Theo ông Nathan Chow, động lực đầu tư vào ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng hiện không chỉ đến từ lợi thế lao động hay chi phí, mà còn chịu tác động mạnh từ địa chính trị.

Việc các doanh nghiệp quốc tế đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào căng thẳng Mỹ - Trung đã khiến dòng vốn dịch chuyển nhanh hơn vào khu vực. Từ năm 2018, FDI vào ASEAN tăng mạnh, trong đó Việt Nam là điểm đến nổi bật.

Ông Nathan Chow cho biết, chính dòng vốn này đã góp phần giúp Việt Nam duy trì mức tăng trưởng cao trong thập kỷ qua, thuộc nhóm cao nhất ASEAN.

Quan sát thực tế tại các trung tâm kinh tế như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội hay các tỉnh công nghiệp, có thể thấy rõ sự thay đổi qua sự mở rộng của khu công nghiệp, hạ tầng và hệ sinh thái sản xuất.

Không chỉ tăng về quy mô, FDI vào Việt Nam còn đang chuyển dịch sang các lĩnh vực có giá trị cao hơn như điện tử, bán dẫn và công nghệ xanh. Nhóm ngành công nghệ cao hiện chiếm khoảng 15 - 20% tổng vốn FDI vào Việt Nam.

Các tập đoàn lớn như Samsung, LG, Foxconn hay Intel tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Trong đó, Samsung đã hình thành một hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh với mạng lưới nhà cung ứng, logistics, đào tạo và dịch vụ đi kèm.

Song song với dòng vốn đầu tư, Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế số. Theo ông Nathan Chow, mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế số lên 30% GDP vào năm 2030 là rất tham vọng, khi hiện mới đạt khoảng 14%.

Để đạt mục tiêu này, kinh tế số Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 19%/năm. Tuy nhiên, ông Nathan Chow cho rằng đây là mức hoàn toàn khả thi khi Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng tương tự trong những năm gần đây và thuộc nhóm nhanh nhất ASEAN.

Việt Nam hiện tập trung vào 4 trụ cột gồm phát triển công nghệ thông tin và dịch vụ số, số hóa công nghiệp, quản trị số và phát triển dữ liệu như tài sản cốt lõi.

Cùng với đó, các nhóm công nghệ trọng điểm như AI, dữ liệu lớn, 5G - 6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ sinh học và năng lượng mới cũng đang được ưu tiên đầu tư.

Về xuất khẩu, cơ cấu kinh tế Việt Nam đã thay đổi mạnh. Nếu 20 - 30 năm trước chủ yếu là dệt may và nông nghiệp, thì hiện nay điện tử và máy móc đã trở thành nhóm chủ lực.

Xuất khẩu hiện tương đương gần 90% GDP, tăng mạnh so với mức 6 - 8% trong giai đoạn 1980 - 1990. Mỹ cũng ngày càng quan trọng hơn trong cơ cấu thị trường xuất khẩu của Việt Nam, nhờ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Nathan Chow, điều này giúp Việt Nam tích lũy dự trữ ngoại hối khoảng 80 - 90 tỷ USD, tương đương khoảng 3 lần nhu cầu tài trợ ngắn hạn - mức khá an toàn với nền kinh tế định hướng xuất khẩu.

Bên cạnh FDI và xuất khẩu, tiêu dùng nội địa cũng đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Thu nhập bình quân của Việt Nam đã tăng hơn 2,5 lần từ năm 2010, kéo theo sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và sức mua trong nước.

Ông Nathan Chow nhận định, Việt Nam không còn chỉ là trung tâm sản xuất chi phí thấp, mà đang trở thành một thị trường tiêu dùng tăng trưởng nhanh.

Bên cạnh đó, ông cũng đánh giá thị trường vốn Việt Nam đã phát triển nhanh trong thời gian gần đây. Một trong những yếu tố được nhà đầu tư quan tâm là FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp vào tháng 9 tới. Điều này sẽ giúp thu hút thêm dòng vốn tổ chức và tăng thanh khoản thị trường.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý, giá dầu vẫn là rủi ro mà Việt Nam cần theo dõi. Giá dầu tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, song tác động hiện vẫn được đánh giá ở mức kiểm soát được nhờ cơ cấu năng lượng của Việt Nam phụ thuộc nhiều hơn vào than và năng lượng tái tạo thay vì dầu mỏ.

Theo ông, áp lực lạm phát hiện nay chủ yếu đến từ phía cung nên khả năng Việt Nam tăng lãi suất mạnh là không cao. Thay vào đó, các nhà hoạch định chính sách nhiều khả năng sẽ ưu tiên các biện pháp hỗ trợ tài khóa, nhằm giảm tác động tới người tiêu dùng nhưng vẫn duy trì tăng trưởng./.