Bộ Tài chính đẩy mạnh số hóa thủ tục hải quan với hàng bưu chính, chuyển phát nhanh

Song Linh
(TBTCO) - Định danh, xác thực điện tử và chuẩn hóa dữ liệu là những điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 142/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, góp phần chuyển mạnh thủ tục hải quan đối với hàng bưu chính, chuyển phát nhanh sang môi trường điện tử.
aa
Hải quan hỏa tốc hướng dẫn doanh nghiệp khai thuế xăng dầu từ ngày 1/10 Bổ nhiệm Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực I Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam: Tối ưu nguồn lực,thúc đẩy xuất nhập khẩu Thu hẹp diện hàng phải làm thủ tục tại cửa khẩu, tăng thuận lợi cho doanh nghiệp

Chuẩn hóa dữ liệu để thông quan nhanh hơn

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 142/2026/TT-BTC (ngày 29/9/2026) sửa đổi, bổ sung một số quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh gửi qua dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế. Thông tư có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

Bộ Tài chính đẩy mạnh số hóa thủ tục hải quan với hàng bưu chính, chuyển phát nhanh
Cán bộ hải quan kiển tra thực tế hàng nhập khẩu. Ảnh: CTV

Việc sửa đổi lần này được thực hiện theo hướng đồng bộ hơn các khâu từ phân loại hàng hóa, khai báo, định danh, xác thực điện tử đến thực hiện nghĩa vụ tài chính. Với doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh, đây là những nội dung tác động trực tiếp đến hệ thống công nghệ thông tin, quy trình tiếp nhận và xử lý hàng hóa.

Một trong những điểm đáng chú ý tại Thông tư 142/2026/TT-BTC là Bộ Tài chính bổ sung yêu cầu định danh, xác thực điện tử đối với hàng hóa gửi qua dịch vụ bưu chính thuộc Nhóm 1 và hàng hóa gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh thuộc Nhóm 1, Nhóm 2.

Quy định này gắn với yêu cầu đẩy mạnh xử lý thủ tục hải quan trên môi trường điện tử, trong đó dữ liệu về chủ hàng, hàng hóa và quá trình thực hiện thủ tục phải được cung cấp, trao đổi và xử lý theo quy định.

Đối với hàng hóa gửi qua dịch vụ bưu chính thuộc Nhóm 1, Thông tư làm rõ hơn điều kiện thực hiện thủ tục. Hàng hóa phải có trị giá hải quan trong mức được miễn thuế nhập khẩu; đồng thời được miễn giấy phép, miễn điều kiện hoặc miễn kiểm tra chuyên ngành, hoặc không thuộc diện phải có giấy phép, điều kiện hay kiểm tra chuyên ngành theo quy định.

Như vậy, việc xác định hàng hóa thuộc Nhóm 1 không chỉ căn cứ vào trị giá mà còn phải đối chiếu với chính sách quản lý mặt hàng. Đây là điểm doanh nghiệp cần lưu ý khi tiếp nhận và phân loại hàng hóa, nhất là với số lượng lớn lô hàng có giá trị thấp.

Đối với hàng hóa gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh, Nhóm 2 cũng được điều chỉnh theo hướng gắn điều kiện về trị giá hải quan trong định mức miễn thuế nhập khẩu với chính sách quản lý hàng hóa.

Cách quy định này giúp xác định rõ hơn điều kiện áp dụng đối với từng nhóm hàng, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan Hải quan tiếp nhận, xử lý dữ liệu thống nhất trên hệ thống.

Thông tư cũng cập nhật các thông tin phải khai báo, gồm người xuất khẩu, người nhập khẩu, hàng hóa, phương thức vận chuyển, địa điểm lưu giữ, trị giá hải quan, cước vận chuyển, bảo hiểm, người nộp thuế và các thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế.

