AI tác động ngày càng rõ nét

“Cứ mỗi giờ tại Việt Nam lại có thêm 8 doanh nghiệp mới ứng dụng AI vào hoạt động. Tuy nhiên, phần lớn vẫn đang ở giai đoạn đầu, khi 61% ứng dụng AI mới dừng ở mức tìm hiểu và thử nghiệm, trong khi khoảng 8% đã tích hợp công nghệ vào quy trình, nghiệp vụ hoặc hoạt động” - ông Eric Yeo - Tổng Giám đốc AWS Việt Nam thông tin tại sự kiện AWS Cloud & AI Day 2026 tại Hà Nội.

Xu hướng ứng dụng AI đang tăng nhanh, nhưng có sự phân hóa khá rõ giữa các ngành. Trong đó, tài chính - ngân hàng, y tế, sản xuất công nghiệp và bán lẻ là những lĩnh vực có mức độ ứng dụng nổi bật.

Tài chính - ngân hàng đang dẫn đầu với 41% doanh nghiệp đã ứng dụng AI, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 26%. Trong số các doanh nghiệp tài chính đã ứng dụng AI, 79% ghi nhận năng suất tăng. AI được sử dụng cho nhiều hoạt động, như phát hiện gian lận, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định, cho thấy mức độ tích hợp tương đối sâu vào hoạt động kinh doanh.

Nguồn: Báo cáo Khai phá tiềm năng AI Việt Nam 2026 (Strand Partners thực hiện). Đồ họa: Phương Anh

Trong lĩnh vực y tế, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng AI đạt 23%, trong đó 69% doanh nghiệp ứng dụng ghi nhận năng suất được cải thiện.

Báo cáo Khai phá tiềm năng AI Việt Nam 2026 vừa được công bố cho thấy, Việt Nam hiện có khoảng 245.000 doanh nghiệp ứng dụng AI, tương đương 26% tổng số doanh nghiệp, tăng đáng kể so với mức 18% của khảo sát một năm trước.

Nghiên cứu này được thực hiện bởi Strand Partners thông qua khảo sát 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 công dân, nhằm phác họa bức tranh ứng dụng AI và điện toán đám mây tại Việt Nam.

Kết quả khảo sát thể hiện, 64% doanh nghiệp sử dụng AI ghi nhận doanh thu tăng trung bình 15%, trong khi 72% doanh nghiệp cho biết năng suất được cải thiện. Khoảng 78% doanh nghiệp kỳ vọng AI tiếp tục là động lực tăng trưởng trong năm tới. Xu hướng tăng ứng dụng AI trải rộng từ doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các startup thuần AI (AI-native).

Theo ông Eric Yeo, việc ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển từ câu hỏi “có nên ứng dụng AI hay không” sang xác định “ứng dụng ở mức độ nào” cho thấy nhận thức về AI đang thay đổi. Tốc độ triển khai thực tế cũng cho thấy, AI đang từng bước chuyển từ giai đoạn tìm hiểu, thử nghiệm sang được tích hợp vào hoạt động doanh nghiệp.

Một ví dụ là Công ty Sữa đậu nành Việt Nam (Vinasoy) vừa triển khai giải pháp trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) để tự động hóa việc giám sát trưng bày sản phẩm tại hệ thống bán lẻ trên toàn quốc.

Sau 2 tháng vận hành, giải pháp giúp Vinasoy giảm 20% tỷ lệ hết hàng trên kệ, đồng thời mở rộng phạm vi giám sát lên hơn 70% số điểm bán mỗi tháng. Thời gian chấm điểm trưng bày cũng được rút ngắn từ hơn 20 ngày xuống còn 1 - 2 ngày, qua đó giúp đội ngũ kinh doanh có thông tin nhanh hơn để xử lý các vấn đề phát sinh tại điểm bán.

“Trước đây, việc thu thập dữ liệu trưng bày tốn nhiều thời gian, nên thông tin thường được cập nhật chậm. Vì vậy, nhiều vấn đề phát sinh trên kệ hàng không được phát hiện và xử lý kịp thời. Với giải pháp GenAI, đội ngũ có thông tin nhanh hơn để kịp thời xử lý các vấn đề về trưng bày và hàng hóa” - ông Lê Bá Bé, Giám đốc Bán hàng toàn quốc của Vinasoy chia sẻ.

AI tiếp tục là động lực tăng trưởng

Đưa khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là một trong những mục tiêu lớn của Việt Nam trong kỷ nguyên số. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu kinh tế số chiếm ít nhất 30% GDP vào năm 2030 và tối thiểu 50% GDP vào năm 2045.

Các chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ toàn cầu nhận định, Việt Nam có nhiều cơ hội để hiện thực hóa các mục tiêu này, với nền tảng chính sách từ Nghị quyết số 57-NQ/TW cùng sự tham gia, hỗ trợ của các doanh nghiệp công nghệ quốc tế.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Jennifer Wicks McNamara chia sẻ, với thế mạnh về các công nghệ mới nổi, doanh nghiệp Mỹ có thể trở thành đối tác của doanh nghiệp Việt Nam trong chia sẻ kinh nghiệm về điện toán đám mây, AI, an ninh mạng, quản trị dữ liệu và thương mại số.

Các doanh nghiệp công nghệ và điện toán đám mây lớn của Mỹ như Microsoft, Google và AWS cùng nhiều doanh nghiệp khác đã hiện diện tại Việt Nam thông qua cung cấp dịch vụ, hợp tác phát triển hạ tầng số và trung tâm dữ liệu, hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức đầu tư hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực.

Đại sứ Jennifer Wicks McNamara dẫn chứng, Techcombank sử dụng AWS để hiện đại hóa nền tảng ngân hàng số, hỗ trợ hàng triệu giao dịch mỗi ngày, đồng thời nâng cao độ tin cậy và đẩy nhanh phát triển các dịch vụ tài chính mới.

Công ty NamiTech của Việt Nam cũng sử dụng AI, tự động hóa hoạt động tuân thủ trong các ngành được quản lý chặt chẽ như bảo hiểm, đồng thời mở rộng công nghệ này ra thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, xu hướng mới đang hình thành với sự phát triển của AI tự chủ (Agentic AI), mở thêm dư địa ứng dụng cho những doanh nghiệp có khả năng triển khai nhanh và tích hợp AI sâu vào quy trình hoạt động.

Với Vinasoy, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục mở rộng ứng dụng AI trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ nhà máy đến điểm bán. Riêng giải pháp giám sát trưng bày bán lẻ dự kiến được mở rộng tới 100% điểm bán trong những tháng tới. Doanh nghiệp cũng đang phối hợp với Renova Cloud phát triển giải pháp kiểm tra bao bì bằng AI trên nền tảng AWS, phục vụ đánh giá quá trình đóng gói sản phẩm.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh khẳng định, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế.

Trong đó, hạ tầng số, dữ liệu, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI ngày càng trở thành nền tảng của kinh tế số. Các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu đang hoạt động tại Việt Nam có vai trò ngày càng quan trọng, không chỉ trong cung cấp dịch vụ, mà còn đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số trong những năm tới, Đại sứ Jennifer Wicks McNamara lưu ý, Việt Nam cần cải thiện năng suất trong toàn bộ nền kinh tế, trong đó lấy công nghệ số trở thành động lực hỗ trợ nâng cao năng suất”.

Ngoài ra, Việt Nam cần một môi trường pháp lý thuận lợi, tiếp tục khuyến khích đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp quốc tế triển khai hiệu quả các công nghệ mới.