Chủ động kiểm soát áp lực tăng giá

Trả lời kiến nghị của cử tri Nguyễn Anh Tuấn, tổ 11 Xuân Hà, phường Thanh Khê, TP. Đà Nẵng về giải pháp bình ổn giá khi điều chỉnh tăng lương cơ sở, Bộ Tài chính cho biết Chính phủ đang triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý, điều hành giá nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm đời sống người dân.

Theo văn bản số 16597/BTC-QLG ngày 19/10/2026, công tác điều hành giá thời gian qua được thực hiện chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế. Chính phủ giao Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành theo dõi, phân tích, dự báo giá cả thị trường, xây dựng kịch bản lạm phát và tham mưu giải pháp phù hợp.

Năm 2026, công tác điều hành giá chịu sức ép từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, biến động giá năng lượng thế giới và tâm lý kỳ vọng tăng giá các mặt hàng thiết yếu sau khi lương cơ sở được điều chỉnh từ ngày 1/7/2026.

Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 1/4/2026 về tăng cường quản lý giá, bình ổn giá, kiểm soát lạm phát. Tại Thông báo số 480/TB-VPCP ngày 12/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá tiếp tục chỉ đạo các nhiệm vụ trong những tháng cuối năm.

Ngày 29/9/2026, Bộ Tài chính có văn bản số 15348/BTC-QLG đề nghị các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát cung cầu, giá cả, nhất là hàng hóa, dịch vụ thiết yếu; chủ động phương án bảo đảm nguồn cung và điều hành giá phù hợp. Đồng thời, các cơ quan cần tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết, công khai giá; phát hiện, xử lý hành vi găm hàng, thao túng giá và tăng giá bất hợp lý.

Với các địa phương có CPI tăng cao hơn bình quân cả nước, Bộ Tài chính đề nghị phân tích sâu nguyên nhân và các yếu tố hình thành giá ở những nhóm hàng tăng mạnh, làm cơ sở lựa chọn biện pháp điều hành phù hợp.

Một góc hàng bình ổn thị trường tại siêu thị Coop mart. Ảnh: Việt Dũng

Bảo đảm nguồn cung, giảm áp lực chi phí

Theo Bộ Tài chính, trước áp lực tăng giá xăng dầu từ thị trường thế giới, Chính phủ đã chỉ đạo điều hành giá bám sát diễn biến quốc tế và cung cầu trong nước, kết hợp sử dụng Quỹ Bình ổn giá với các chính sách miễn, giảm thuế đối với xăng dầu nhằm hạn chế biến động giá và giảm áp lực chi phí đầu vào.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, nguồn cung xăng dầu được duy trì ổn định, mức tăng giá được điều hành phù hợp. Giá xăng dầu Việt Nam tiếp tục ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn một số nước có chung đường biên giới. Thị trường hàng hóa trong nước cơ bản ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc sốt giá diện rộng.

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu rà soát kỹ phương án điều chỉnh, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân với lộ trình tính đúng, tính đủ các yếu tố hình thành giá. Việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các dịch vụ công thiết yếu cần được cân nhắc phù hợp, hạn chế tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá và CPI.

Cùng với điều hành giá, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các chính sách tài khóa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Các giải pháp trong 9 tháng đầu năm gồm tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng; miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; giảm thuế xuất khẩu một số mặt hàng khoáng sản chế biến sâu; điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030.

Các chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, ưu đãi thuế và lệ phí trước bạ đối với ô tô điện cũng được tiếp tục thực hiện. Bên cạnh đó, Nhà nước triển khai tín dụng ưu đãi cho người nghèo và các đối tượng chính sách, hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế thuộc nhóm chính sách; xuất cấp hàng dự trữ quốc gia để giúp người dân khắc phục hậu quả thiên tai.

Theo Bộ Tài chính, những chính sách này góp phần giảm khó khăn cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm an sinh xã hội và hỗ trợ ổn định mặt bằng giá.

Tăng dự báo, giám sát thị trường cuối năm

Từ nay đến cuối năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá và triển khai theo thẩm quyền các giải pháp nhằm ổn định giá cả, giảm giá thành và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Trọng tâm là tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; xác định nhóm hàng hóa, dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong CPI và thường xuyên cập nhật kịch bản lạm phát cả năm. Cơ quan chức năng sẽ chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, theo dõi sát giá năng lượng, lương thực, tỷ giá, chính sách thương mại và thuế quan của các đối tác lớn, diễn biến địa chính trị cũng như nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng để đánh giá tác động đến giá trong nước.

Về cung cầu, Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào. Với vật liệu xây dựng như cát, đá, sỏi, đất san lấp, cần theo dõi sát sản xuất, nguồn cung, nhu cầu và biến động giá; rà soát quy hoạch, phương án khai thác và quản lý chặt các mỏ khoáng sản, tránh thiếu hụt nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý, nhất là đối với các dự án trọng điểm.

Bộ Tài chính cũng đặt yêu cầu phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa và tiền tệ; tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển. Việc giải ngân vốn đầu tư công cần được thực hiện với nhịp độ hợp lý, tránh dồn vào cuối năm gây áp lực lên giá cả. Đồng thời, tiếp tục theo dõi lạm phát, cung tiền, tín dụng, tỷ giá và lãi suất; điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế lạm phát nhập khẩu.

Công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường sẽ được đẩy mạnh, tập trung vào việc chấp hành pháp luật về giá và hoạt động phân phối, lưu thông hàng hóa. Các hành vi găm hàng, thao túng giá, lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính sẽ tăng cường thông tin, truyền thông và công khai các chủ trương điều hành giá nhằm ổn định tâm lý thị trường, kiểm soát kỳ vọng lạm phát, hạn chế đầu cơ, tích trữ gây bất ổn.

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai giải pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định đời sống người dân và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh./.