Đối với tờ khai nhập khẩu hàng hóa trị giá thấp, mã loại hình được quy định là A45; mã phân loại hàng hóa gồm P đối với hàng bưu chính và E đối với hàng chuyển phát nhanh; trường hợp hàng hóa là quà tặng có thể sử dụng mã G.

Đây là những thay đổi tưởng như mang tính kỹ thuật nhưng có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp. Khi số lượng lô hàng lớn, chỉ một sai lệch về mã, trị giá, thông tin người nhận hoặc phân loại cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận, xử lý tờ khai.

Do đó, trước ngày 16/11, doanh nghiệp cần rà soát phần mềm khai báo, hệ thống quản lý dữ liệu và quy trình thu thập thông tin từ khâu tiếp nhận hàng hóa.

Cùng với đó, Bộ Tài chính quy định cơ quan Hải quan xây dựng hệ thống để tiếp nhận các thông điệp dữ liệu điện tử đáp ứng yêu cầu của Thông tư. Điều này đặt ra yêu cầu đồng bộ giữa hệ thống của cơ quan Hải quan và hệ thống của doanh nghiệp, bảo đảm dữ liệu có thể được truyền nhận, kiểm tra và xử lý theo quy định mới.

Rõ cách nộp thay thuế, phí cho chủ hàng

Một nội dung khác có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp chuyển phát nhanh là cơ chế thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho chủ hàng được quy định cụ thể hơn.

Theo Thông tư 142/2026/TT-BTC, doanh nghiệp chuyển phát nhanh được nộp thay tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp, tiền thuế ấn định, phí hải quan và lệ phí hàng hóa quá cảnh cho chủ hàng.

Trường hợp dự kiến phát sinh các khoản phải nộp, doanh nghiệp có thể nộp trước tiền vào tài khoản tiền gửi của cơ quan Hải quan tại Kho bạc Nhà nước. Khi phát sinh nghĩa vụ của từng tờ khai, số tiền phải nộp được khấu trừ từ khoản đã nộp trước để thực hiện thông quan hoặc giải phóng hàng hóa.

Với đặc thù xử lý số lượng lớn tờ khai, trong đó có nhiều lô hàng giá trị thấp, cơ chế này tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho chủ hàng. Tuy nhiên, đi cùng với thuận lợi là yêu cầu rõ hơn về trách nhiệm của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp chuyển phát nhanh phải tự khai, tự tính thuế, tự nộp thuế, phí và chịu trách nhiệm đối với các khoản phải nộp theo quy định. Trường hợp sử dụng biên lai, doanh nghiệp phải thực hiện phát hành biên lai theo quy định.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải tăng cường kiểm soát dữ liệu và đối soát giữa tờ khai, số tiền đã nộp trước, nghĩa vụ phát sinh và số tiền được khấu trừ. Hệ thống công nghệ thông tin vì thế không chỉ phục vụ khai báo mà còn phải hỗ trợ quản lý nghĩa vụ tài chính theo từng tờ khai.

Thông tư cũng thay thế, bổ sung một số biểu mẫu sử dụng trong thủ tục hải quan, trong đó có Bảng kê chi tiết hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu; Bảng kê tờ khai hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu trị giá thấp đã hoàn thành thủ tục hải quan và Bảng tổng hợp tiền thuế trích từ tài khoản tiền gửi chuyển nộp ngân sách nhà nước.

Các nội dung sửa đổi được thực hiện trên cơ sở sửa đổi, bổ sung Thông tư số 49/2015/TT-BTC và Thông tư số 191/2015/TT-BTC cùng các văn bản liên quan. Vì vậy, phạm vi điều chỉnh lần này không chỉ nằm ở một khâu khai báo mà bao gồm điều kiện áp dụng, phân nhóm hàng hóa, hồ sơ, dữ liệu điện tử, nghĩa vụ tài chính và biểu mẫu.

