Bộ trưởng yêu cầu đẩy mạnh chống thất thu qua công tác kiểm tra sau thông quan, đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại. Ảnh: T.T.

Thực hiện mục tiêu kép trong bối cảnh khó

Chỉ thị nêu rõ, từ đầu năm đến nay, mưa đá, hạn hán, xâm nhập mặn... xảy ra trên diện rộng, dịch bệnh, đặc biệt là đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội và hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN).

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, giám sát của Quốc hội, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước chung sức, đồng lòng vượt qua khó khăn, thực hiện “mục tiêu kép” vừa phòng chống dịch bệnh, vừa duy trì phục hồi và phát triển các hoạt động kinh tế - xã hội và đảm bảo đời sống nhân dân, tình hình đến nay đã có chuyển biến rất tích cực.

Tăng trưởng GDP quý III/2020 đã phục hồi cao hơn quý II/2020 (2,62% so với mức 0,39%); lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng giảm dần qua các tháng, bình quân 10 tháng tăng 3,71% so với cùng kỳ. Thị trường tài chính, tiền tệ, tỷ giá ổn định, lãi suất giảm dần, dự trữ ngoại hối tăng. Đời sống nhân dân cơ bản ổn định, an sinh xã hội được quan tâm thực hiện tốt.

Tuy nhiên, hiện nay tình hình đại dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, khó lường; mưa bão, lũ lụt liên tiếp ở các tỉnh miền Trung gây thiệt hại lớn về người và tài sản, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống nhân dân. Hoạt động sản xuất - kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vẫn còn khó khăn.

Tại Chỉ thị, Bộ trưởng nhận định, thu ngân sách đạt thấp, cân đối NSNN khó khăn; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, nhất là vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài đạt thấp so yêu cầu; việc triển khai một số chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng do đại dịch Covid-19 còn chậm. Việc chấp hành kỷ luật tài chính ngân sách có nơi, có lúc còn chưa nghiêm, vẫn còn xảy ra vi phạm chế độ, chính sách về quản lý thu, chi ngân sách, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn NSNN.

Triển khai tốt các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp

Nhằm phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ tài chính – NSNN năm 2020, Bộ trưởng Bộ Tài chính yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị thuộc và trực thuộc trong những tháng còn lại của năm 2020 tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra.

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị các đơn vị thuộc và trực thuộc khẩn trương hoàn thành các dự án, đề án, hoàn thiện hệ thống pháp luật về thu, chi NSNN, tài chính doanh nghiệp, quản lý nợ công, quản lý sử dụng tài sản công... theo chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, đảm bảo thời hạn, chất lượng. Đồng thời, tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách... trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung những nội dung bất cập, không còn phù hợp.

Bên cạnh đó, tập trung triển khai có hiệu quả các giải pháp quản lý thu ngân sách, phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu NSNN năm 2020. Trong đó, Bộ trưởng giao Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tổ chức thực hiện tốt các giải pháp về thuế, phí và lệ phí đã ban hành nhằm hỗ trợ cho DN và hộ kinh doanh khôi phục các hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất - kinh doanh, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc thủ tục hành chính thuế cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, tăng cường quản lý thu; chống thất thu, chống chuyển giá; đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu vào NSNN theo quy định, bao gồm cả các khoản thuế, tiền thuê đất đã hết thời gian được gia hạn nộp NSNN theo quy định của Nghị định số 41/2020/NĐ-CP và Nghị định số 109/2000/NĐ-CP của Chính phủ; các khoản thu từ đất, tài nguyên, khoáng sản, thu từ các hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh qua mạng, dịch vụ viễn thông, internet, thu từ các dự án hết thời gian ưu đãi thuế, các dự án phát sinh mới...

Tại chỉ thị này, Bộ trưởng cũng yêu cầu các đơn vị đẩy mạnh chống thất thu qua công tác kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành, đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, trong đó tập trung kiểm tra chống gian lận về số lượng, trị giá, mã số, xuất xứ, nhãn hiệu hàng hóa và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đặc biệt là các mặt hàng nhập khẩu có điều kiện, các lô hàng vận chuyển độc lập, hàng hóa tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, quá cảnh và hàng hóa đưa về bảo quản chờ thông quan,...

Đồng thời, khẩn trương xử lý theo chế độ quy định các khoản tạm thu, tạm giữ, các khoản thuế đã kê khai nhưng chậm nộp và các khoản thuế ẩn lậu được các cơ quan thanh tra, kiểm toán phát hiện, kiến nghị thu vào NSNN. Phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu NSNN năm 2020.

Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc tổ chức điều hành, quản lý chi ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm; tăng cường công tác kiểm soát chi, nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN và tài sản công. Giám sát chặt chẽ tình hình thực hiện chi thường xuyên của các đơn vị sử dụng ngân sách trong những tháng cuối năm 2020; nhất là việc rà soát, sắp xếp các nhiệm vụ chi và tiết kiệm triệt để các khoản chi mua sắm chưa thực sự cần thiết.

Đồng thời, quản lý chặt chẽ nguồn kinh phí có được từ cắt giảm tối thiểu 70% kinh phí hội nghị, công tác phí và tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (không kể lương và các khoản có tính lương) để đảm bảo cân đối NSNN và chi cho mục tiêu phòng, chống thiên tai, dịch bệnh theo đúng quy định.

Người đứng đầu ngành Tài chính chỉ đạo cần đảm bảo cân đối NSNN các cấp; tập trung công tác huy động vốn; quản lý chặt chẽ nợ công; chủ động nguồn hàng dự trữ quốc gia đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; tăng cường quản lý giá, thị trường; đẩy mạnh công tác cổ phần hóa, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước…

Trong bối cảnh thực hiện nhiệm vụ thu NSNN hết sức khó khăn khi tăng trưởng kinh tế giảm mạnh so với mục tiêu đề ra, nhưng Bộ trưởng Bộ Tài chính luôn kiên định mục tiêu phấn đấu để hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách.

Tại Quốc hội, nhiều đại biểu Quốc hội chia sẻ với những khó khăn của Bộ Tài chính trong điều hành ngân sách năm 2020. Đại biểu Quốc hội đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính, khi tăng trưởng giảm hơn một nửa, thì dự kiến mức giảm thu ngân sách chỉ ở mức khoảng 15%.

Chỉ thị này được ban hành một lần nữa thể hiện quyết tâm cao của Bộ Tài chính trong phấn đấu thực hiện các nhiệm vụ tài chính - NSNN đề ra trong năm 2020./.

Minh Anh