Phát biểu tại hội thảo "Pháp luật Việt Nam đã sẵn sàng cho hội nhập" do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức ngày 17/10, Luật sư Đào Hồng Dịu - đại diện Hiệp hội xuất khẩu thực phẩm cho biết, để đảm bảo yêu cầu của các quốc gia nhập khẩu, các sản phẩm thực phẩm như sữa, nước tương, tương ớt của Việt Nam phải có 2 loại giấy phép là giấy chứng nhận lưu hành tự do và giấy chứng nhận y tế. Hai cơ quan nhà nước là Bộ Y tế và Bộ Công thương chịu trách nhiệm cấp hai loại giấy phép này.

Bà Dịu cho biết, giấy phép tốn nhiều thời gian, chi phí của doanh nghiệp xuất khẩu là giấy chứng nhận y tế do Bộ Y tế cấp. Quy trình cấp giấy chứng nhận y tế hiện được quy định cụ thể tại Thông tư 52/2015/BYT.

Theo quy định, DN trước khi xuất khẩu hàng hóa thực phẩm phải đưa sản phẩm đi kiểm nghiệm tại phòng LAS (phòng thử nghiệm) để có được giấy chứng nhận kiểm nghiệm. Phản ánh của DN cho biết, thời gian để được cấp giấy kiểm nghiệm ít nhất là 2 tuần, với chi phí là 3 triệu đồng. Nếu DN cần gấp để đảm bảo tiến độ hợp đồng thì phải trả chi phí cao hơn.

Sau khi có được giấy chứng nhận kiểm nghiệm, DN nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận y tế cho Bộ Y tế. Theo thông tư 52, thời gian kiểm định hồ sơ là không quá 5 ngày, tuy nhiên, trên thực tế, thời gian kéo dài từ 2-3 tuần, chi phí là 1 triệu đồng. Bà Dịu thông tin, giấy chứng nhận y tế cấp cho từng lô hàng sản xuất.

Bà Dịu lấy ví dụ, DN có mặt hàng sữa xuất khẩu ra nước ngoài, sản xuất trong 1 tháng, từng tuần có từng lô sản xuất khác nhau, DN phải “test” 3 lô hàng sản xuất này để có được 3 giấy chứng nhận kiểm nghiệm, sau đó cầm 3 giấy này cho vào hồ sơ xin giấy chứng nhận y tế.

Trong khi đó, DN phải đáp ứng thời gian xuất hàng theo yêu cầu của đối tác. Thời gian chờ đợi như vậy làm cho doanh nghiệp rất khó khăn. Đặc biệt, đối với các mặt hàng tươi sống, DN còn đối mặt với nguy cơ hàng hư hỏng, không đạt chất lượng để xuất khẩu.

Luật sư Dịu kiến nghị, giảm tần xuất kiểm nghiệm từ tất cả các lô hàng xuất khẩu xuống 1 lần/năm đối với các sản phẩm được sản xuất trong các cơ sở áp dụng một trong các hệ thống quản lý chất lượng GMP, ISO 22000, HACCP, IFC, FSSC 220000, BRC hoặc tương đương.

Ngoài ra, bà Dịu đề xuất giảm thời gian cấp giấy chứng nhận y tế từ 2 tuần (10 ngày làm việc) xuống 3 ngày làm việc giống như thời gian cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do./.

Bùi Tư