Nguồn: Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh. Đồ họa: Văn Chung

Thu ngân sách gặp khó

Năm 2023, Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh được giao dự toán thu ngân sách nhà nước (NSNN) 323.575 tỷ đồng, gồm thu nội địa 307.575 tỷ đồng và thu từ dầu thô 16.000 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, đơn vị thu NSNN được 232.498 tỷ đồng, đạt 71,9% dự toán năm và giảm 4,3% (so với cùng kỳ năm 2022). Trong đó, thu từ các hoạt động kinh tế được 137.280 tỷ đồng, đạt 70,7% dự toán và tăng 2,8%, với khu vực doanh nghiệp nhà nước địa phương tăng 0,1%, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 0,3% và khu vực ngoài nhà nước tăng 9,8%.

Tuy nhiên, nguyên nhân số thu từ các hoạt động kinh tế tăng lại chủ yếu đến từ tác động của Nghị định 91/2022/ NĐ-CP làm thay đổi quy luật nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) dẫn đến số thu của sắc thuế này tăng 24,4%, trong khi đây là khoản thu chiếm tỷ trọng lớn (50%) trong khu vực kinh tế. Các sắc thuế còn lại hầu hết đều giảm như thuế giá trị gia tăng (GTGT) giảm 8,2%, thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) giảm 14,2%; thuế bảo vệ môi trường giảm 29,6%; lệ phí trước bạ giảm 36,2%...

Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh, tình hình thu NSNN tháng 9 năm 2023 chưa đạt kết quả như kỳ vọng với tổng số thu giảm 6,5%. Nguyên nhân chính của việc số thu giảm đến từ một loạt yếu tố khách quan. Đó là tình hình kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, nhiều diễn biến khó lường, dẫn đến nhu cầu tiêu dùng giảm, chuỗi cung ứng chưa được phục hồi hoàn toàn, lạm phát tăng...

Bên cạnh đó, nhằm kịp thời hỗ trợ người nộp thuế, Chính phủ đã ban hành một số chính sách gia hạn, miễn, giảm các loại thuế, phí, lệ phí như Nghị định 12/2023/ NĐ-CP quy định về việc gia hạn thời hạn nộp thuế GTGT, thuế TNDN, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2023, Nghị định 41/2023/ NĐ-CP quy định mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô, rơ moóc được sản xuất, lắp ráp trong nước, Nghị định 44/2023/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế GTGT...

Những yếu tố trên đã tác động trực tiếp đến tình hình kinh tế Việt Nam và TP. Hồ Chí Minh dù Quốc hội, Chính phủ, UBND Thành phố đã có những chính sách kịp thời hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, từ đó kéo giảm số thu NSNN.

Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp

Bước sang tháng 10/2023, tình hình kinh tế trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh dù bắt đầu có những chuyển biến tích cực so với những quý đầu năm 2023, nhưng vẫn tồn tại những khó khăn nhất định như doanh nghiệp thiếu đơn hàng sản xuất, chỉ số lao động làm việc giảm, thu ngân sách từ xuất nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp trên địa bàn giảm, chỉ số giá tiêu dùng tăng… cũng ảnh hưởng không nhỏ đến số thu NSNN những tháng cuối năm.

Chia sẻ về triển khai nhiệm vụ công tác sắp tới, lãnh đạo Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị dự kiến số thu nội địa thực hiện trong tháng 10/2023 được khoảng 37.500 tỷ đồng, nâng mức thu lũy kế 10 tháng đạt 269.998 tỷ đồng, hoàn thành 83,4% dự toán và bằng 93,5% so với cùng kỳ. Ngoài việc đẩy mạnh các hoạt động gia tăng hiệu quả quản lý thuế trong công tác chống thất thu, quản lý nợ, quản lý hộ cá nhân kinh doanh…

Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh cũng tập trung đẩy mạnh nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trong những tháng cuối năm như rà soát, hoàn tất việc giảm 30% tiền thuê đất năm 2022 cho các doanh nghiệp đủ điều kiện, giảm 30% tiền thuê đất năm 2023 theo Quyết định số 25/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, ưu tiên bố trí nguồn lực cho công tác hoàn thuế GTGT như rà soát những hồ sơ hoàn thuế còn tồn đọng, kịp thời báo cáo cơ quan cấp trên về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, đảm bảo việc hoàn thuế GTGT kịp thời và đúng quy định giúp doanh nghiệp có nguồn tài chính để tái sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.