Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) vừa công bố báo cáo ngành ngân hàng, trong đó đánh giá Thông tư 50/2026/TT-NHNN có lộ trình chuyển đổi linh hoạt hơn, tiếp tục hướng tới chuẩn Basel III.

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (Thông tư 50). Trong đó, điểm đáng chú ý gồm: phương pháp tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) mới; áp dụng tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) theo lộ trình từ năm 2028; bổ sung tỷ lệ đòn bẩy (LEV).

Nguồn: VPBankS.

VPBankS đánh giá, cách tính LDR mới phản ánh toàn diện hơn cấu trúc nguồn vốn và sử dụng vốn, trong khi mức trần 95% tạo thêm dư địa so với quy định hiện hành.

Theo VPBankS, Thông tư 50/2026/TT-NHNN vẫn giữ định hướng nâng chuẩn quản trị thanh khoản theo Basel III, nhưng có một số điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn so với dự thảo tháng 4/2026.

Dự thảo trước đây đề xuất thay LDR bằng tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR) với trần quy định 85%, mở rộng phạm vi từ dư nợ cho vay sang toàn bộ cấp tín dụng và điều chỉnh lại cơ sở huy động vốn.

Theo ước tính trước đó VPBankS, phần lớn ngân hàng trong phạm vi theo dõi sẽ có CDR cao hơn ngưỡng 85%, qua đó, làm tăng nhu cầu điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn và tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Về hiệu lực thi hành, Thông tư 50/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, tuy nhiên, các tỷ lệ thanh khoản mới chưa được áp dụng đồng loạt ngay từ thời điểm này. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các ngân hàng tiếp tục tuân thủ các tỷ lệ hiện hành theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN cho đến khi chuyển sang khung LCR và NSFR.

Từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng bắt buộc áp dụng đồng thời hai tỷ lệ này; LCR tối thiểu tăng dần từ 50% năm 2028 lên 100% từ năm 2033; trong khi NSFR tăng từ 90% năm 2028 lên 95% năm 2029 và 100% từ năm 2030.

“Các ngân hàng đáp ứng điều kiện có thể đăng ký áp dụng sớm. Khi chuyển sang khung mới, ngân hàng áp dụng LDR tối đa 95%; trường hợp đồng thời duy trì LCR và NSFR từ 100% trở lên, ngân hàng không còn phải tuân thủ giới hạn LDR, mà chỉ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ báo cáo” - VPBankS nêu rõ.

So với Thông tư 22/2019/TT-NHNN, Thông tư 50/2026/TT-NHNN tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thông qua việc nâng trần LDR từ 85% lên 95% và mở rộng một số nguồn vốn được tính vào mẫu số, bao gồm vay nước ngoài, phần chênh lệch nguồn vốn liên ngân hàng dương và một số cấu phần vốn chủ sở hữu.

“Điều này có thể hỗ trợ các ngân hàng duy trì tăng trưởng tín dụng tốt hơn mà không phải điều chỉnh quá mạnh cơ cấu huy động trong ngắn hạn” - VPBankS đánh giá.

Tuy nhiên, cách tính LDR mới cũng khấu trừ phần nguồn vốn đã được sử dụng cho đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và các hình thức cấp tín dụng khác ngoài cho vay, qua đó, khiến mức độ tác động sẽ khác nhau giữa từng ngân hàng.

“Về dài hạn, việc bổ sung LCR và NSFR sẽ khuyến khích các ngân hàng duy trì tỷ trọng tài sản thanh khoản phù hợp hơn và sử dụng nguồn vốn ổn định hơn. Nhóm có vốn chủ sở hữu tốt, tiền gửi bán lẻ ổn định và khả năng huy động dài hạn sẽ có lợi thế tương đối rõ hơn” - VPBankS nêu quan điểm./.