Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Lê Tấn Cận - Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những động lực tăng trưởng then chốt.

Ông Lê Tấn Cận - Thứ trưởng Bộ Tài chính chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026). Ảnh: Lạc Nguyên

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, với quy mô nền kinh tế khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới, cùng tốc độ tăng trưởng nhanh của kinh tế số, hệ sinh thái khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư vào công nghệ cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ số.

Thứ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đang tích cực hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cho khoa học công nghệ và các mô hình hợp tác công - tư nhằm huy động hiệu quả nguồn lực cho đổi mới sáng tạo.

“Bộ Tài chính cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, góp phần xây dựng môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn dài hạn vào các ngành công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới” - Thứ trưởng Lê Tấn Cận nhấn mạnh.

Diễn đàn có sự tham gia của hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, bộ ngành, địa phương, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong và ngoài nước. Ảnh: Lạc Nguyên

Ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, vai trò của thành phố là trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu với nền kinh tế Việt Nam thông qua việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC-HCMC).

Tại diễn đàn, câu chuyện làm sao để hình thành dòng vốn dài hạn cho doanh nghiệp công nghệ được nhiều quỹ đầu tư và tổ chức tài chính đặc biệt quan tâm. Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Mekong Capital, Viện Tăng trưởng Xanh toàn cầu (GGGI), VinaCapital và Quỹ Eurazeo cho rằng, việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi, cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng cao.

Theo các diễn giả, một trong những điểm còn thiếu hiện nay là cơ chế kết nối hiệu quả giữa thị trường vốn tư nhân và thị trường đại chúng. Việc phát triển các kênh thoái vốn và niêm yết thuận lợi sẽ giúp hình thành chu trình vốn hoàn chỉnh cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo thêm động lực cho dòng vốn đầu tư dài hạn.

Các ý kiến tập trung vào mô hình quỹ theo cấu trúc “Fund-of-Funds”, cơ chế lựa chọn đơn vị quản lý độc lập cũng như bài toán cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và mục tiêu phát triển dài hạn. Theo các chuyên gia, Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia của Việt Nam triển khai theo Nghị định 264/2025/NĐ-CP có thể trở thành công cụ quan trọng để thu hút thêm nguồn lực xã hội cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ hình thành các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trong tương lai.

Tại diễn đàn, NIC, VPCA và BCG cũng công bố Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 cùng Chỉ số Thị trường Vốn tư nhân Việt Nam.

Báo cáo cung cấp bức tranh tổng thể về thị trường vốn đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, xu hướng đầu tư công nghệ, hoạt động đầu tư mạo hiểm, tăng trưởng doanh nghiệp công nghệ cũng như sự dịch chuyển của các dòng vốn trong nước và quốc tế.

Theo đánh giá của các đơn vị tổ chức, việc công bố hai bộ dữ liệu này là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyên nghiệp hóa thị trường đầu tư đổi mới sáng tạo và nâng cao niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.

Phát biểu kết luận, ông Nguyễn Văn Thắng - Phó Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao những thảo luận sâu sắc của các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và doanh nghiệp trong nước, quốc tế về tương lai phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên công nghệ.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu và công nghệ số. Để tận dụng cơ hội đó, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng đầu tư quốc tế, qua đó chuyển hóa tri thức, công nghệ và nguồn vốn thành năng lực cạnh tranh quốc gia.