Nâng tầm thương hiệu, gia tăng giá trị Việt

Song Linh
(TBTCO) - Quy mô thương mại của Việt Nam đang ngày càng lớn. Bài toán của doanh nghiệp Việt giờ đây không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn, mà phải giữ lại nhiều giá trị hơn. Định vị thương hiệu, làm chủ công nghệ và đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét.
aa

Thương hiệu phải tạo ra giá trị

Quy mô thương mại của nước ta ngày càng lớn, đi cùng với đó một bài toán khác cũng trở nên rõ nét: doanh nghiệp Việt đang giữ lại bao nhiêu giá trị trong mỗi sản phẩm xuất khẩu?

Nhiều sản phẩm Việt đã có mặt tại các thị trường lớn, song ở không ít ngành, doanh nghiệp trong nước vẫn chủ yếu đảm nhiệm khâu sản xuất, gia công, lắp ráp; trong khi thiết kế, công nghệ lõi, sở hữu trí tuệ, thương hiệu và phân phối - những khâu tạo giá trị cao - nằm ở phía khác của chuỗi.

Bởi vậy, thương hiệu không còn chỉ là câu chuyện nhận diện hay marketing. Đó là tài sản gắn với chất lượng, uy tín, khả năng đổi mới và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

Nâng tầm thương hiệu, gia tăng giá trị Việt
Dây chuyền đóng gói sữa tại Nhà máy sữa TH, Nghệ An. Ảnh: Hải Anh

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, giá trị cốt lõi của thương hiệu trước hết là niềm tin. Khi khách hàng và đối tác đã tin, doanh nghiệp giảm được đáng kể thời gian, chi phí để chứng minh lại chất lượng. Thương hiệu đồng thời tạo ra sự khác biệt - yếu tố ngày càng quan trọng khi lợi thế cạnh tranh bằng chi phí thấp dần thu hẹp.

Từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp, ông Lê Tùng - Giám đốc Chiến lược Tập đoàn Sunhouse chia sẻ, trước khi chinh phục thị trường quốc tế, doanh nghiệp phải xác định được lợi thế cạnh tranh trong 3 - 5 năm tới.

Theo ông Lê Tùng, để nâng sức cạnh tranh, doanh nghiệp Việt khó có thể tiếp tục dựa chủ yếu vào nhân công và chi phí sản xuất thấp, mà cần hình thành chuỗi giá trị kết nối R&D, thiết kế, sản xuất, cung ứng, thương hiệu và phân phối.

Yêu cầu này được đặt ra ngày càng rõ nét khi thị trường chuyển sang xu hướng phân mảnh và cá nhân hóa. Người tiêu dùng không chỉ tìm sản phẩm tốt, mà còn quan tâm trải nghiệm, nguồn gốc, trách nhiệm và những giá trị mà thương hiệu đại diện.

Ở góc độ cơ quan nhà nước,TS. Trần Lê Hồng - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, đổi mới sáng tạo, năng lực công nghệ, thương hiệu và năng lực cạnh tranh có mối quan hệ chặt chẽ. Một thương hiệu khó duy trì vị thế nếu năng lực công nghệ không theo kịp thị trường.

TS. Trần Lê Hồng phân tích, doanh nghiệp có công nghệ, nhưng thương hiệu yếu dễ mắc kẹt ở khâu gia công. Ngược lại, thương hiệu mạnh nhưng công nghệ không được đổi mới sẽ khó giữ lợi thế.

Thực tế này thể hiện rõ ở nhiều ngành. Với ngành cà phê, lợi thế về vùng nguyên liệu không đồng nghĩa với việc nắm phần giá trị lớn nhất; giá trị cao thường nằm ở chế biến, công nghệ, thương hiệu và phân phối. Trong ngành điện tử cũng vậy, doanh nghiệp đảm nhiệm sản xuất có thể tạo ra sản lượng lớn, nhưng phần giá trị cao hơn thường thuộc về bên sở hữu công nghệ, sở hữu trí tuệ và thương hiệu.

