Đây là những chỉ đạo mới nhất được nêu tại Thông báo số 521/TB-VPCP ngày 8/10/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo về giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751).

Tháo gỡ đồng thời với xử lý trách nhiệm, khắc phục hậu quả

Theo số liệu trên Hệ thống 751 đến ngày 27/9/2026, cả nước ghi nhận 4.846 dự án khó khăn, vướng mắc, tổng diện tích sử dụng đất 208.882 ha và tổng mức đầu tư 3.498.889 tỷ đồng. Tuy nhiên, các dự án thường liên quan tới hệ thống pháp luật thay đổi qua nhiều thời kỳ, nhiều lĩnh vực như đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính, PPP…, khiến việc xác định căn cứ pháp lý tháo gỡ gặp nhiều vướng mắc, rủi ro pháp lý cao.

Để xử lý dứt điểm các vướng mắc, Phó Thủ tướng đã yêu cầu tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ các quy định pháp luật về đất đai, đầu tư, đấu thầu, nhà ở, kinh doanh bất động sản, xây dựng, quy hoạch, khoáng sản và quản lý tài sản công.

Nguồn: Nghị quyết số 312/NQ-CP. Đồ họa: Phương Anh

Việc hoàn thiện pháp luật phải bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, không hợp thức hóa sai phạm, đồng thời bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Đáng chú ý, Thông báo yêu cầu có cơ chế, chính sách phù hợp với đô thị loại đặc biệt, quy mô lớn, nhiều dự án tồn đọng phức tạp; điều chỉnh, bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án.

Một trong các nhiệm vụ quan trọng là xây dựng quy trình phối hợp liên ngành giữa các cơ quan hành pháp, tư pháp và địa phương để thực hiện thống nhất nguyên tắc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đồng thời với quá trình xem xét, xử lý trách nhiệm, khắc phục hậu quả.

Trong đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Công văn số 5315-CV/VPTW ngày 27/9/2026 và báo cáo, kiến nghị của Thanh tra Chính phủ; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/10/2026.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát toàn diện nội dung vi phạm đã được chỉ ra trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, không bỏ sót, bỏ lọt vi phạm, nhất là các dự án sử dụng đất có vi phạm về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đấu giá đất, tính giá đất, xác định giá đất để giao đất, cho thuê đất…, bảo đảm không thất thoát, lãng phí.

Rõ thẩm quyền, thời hạn xử lý từng nhóm dự án

Một trong những điểm nghẽn hiện nay được chỉ ra công tác phối hợp giữa các bộ, cơ quan và địa phương còn chưa chặt chẽ, hiệu quả, kịp thời. Một số đơn vị thiếu quyết liệt, có tâm lý trông chờ, đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên đối với vướng mắc thuộc thẩm quyền của mình.

Để giải quyết, Phó Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính chủ trì phân loại rõ tình trạng từng nhóm dự án, hoàn chỉnh kế hoạch cụ thể để theo dõi, đôn đốc. Với 1.131 dự án đang được các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền, phải phân loại theo từng cơ quan, địa phương, thống nhất thời hạn hoàn thành và tổng hợp vào kế hoạch triển khai.

Đối với 158 dự án tiếp tục xử lý, các bộ, cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực phải có ý kiến cụ thể về giải pháp tháo gỡ, nêu rõ vướng mắc tại chính sách, quy định pháp luật hiện hành; đề xuất phương án, cấp có thẩm quyền chịu trách nhiệm và tiến độ dự kiến.

Trong đó, 34 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội phải được tổng hợp, báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực, Trưởng Ban Chỉ đạo trước ngày 30/10/2026; 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ phải báo cáo trước ngày 20/10/2026.

Các bộ, ngành, địa phương phải chủ động ban hành cơ chế, chính sách tháo gỡ theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền, không đùn đẩy, né tránh. Việc phân loại và xác định thời hạn cụ thể nhằm khắc phục tình trạng chậm phối hợp, thiếu chủ động trong xử lý.

Bộ Tài chính đồng thời phải chuẩn hóa Hệ thống dữ liệu 751 theo hướng khoa học, thống nhất, đầy đủ thông tin, dễ khai báo và khai thác. Các cơ quan, địa phương phải cập nhật chính xác tình hình triển khai, vướng mắc cụ thể, căn cứ pháp lý, giải pháp và cấp có thẩm quyền xử lý trước ngày 15/10/2026; chịu trách nhiệm trước Chính phủ nếu cung cấp thiếu thông tin, ảnh hưởng tiến độ tháo gỡ chung.

Đo lường rõ hiệu quả nguồn lực được khơi thông

Đối với 3.557 dự án đã được xử lý, không còn vướng mắc, Phó Thủ tướng yêu cầu phân loại rõ dự án đã đưa vào hoạt động, khai thác và dự án đã hoàn thành xử lý thủ tục pháp lý, đang thực hiện đầu tư.

Với các dự án đang đầu tư, phải đánh giá năng lực chủ đầu tư, kiểm soát chặt chẽ tiến độ, bảo đảm dự án thực sự đi vào hoạt động, đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội, tạo công ăn việc làm, tạo giá trị gia tăng.

Đặc biệt, các địa phương phải lượng hóa hiệu quả và nguồn lực được giải phóng sau tháo gỡ, làm rõ số thu, nghĩa vụ tài chính và đóng góp ngân sách; vốn đầu tư đã và sẽ được huy động, triển khai, giải ngân; diện tích đất đai được giải phóng; các nguồn lực, tài sản và giá trị kinh tế - xã hội được khôi phục hoặc tạo thêm.

Yêu cầu này gắn kết quả xử lý vướng mắc với hiệu quả triển khai, khai thác từng dự án. Việc tháo gỡ phải đi cùng đánh giá năng lực và cam kết của chủ đầu tư, bảo đảm nguồn lực được đưa vào sử dụng thực chất.

Cùng với việc cụ thể hóa nhiệm vụ, phân công trách nhiệm, xác định thời hạn, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xác định việc tập trung, khẩn trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án tồn đọng là nhiệm vụ quan trọng để khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số” trong năm 2026 và những năm tiếp theo.