Từ nay đến ngày 16/11, doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh cần chủ động cập nhật hệ thống, rà soát quy trình và tổ chức kiểm thử dữ liệu theo yêu cầu mới. Về phía cơ quan Hải quan, việc hoàn thiện hệ thống tiếp nhận thông điệp dữ liệu điện tử là điều kiện quan trọng để các quy định mới được triển khai đồng bộ.

Thông tư 142/2026/TT-BTC tiếp tục cụ thể hóa định hướng của Bộ Tài chính trong cải cách thủ tục hải quan, tăng xử lý điện tử, chuẩn hóa dữ liệu và làm rõ trách nhiệm của các bên, góp phần tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh.
Song Linh

Đọc thêm

Bộ Tài chính bãi bỏ 2 thủ tục hành chính trong lĩnh vực dự trữ quốc gia

Bộ Tài chính bãi bỏ 2 thủ tục hành chính trong lĩnh vực dự trữ quốc gia

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3313/QĐ-BTC công bố thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực dự trữ quốc gia thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính.
Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc từ ngày 12/11/2026.
Cục Thuế: Danh mục bệnh hiểm nghèo không còn hiệu lực áp dụng khi xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân

Cục Thuế: Danh mục bệnh hiểm nghèo không còn hiệu lực áp dụng khi xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân

(TBTCO) - Cục Thuế cho biết, danh mục bệnh hiểm nghèo ban hành kèm Công văn số 6383/BTC-TCT ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính không còn hiệu lực áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Việc hướng dẫn người nộp thuế cần căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành và tình hình thực tế của từng cá nhân.
Xử lý lỗi quyết toán thuế thu nhập cá nhân trực tuyến

Xử lý lỗi quyết toán thuế thu nhập cá nhân trực tuyến

(TBTCO) - Cục Thuế có hướng dẫn chính thức giải đáp thắc mắc của người nộp thuế về tình trạng tờ khai gợi ý tự động hiển thị thiếu số lượng người phụ thuộc khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân trực tuyến.
Doanh nghiệp vẫn phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân với các khoản chi trả sau chấm dứt hợp đồng lao động

Doanh nghiệp vẫn phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân với các khoản chi trả sau chấm dứt hợp đồng lao động

(TBTCO) - Thuế TP. Hà Nội vừa có hướng dẫn về chính sách khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương, tiền công trả cho người lao động sau thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động, trên cơ sở giải đáp vướng mắc của Chi nhánh Macau - Công ty TNHH Thương mại Trần Hồng Quân.
Miễn phí thăm quan tại các di tích lịch sử, bảo tàng vào Ngày Văn hóa Việt Nam

Miễn phí thăm quan tại các di tích lịch sử, bảo tàng vào Ngày Văn hóa Việt Nam

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 167/2026/TT-BTC quy định miễn toàn bộ phí thăm quan vào Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) hằng năm đối với tất cả các tổ chức, cá nhân.
Quy định mới về mức phí, lệ phí trong lĩnh vực ngoại giao

Quy định mới về mức phí, lệ phí trong lĩnh vực ngoại giao

(TBTCO) - Từ ngày 1/11/2026, mức thu, chế độ thu phí, lệ phí trong lĩnh vực ngoại giao áp dụng tại các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẽ thực hiện theo quy định tại Thông tư số 163/2026/TT-BTC vừa được Bộ Tài chính ban hành.
Hướng đến chính sách quản lý thuốc lá đồng bộ và hiệu quả

Hướng đến chính sách quản lý thuốc lá đồng bộ và hiệu quả

(TBTCO) - Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp hạn chế sản phẩm mà còn đòi hỏi lựa chọn phương thức quản lý phù hợp. Từ quy định cấm trưng bày đến đề xuất bãi bỏ giấy phép kinh doanh, vấn đề cốt lõi là kiểm soát hiệu quả những hành vi có nguy cơ gây hại, đồng thời bảo đảm tính thống nhất và khả thi của chính sách.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều