Nền tảng chính trị tạo lực đẩy cho hợp tác kinh tế

Với nền tảng Đối tác Chiến lược toàn diện được nâng cấp vào tháng 5/2025, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng mở ra một giai đoạn hợp tác mới, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư - những trụ cột ngày càng đóng vai trò trung tâm trong quan hệ song phương.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, cho biết chuyến thăm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là chuyến thăm đầu tiên đến một nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trên cương vị mới, đồng thời diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện.

“Về kinh tế, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ mở ra những bước phát triển mới trong thương mại, đầu tư, logistics và kết nối chuỗi cung ứng. Hai bên có nhiều tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi công nghiệp. Đây đều là những lĩnh vực phù hợp với chiến lược phát triển của cả hai nước trong giai đoạn mới” - ông Cường nhấn mạnh.

Tập đoàn C.P. là một trong nhiều doanh nghiệp Thái Lan hoạt động hiệu quả tại Việt Nam.

Dự kiến, trong khuôn khổ chuyến thăm này sẽ diễn ra Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Thái Lan, với sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp hai nước hoạt động trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, logistics và công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho các dòng vốn, hoạt động thương mại và kết nối chuỗi cung ứng khu vực.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, việc củng cố các quan hệ đối tác chiến lược trong ASEAN đang trở thành một trong những ưu tiên của nhiều quốc gia. Đối với Việt Nam và Thái Lan - hai nền kinh tế năng động hàng đầu Đông Nam Á - nhu cầu mở rộng liên kết không chỉ xuất phát từ lợi ích song phương mà còn gắn với chiến lược nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Những năm gần đây, quan hệ Việt Nam - Thái Lan liên tục ghi nhận các hoạt động tiếp xúc cấp cao dày đặc. Hai bên duy trì trao đổi đoàn ở nhiều cấp và nhiều kênh khác nhau, từ Đảng, Nhà nước, Chính phủ đến Quốc hội và ngoại giao nhân dân.

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào ngày 16/5/2025 được xem là bước ngoặt quan trọng trong quan hệ song phương. Đây không chỉ là dấu mốc về mặt ngoại giao mà còn tạo ra khung hợp tác rộng hơn cho các lĩnh vực kinh tế và đầu tư.

Thái Lan từ lâu coi Việt Nam là đối tác quan trọng trong chiến lược phát triển khu vực, trong khi Việt Nam đánh giá Thái Lan là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu tại ASEAN.

Sự tương đồng về tầm nhìn phát triển cũng tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác giữa hai nước. Chính phủ Thái Lan hiện theo đuổi chính sách ngoại giao chủ động nhằm nâng cao vai trò khu vực và thúc đẩy hợp tác kinh tế quốc tế, đồng thời coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN.

Bên cạnh đó, việc Thái Lan tiếp tục mở rộng mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng tạo ra lợi thế lớn cho các doanh nghiệp trong khu vực. Tính đến nay, nước này đã ký 16 FTA với 19 đối tác và đang đàm phán thêm nhiều FTA mới với Liên minh Châu Âu, Canada, Pakistan, UAE, và Thổ Nhĩ Kỳ.

Điều này mở ra khả năng doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng Thái Lan như một cửa ngõ tiếp cận các thị trường rộng lớn hơn trong tương lai.

Trong khi đó, Việt Nam đã ký kết và đàm phán 19 FTA, trong đó 17 hiệp định đang có hiệu lực, kết nối nền kinh tế với khoảng 60 đối tác trên toàn cầu. Điều này cũng có nghĩa là, khi đầu tư vào Việt Nam, các doanh nghiệp Thái Lan cũng có thể tận dụng mạng lưới FTA của Việt Nam để mở rộng cơ hội đầu tư và kinh doanh của mình ra khu vực và thế giới.

Thương mại và đầu tư tăng trưởng mạnh

Theo số liệu từ Bộ Ngoại giao, quan hệ kinh tế Việt Nam - Thái Lan trong nhiều năm qua phát triển với tốc độ nhanh chóng, trong đó thương mại là lĩnh vực nổi bật nhất. Hiện Thái Lan là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN.

Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 8,8 tỷ USD, tăng 12,7%; nhập khẩu từ Thái Lan đạt 13,3 tỷ USD, tăng 6,7%.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Chỉ trong bốn tháng đầu năm, kim ngạch thương mại song phương đã đạt gần 8,6 tỷ USD, tăng tới 24% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 3,76 tỷ USD, tăng 39%, trong khi nhập khẩu đạt gần 4,84 tỷ USD, tăng 15%.

Những con số trên phản ánh xu hướng gắn kết ngày càng sâu sắc giữa hai nền kinh tế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng quan hệ thương mại song phương vẫn còn dư địa lớn để mở rộng hơn nữa.

Quy mô dân số gần 170 triệu người của hai nước cùng với sự phát triển nhanh của tầng lớp trung lưu đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với hàng tiêu dùng, thực phẩm, dịch vụ và các sản phẩm công nghệ.

Đặc biệt, quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo cơ hội cho cả Việt Nam và Thái Lan tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực.

Nếu thương mại là lĩnh vực phát triển nhanh nhất thì đầu tư lại được xem là lĩnh vực phản ánh mức độ gắn kết dài hạn giữa hai nền kinh tế. Hiện Thái Lan có 797 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam và đứng thứ hai trong ASEAN, chỉ sau Singapore.

Từ “Ba Kết nối” đến xây dựng chuỗi giá trị khu vực

Theo Bộ Ngoại giao, một trong những sáng kiến quan trọng nhất hiện nay giữa hai nước là triển khai Chiến lược “Ba Kết nối”, gồm kết nối chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp và địa phương hai nước, cùng kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, chiến lược này được xem là bước đi phù hợp.

Việt Nam đang nổi lên như trung tâm sản xuất mới trong khu vực, trong khi Thái Lan có thế mạnh về công nghiệp hỗ trợ, logistics và hệ thống doanh nghiệp quốc tế. Việc kết hợp các lợi thế này có thể tạo ra chuỗi giá trị mang tính cạnh tranh cao hơn.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và logistics thông minh cũng đang nổi lên như những động lực hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.

Hai nước hiện duy trì nhiều cơ chế hợp tác quan trọng như Ủy ban hỗn hợp thương mại hay Diễn đàn năng lượng nhằm thúc đẩy trao đổi chính sách và tìm kiếm cơ hội đầu tư mới.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, dự báo GDP Thái Lan năm 2026 ở mức 1,5 - 2%, trong khi các nền kinh tế ASEAN đang nỗ lực duy trì đà phục hồi, việc tăng cường hợp tác khu vực trở thành lựa chọn mang tính chiến lược.

Đối với Việt Nam và Thái Lan, quan hệ kinh tế hiện nay đã vượt xa phạm vi của hoạt động mua bán hàng hóa thông thường. Sự gắn kết đang chuyển dần sang mô hình hợp tác đầu tư dài hạn, xây dựng chuỗi giá trị, kết nối doanh nghiệp và cùng tham gia các lĩnh vực tăng trưởng mới.

Chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì vậy không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao mà còn được kỳ vọng mở ra không gian hợp tác mới giữa hai nền kinh tế lớn của Đông Nam Á.