Tạo khác biệt bằng năng lực thực chất

TS. Trần Lê Hồng chỉ ra một thực tế, Việt Nam đã đạt được quy mô xuất khẩu lớn trong ngành điện tử, máy tính, linh kiện và nhiều ngành hàng khác, nhưng năng lực thiết kế, công nghệ lõi và sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Nếu không thay đổi, doanh nghiệp có nguy cơ rơi vào vòng luẩn quẩn: gia công ở khâu giá trị thấp, biên lợi nhuận mỏng, thiếu nguồn lực đầu tư cho R&D, tiếp tục phụ thuộc vào công nghệ và thương hiệu bên ngoài.

Để giải bài toán này, trước hết, cần nâng năng lực tạo ra giá trị. Theo TS. Trần Lê Hồng, đầu tư cho R&D cần gắn với nhu cầu đổi mới thực tế của doanh nghiệp. Mục tiêu chi cho hoạt động R&D đạt 2% GDP vào năm 2030 theo Nghị quyết số 57-NQ/TW cần được chuyển thành năng lực nghiên cứu, thiết kế và thương mại hóa công nghệ.

Thương hiệu không thể là “chiếc áo” bên ngoài sản phẩm

Nhấn mạnh thấu hiểu khách hàng là nguyên lý cốt lõi của xây dựng thương hiệu Việt, PGS.TS. Nguyễn Quốc Thịnh - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Thương mại, Thành viên Ban chuyên gia Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp sử dụng dữ liệu và công nghệ để nắm bắt tốt hơn nhu cầu, hành vi tiêu dùng, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ.

Đồng thời, trách nhiệm xã hội cũng là một phần của giá trị thương hiệu, từ tuân thủ pháp luật, chăm lo cho người lao động đến bảo vệ môi trường và kinh doanh có trách nhiệm. Thương hiệu không thể là “chiếc áo” bên ngoài sản phẩm. Thương hiệu mạnh phải bắt nguồn từ năng lực thực chất bên trong doanh nghiệp.

Cùng với đó, chính sách thu hút FDI cần ưu tiên các dự án công nghệ cao, có liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và phát triển R&D tại Việt Nam. Để hấp thụ được công nghệ, doanh nghiệp trong nước cũng phải chuẩn bị nguồn nhân lực và năng lực quản trị tương ứng.

Đề cao vai trò thương hiệu với sự sống còn của doanh nghiệp, bà Hà Kiều Oanh - Phó Trưởng phòng Phát triển năng lực xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) nhấn mạnh, xây dựng thương hiệu phải gắn với xúc tiến thương mại và phát triển thị trường, đồng thời tăng ứng dụng công nghệ, dữ liệu số trong quản trị thương hiệu.

Điều này đặc biệt quan trọng khi thị trường quốc tế ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, môi trường và ESG. Muốn thương hiệu Việt đi xa, doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực bằng tiêu chuẩn, dữ liệu và quy trình minh bạch.

Bằng kinh nghiệm thực tế, ông Lê Tùng cho rằng, doanh nghiệp cần phát triển theo hướng xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Doanh nghiệp có thể đưa thương hiệu vào các thị trường lân cận thông qua hệ thống phân phối, nâng cấp R&D để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các thị trường lớn, đồng thời củng cố sản xuất và chuỗi cung ứng trong nước.

Cùng với năng lực công nghệ, bảo vệ tài sản trí tuệ cũng phải được coi là một phần của chiến lược cạnh tranh. Bảo hộ tốt nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng và các tài sản trí tuệ giúp doanh nghiệp bảo vệ thành quả đầu tư và tạo nền tảng mở rộng thị trường quốc tế.

Ở tầng rộng hơn, thương hiệu doanh nghiệp cần kết nối với thương hiệu sản phẩm, ngành hàng, địa phương và thương hiệu quốc gia. Theo PGS.TS. Nguyễn Quốc Thịnh, các tầng thương hiệu có thể hỗ trợ lẫn nhau: thương hiệu quốc gia tạo thêm sự bảo chứng khi doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, trong khi doanh nghiệp có thương hiệu mạnh sẽ góp phần nâng hình ảnh hàng hóa Việt Nam.

