Ngày 7/10, tại Hà Nội, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam họp báo giữa kỳ tài khóa 2026.

Hướng tới tăng cam kết ODA cho Việt Nam lên trên 100 tỷ yên mỗi năm

Trong nửa cuối tài khóa 2025 và nửa đầu tài khóa 2026 (từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026), JICA tiếp tục triển khai nhiều chương trình hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực, từ vốn vay ODA, tài chính đầu tư khu vực tư nhân, hợp tác kỹ thuật đến viện trợ không hoàn lại và các chương trình hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản.

Trong lĩnh vực vốn vay ODA, hiện có 12 dự án đang được triển khai. Trong đó, 3 khoản vay đã được ký Hiệp định vay trong năm 2026, gồm: khoản vay hỗ trợ ngân sách chung cho chuyển đổi xanh hướng tới tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu trị giá 50 tỷ yên (khoảng 318 triệu USD), ký tháng 3/2026; Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc tại các tỉnh miền núi và trung du phía Bắc trị giá 17,67 tỷ yên (khoảng 112 triệu USD), ký tháng 5/2026; và Dự án Phát triển nông thôn có khả năng chống chịu thiên tai trị giá 21,59 tỷ Yên (khoảng 137 triệu USD), ký tháng 5/2026.

Bên cạnh nguồn vốn ODA, 11 dự án tài chính đầu tư khu vực tư nhân (PSIF) đang được triển khai, góp phần mở rộng các hình thức hợp tác tài chính của Nhật Bản với khu vực tư nhân tại Việt Nam. Đối với hợp tác kỹ thuật, JICA đang triển khai 27 dự án, với tổng chi phí khoảng 4,5 tỷ Yên (tương đương 28,1 triệu USD).

JICA cũng đang triển khai 5 dự án viện trợ không hoàn lại, với tổng số vốn cam kết 2,55 tỷ yên (khoảng 17,2 triệu USD).

Ông Fukuda Chihiro- Phó Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam phụ trách các dự án vốn vay chia sẻ tại họp báo. Ảnh: LV

Ông Fukuda Chihiro - Phó Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam phụ trách các dự án vốn vay cho biết, so sánh với năm tài khóa trước, từ tháng 10/2025 - 9/2026, tổng vốn ODA cam kết mà Nhật Bản đã cung cấp cho Việt Nam là 89,256 tỷ yên với 3 dự án, gồm 2 dự án dành cho phát triển cơ sở hạ tầng ở khu vực trung du miền núi phía Bắc và khoản vay chương trình hỗ trợ chuyển đổi xanh.

“Như vậy, trong năm tài khóa 2026, số ODA cam kết mà Nhật Bản dành cho Việt Nam đã gia tăng đáng kể so với giai đoạn trước. Với mục tiêu tăng trưởng hàng năm hai con số mà Chính phủ Việt Nam đặt ra, nhu cầu về vốn là rất lớn. Để đáp ứng được nhu cầu lớn về vốn này, chúng tôi hướng tới mục tiêu tăng các khoản cam kết và khoản vay cho Việt Nam ở mức trên 100 tỷ yên mỗi năm trong thời gian tới” - ông Fukuda Chihiro nói.

Chia sẻ về vấn đề giải ngân vốn vay ODA Nhật Bản trong năm tài khóa 2026, ông Fukuda Chihiro cho biết, dự kiến mức giải ngân cho các khoản vay dự án sẽ được triển khai theo tiến độ của các công trình và dự báo tương đương mức độ giải ngân của các năm trước (mức giải ngân các dự án ODA tại Việt Nam của năm tài khóa 2025 là 22,6 tỷ yên).

Ngoài ra, đối với dự án cho chương trình chuyển đổi xanh đã ký hiệp định vay vào tháng 3/2026, dự kiến dự án sẽ được giải ngân tương đối nhanh.

4 trụ cột hỗ trợ mô hình tăng trưởng mới

Tại họp báo, ông Kobayashi Yosuke - Trưởng đại diện Văn phòng JICA tại Việt Nam đã thông tin về gói hỗ trợ mới của JICA dành cho các cải cách của Việt Nam hướng tới mô hình tăng trưởng mới. Gói hỗ trợ này đã được Chủ tịch JICA Tanaka trình bày với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong chuyến thăm Việt Nam vào đầu tháng 6 vừa qua.

Trưởng đại diện Văn phòng JICA tại Việt Nam Kobayashi Yosuke phát biểu tại họp báo. Ảnh: LV

Chia sẻ lý do JICA triển khai sáng kiến này vào thời điểm hiện nay, ông Kobayashi Yosuke cho biết, Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á và đã bước sang một giai đoạn phát triển mới. Trong quá trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhật Bản - Việt Nam tổ chức vào tháng 5/2026, hai Chính phủ đã xác định an ninh kinh tế là một lĩnh vực hợp tác ưu tiên mới, bao gồm năng lượng, khoáng sản thiết yếu, AI, chất bán dẫn và công nghệ vũ trụ. JICA xem đây là cơ hội quan trọng để đóng góp cho chương trình cải cách của Việt Nam, đồng thời tiếp tục củng cố Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Theo đó, JICA đã xây dựng một gói hỗ trợ toàn diện dựa trên nền tảng hợp tác lâu dài với Việt Nam. Gói hỗ trợ này gồm 4 trụ cột có tính bổ trợ lẫn nhau: thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực; phát triển doanh nghiệp trong nước và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; cải thiện môi trường đầu tư; phát triển hạ tầng chiến lược.

“Thông qua 4 trụ cột, JICA mong muốn hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang một mô hình tăng trưởng mới.Chúng tôi tin rằng, những nỗ lực này sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong các lĩnh vực ngày càng quan trọng đối với an ninh kinh tế và phát triển bền vững” - ông Kobayashi Yosuke nói./.