Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Diễn đàn Thanh niên khởi nghiệp 2020. Ảnh: Văn Nam.

Đây là nhấn mạnh của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại đối thoại Diễn đàn Thanh niên khởi nghiệp “Cùng đất nước vượt qua thách thức”, với các chủ đề: Chính sách tài chính cho khởi nghiệp; chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, cơ hội và vai trò của thanh niên khởi nghiệp; nguồn nhân lực chất lượng cao; hệ sinh thái thanh niên khởi nghiệp - thực trạng và giải pháp hoàn thiện. Đây là một hoạt động tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia - Techfest Việt Nam 2020, do Bộ Khoa học và Công nghệ và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức, khai mạc chiều 27/11, tại Hà Nội.

Chủ trì buổi đối thoại, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, hệ sinh thái khởi nghiệp chưa hoàn thiện và còn nhiều khó khăn. Mặc dù số lượng và chất lượng khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam tăng lên, nhưng so với các nước trong ASEAN, Việt Nam còn nhiều trở ngại về cơ chế, thiếu nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn. Thủ tướng cho rằng, các thành viên Chính phủ phải có trách nhiệm trả lời, với tinh thần “mở ra chứ không trói vào”.

Tháo gỡ tại chỗ những rào cản hạn chế khởi nghiệp ,sáng tạo phát triển

Đặt câu hỏi với Thủ tướng, anh Nguyễn Đức Trung - Quỹ đầu tư VinaVenture, đưa ra những điểm hạn chế của Nghị định 38/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Cụ thể, Điều 5 Nghị định 38 về giới hạn đầu tư dưới 50% vốn điều lệ là chưa phù hợp với đặc thù gọi vốn của các startup (khởi nghiệp).

Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết, Nghị định 38 hướng dẫn Luật Đầu tư cho phép hình thành quỹ đầu tư giúp doanh nghiệp khởi nghiệp. Tuy vậy, sau thời gian thực hiện những quy định như không được hình thành pháp nhân, phải có 30 thành viên trong quỹ, tăng vốn phải tăng thêm dưới 50% vốn điều lệ… không phù hợp. Những lần tăng vốn lần sau không phải vượt 50% mà hàng mấy trăm phần trăm, phụ thuộc vào nhà đầu tư. Quy định này khá cứng, áp dụng cho doanh nghiệp nhà nước và khi thực hiện tạo ra rào cản.

Theo đó, Thứ trưởng Trần Văn Tùng xin tiếp thu và cho biết trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ bàn với Bộ Kế hoạch và Đầu tư để lấy ý kiến sửa đổi nghị định này, giải quyết vướng mắc. Về phía Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Thứ trưởng Trần Duy Đông cũng cho biết, bộ sẽ chủ trì sửa đổi quy định này, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.

Thủ tướng và lãnh đạo các bộ, ngành đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho thanh niên khởi nghiệp. Ảnh: Văn Nam.

Nhấn mạnh hơn về vấn đề này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu hai bộ phải khẩn trương sửa đổi quy định không cần thiết, khó khăn cho doanh nghiệp. Theo Thủ tướng, công dân có thể kinh doanh bất cứ lĩnh vực nào mà pháp luật không cấm, nên cần phải có quy định rõ ràng.

Một đại biểu khác đến từ tỉnh Trà Vinh đặt câu hỏi, thanh niên nông thôn tiếp cận nguồn vốn khó khan. Đề án 844 triển khai nhưng chưa hiệu quả. Có phải đó là hiện tượng trên thì nóng, dưới thì lạnh và dưới địa phương nữa thì lạnh luôn?

Trả lời câu hỏi này, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Đào Minh Tú cho hay, các mô hình khởi nghiệp sáng tạo sử dụng quỹ đầu tư mạo hiểm phù hợp nhiều hơn. Với tín dụng ngân hàng, do huy động nguồn vốn trong dân, cho vay nên theo quy định hiện hành việc tiếp cận vốn của startup khó khăn hơn.

Song ông Tú cho biết, không phải doanh nghiệp khởi nghiệp không tiếp cận được vốn. Hiện cũng có nhiều chính sách như bảo lãnh, vay vốn ngân hàng để doanh nghiệp tiếp cận vốn. Thực tế dư nợ cho vay với doanh nghiêp nhỏ và vừa hiện chiếm 20%, trong đó có những ngân hàng như BIDV cũng có gói cho vay lên tới 5.000 tỷ đồng, ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, siêu nhỏ và các doanh nghiệp khởi nghiệp.

“Cơ chế một cửa” cho doanh nghiệp công nghệ

Trước câu hỏi về chính sách thu hút du học sinh về khởi nghiệp, hay cách nào giải quyết khó khăn về nguồn nhân lực trong thời kỳ dịch Covid-19, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ là "hộ tiêu dùng" lớn của cả nước. Hiện nay, Chính phủ ưu tiên mua sắm các sản phẩm công nghệ, mua sắm những giải pháp có tính đổi mới sáng tạo, ưu tiên dùng hàng "Made in Vietnam".

"Nói đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đầu tiên là chính sách. Việc chúng ta làm đều là việc mới, tức là chưa có thể chế. Việc đầu tiên Nhà nước làm là chuyển đổi số cho các mô hình kinh doanh mới" - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nói.

Hiện Chính phủ đã có chủ trương về sandbox (cơ chế thử nghiệm chính sách mới), các doanh nghiệp liên quan đến công nghệ số hãy coi Bộ Thông tin và Truyền thông là "cơ chế một cửa", là đầu mối duy nhất cho các doanh nghiệp công nghệ số.

Thủ tướng và các đại biểu nhấn nút khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia - Techfest Việt Nam 2020. Ảnh: Văn Nam.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thêm, Chính phủ đã ra quyết định thành lập Trung tâm Xây dựng chính sách cho công nghệ thời kỳ 4.0, cho các mô hình kinh doanh mới và hợp tác diễn đàn thế giới, cam kết là nước thứ 5 trên thế giới, chính thức vận hành vào năm 2021. Với các chính sách mới mà Việt Nam cần nhưng thế giới chưa có, trung tâm này sẽ đứng ra giải quyết...

Kết luận buổi đối thoại, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho hay, cách đây 2 năm khi dự ngày hội khởi nghiệp và tìm kiếm từ khóa "khởi nghiệp" có 13,4 triệu, thì nay chỉ trong 0,54 giây tìm kiếm đã có 20,7 triệu kết quả được tìm thấy. Điều này cho thấy tinh thần khởi nghiệp được lan tỏa mạnh mẽ, ở nhiều lứa tuổi, khởi nghiệp không có ranh giới.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, cần xem sáng tạo là tài nguyên mới cần khai thác, là tài nguyên vô tận của 100 triệu người dân Việt Nam trong nước và người Việt ở nước ngoài. Do đó, phải xem con người là trung tâm sáng tạo, bởi người Việt Nam có đầy đủ yếu tố bẩm sinh cho sáng tạo, nên cùng ươm mầm, ước mơ và hiện thực hóa khát vọng.

Với những nút thắt và khó khăn hiện nay, Chính phủ sẽ quan tâm tháo gỡ các vướng mắc này. Với các đề nghị mà thanh niên trẻ đưa ra, Chính phủ cam kết sẽ bảo hộ tối đa quyền sở hữu trí tuệ, sáng kiến khởi nghiệp của doanh nghiệp. Chính phủ ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ, thông tin viễn thông, tạo nền tảng cần thiết cho khởi nghiệp sáng tạo.../.

Văn Nam