Theo TS. Võ Trí Thành, Việt Nam đang có cơ hội để thế giới hiểu rõ hơn những giá trị mình có thể tạo ra, nhưng thương hiệu phải được chứng minh bằng chất lượng và năng lực thực tế. “Thương hiệu giúp bán được hàng, giúp dòng tiền đến với đất nước mình” - ông Thành chia sẻ.

Mục tiêu của việc xây dựng và nâng cao giá trị thương hiệu Việt vì thế không chỉ là được biết đến nhiều hơn, mà phải tạo ra khác biệt, nâng giá trị và giữ lại nhiều hơn giá trị do chính doanh nghiệp tạo ra. Đó là nền tảng để doanh nghiệp chuyển từ vị trí gia công sang những mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nâng tầm thương hiệu, gia tăng giá trị Việt
Đồ họa: Phương Anh
Song Linh

Đọc thêm

Tập đoàn Phenikaa cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm hỏi, tri ân cô giáo Hoàng Thị Hiền - người xả thân vì học trò

Tập đoàn Phenikaa cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm hỏi, tri ân cô giáo Hoàng Thị Hiền - người xả thân vì học trò

(TBTCO) - Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, tại Bệnh viện Đa khoa Cửa Đông (Nghệ An), Tập đoàn Phenikaa, cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến thăm hỏi, động viên cô giáo Hoàng Thị Hiền, giáo viên Trường Mầm non Phú Sơn - người đã không quản hiểm nguy, lao mình cứu học trò khỏi tai nạn giao thông. Giữa những ngày cả nước hướng về các thầy cô, câu chuyện của cô Hiền nhắc mỗi chúng ta nhớ rằng: phía sau mỗi bài học là một trái tim sẵn sàng hy sinh vì học trò.
Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

(TBTCO) - Một lô dâu tây tươi nhập khẩu bị phát hiện có dư lượng Cypermethrin cao gần 6 lần, Deltamethrin gần 2 lần giới hạn cho phép. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị chủ động kiểm soát thủ tục đối với các lô hàng liên quan, tăng cường kiểm tra nhằm ngăn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Nâng cao hiểu biết, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật thuế cho doanh nghiệp

Nâng cao hiểu biết, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật thuế cho doanh nghiệp

Trước những yêu cầu ngày càng cao về tuân thủ nghĩa vụ thuế, minh bạch tài chính, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Đây là nội dung được đặt ra tại Hội nghị đối thoại về chính sách tài chính, thuế và giải quyết tranh chấp kinh doanh, tổ chức ngày 20/11 tại Hà Nội.
Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
TikTok PayLater đến gần người dùng qua TikTok Shop Fun Fest 2026

TikTok PayLater đến gần người dùng qua TikTok Shop Fun Fest 2026

(TBTCO) - Vừa qua, TikTok Shop Fun Fest 2026 đã mang đến cơ hội trải nghiệm trực tiếp và đăng ký TikTok PayLater - phương thức mua trước, trả sau trên TikTok Shop do VietCredit vận hành tại Việt Nam.
AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, cùng VINASME kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phía Nam

AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, cùng VINASME kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phía Nam

(TBTCO) - Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất do Chủ tịch nước tặng thưởng, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh và hoạt động vì cộng đồng, cùng những đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cùng dịp, bà Đặng Huỳnh Ức My, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), Chủ tịch HĐQT AgriS vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
Tập đoàn Hòa Phát: Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, theo bảng xếp hạng VNR500

Tập đoàn Hòa Phát: Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, theo bảng xếp hạng VNR500

(TBTCO) - Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Tập đoàn Hòa Phát được vinh danh doanh nghiệp tư nhân lớn thứ 2 Việt Nam và Top 10 doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Theo đó, Hòa Phát 5 năm liên tiếp (2022 - 2026) nằm trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam.
Hải quan Việt Nam - Lào chia sẻ kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan

Hải quan Việt Nam - Lào chia sẻ kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan

(TBTCO) - Trong hai ngày 17 - 18/11/2026, Hải quan Việt Nam và Hải quan Lào tổ chức chương trình làm việc, trao đổi kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan (hậu kiểm) tại Hà Nội và Bắc Ninh, trong khuôn khổ Kế hoạch hợp tác năm 2026 giữa cơ quan Hải quan hai nước.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều