gần 50 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

Biểu đồ: 10 thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng/2025 và 4 tháng/2026. Nguồn: CHQ

Động lực tăng nhập khẩu chủ yếu đến từ nhu cầu nguyên liệu, linh kiện và máy móc phục vụ sản xuất. Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt tới 66,34 tỷ USD, tăng gần 55%, tương ứng tăng thêm 23,5 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, khu vực FDI chiếm hơn 97% trị giá nhập khẩu nhóm hàng này, phản ánh mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu phục vụ hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Các thị trường cung cấp điện tử lớn nhất cho Việt Nam tiếp tục là Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Trong đó, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt hơn 23,4 tỷ USD, tăng trên 62%; từ Đài Loan tăng hơn 71%.

Bên cạnh điện tử, nhóm máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 21,39 tỷ USD, tăng gần 22%. Chỉ riêng hai nhóm hàng điện tử và máy móc đã đóng góp gần 70% mức tăng nhập khẩu của cả nước trong 4 tháng đầu năm.

Ngoài ra, nhập khẩu nhiên liệu cũng tăng mạnh. Trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu hơn 4,13 triệu tấn xăng dầu các loại, tăng gần 29%, trong khi trị giá tăng tới hơn 92% do giá nhập khẩu tăng cao.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt hơn 70,2 tỷ USD, tăng 32,3% và chiếm khoảng 40% tổng trị giá nhập khẩu cả nước. Hàn Quốc đứng thứ hai với hơn 26,3 tỷ USD, tăng mạnh 42,1%.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp FDI vẫn duy trì thặng dư thương mại hơn 8 tỷ USD, trong khi khối doanh nghiệp trong nước nhập siêu tới 15,65 tỷ USD, cho thấy sự chênh lệch lớn về năng lực tham gia chuỗi cung ứng và khả năng cạnh tranh giữa hai khu vực doanh nghiệp./.