Là địa phương có tốc độ công nghiệp hóa cao với nhiều ngành sản xuất tiềm ẩn nguy cơ tác động môi trường như khai thác than, nhiệt điện, xi măng, vật liệu xây dựng, Quảng Ninh xác định bảo vệ môi trường là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển.
Những năm gần đây, nhiều sáng kiến xanh đã được triển khai mạnh tại các khu công nghiệp và vùng khai thác than. Trong đó, chương trình “Xanh hóa môi trường khai thác mỏ” của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đang tạo chuyển biến rõ nét tại các khu vực khai thác than truyền thống.
Toàn ngành hiện duy trì hàng chục trạm xử lý nước thải mỏ, xử lý hàng trăm triệu m³ nước mỗi năm trước khi xả ra môi trường. Một phần nước sau xử lý tiếp tục được tái sử dụng phục vụ sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn, góp phần tiết kiệm tài nguyên và giảm áp lực lên môi trường tự nhiên.
Cùng với đó, các doanh nghiệp ngành than đầu tư đồng bộ hệ thống phun sương áp lực cao, xe tưới nước chuyên dụng, băng tải kín vận chuyển than để giảm bụi tại các tuyến đường vận chuyển, khu vực bãi thải và vùng gần khu dân cư. Nhiều bãi thải sau khai thác cũng được phủ xanh bằng cây bản địa nhằm cải tạo cảnh quan, hạn chế sạt lở và giảm phát tán bụi trong mùa khô.
Không chỉ ngành than, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đang chuyển mạnh sang mô hình phát triển xanh. Các KCN hoạt động đều đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung; nhiều khu công nghiệp lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý để giám sát liên tục.
Định hướng thu hút đầu tư của Quảng Ninh hiện ưu tiên các ngành công nghệ cao, công nghiệp sạch, chế biến chế tạo hiện đại, đồng thời hạn chế các dự án tiêu hao năng lượng lớn hoặc có nguy cơ ô nhiễm cao.
Song song với phát triển công nghiệp sạch, Quảng Ninh cũng thúc đẩy nhiều mô hình bảo vệ môi trường gắn với du lịch xanh và sự tham gia của cộng đồng.
Tại các địa bàn du lịch biển đảo, nhiều phong trào giảm rác thải nhựa đang được triển khai rộng rãi. Các mô hình như “Vịnh Hạ Long - Không rác thải nhựa”, “Cô Tô - Không có rác thải nhựa” từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức của người dân, doanh nghiệp và du khách.
Nhiều tàu du lịch đã hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, tăng cường phân loại và thu gom rác ngay trên vịnh. Các hoạt động làm sạch môi trường biển, thu gom rác ven bờ cũng được duy trì thường xuyên với sự tham gia của lực lượng chức năng, doanh nghiệp và người dân địa phương.
Đáng chú ý, Quảng Ninh triển khai chương trình chứng nhận “Cánh buồm xanh” dành cho các tàu du lịch đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường trên vịnh Hạ Long. Đây được xem là sáng kiến khuyến khích doanh nghiệp du lịch chuyển đổi theo hướng xanh, giảm phát thải và nâng cao trách nhiệm bảo vệ di sản thiên nhiên.
Cùng với các mô hình cộng đồng, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý môi trường. Hệ thống quan trắc tự động được mở rộng tại nhiều khu vực trọng điểm như vịnh Hạ Long, vịnh Cửa Lục, vịnh Bái Tử Long, các khu công nghiệp và đô thị lớn nhằm theo dõi chất lượng môi trường liên tục, kịp thời phát hiện nguy cơ ô nhiễm./.
| Việc kết hợp giữa công nghệ, quản lý và các sáng kiến cộng đồng đang giúp Quảng Ninh từng bước xây dựng mô hình phát triển xanh, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. |
