Theo Báo cáo về thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm đầu tư Việt Nam (Visrating), trong 9 tháng đầu năm 2022, lượng trái phiếu doanh nghiệp mới giảm mạnh, một phần do thị trường cầm chừng trước khi Nghị định số 65/2022/NĐ-CP (Nghị định 65) ban hành và tâm lý e ngại rủi ro xuất phát từ các vụ việc hình sự và pháp lý liên quan đến các doanh nghiệp phát hành và các công ty cung cấp dịch vụ. Điểm quan ngại chính hiện nay đối với các doanh nghiệp cần nguồn vốn mới hoặc tái cấu trúc nợ là tình hình thanh khoản trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp.
| Thị trường cần điều chỉnh theo quy định mới và các điều kiện tài chính thắt chặt hơn sẽ trì hoãn trái phiếu phát hành phục hồi rõ nét sang nửa cuối năm 2023. Thị trường phát hành trái phiếu ra công chúng vẫn ổn định và có thể đóng vai trò kết nối doanh nghiệp phát hành với đông đảo nhà đầu tư hơn. |
Theo ông Simon Chen – Tổng Giám đốc Visrating, trong bối cảnh lãi suất và chi phí tài chính tăng có thể sẽ cản trở kế hoạch phát hành trái phiếu, doanh nghiệp phát hành và các công ty cung cấp dịch vụ sẽ cần điều chỉnh khi chi phí quản lý, tuân thủ tăng thêm, lộ trình phát hành trái phiếu riêng lẻ kéo dài hơn. Dự kiến, sớm nhất từ nửa cuối năm 2023, trái phiếu phát hành mới có thể phục hồi rõ nét.
 |
Tổng Giám đốc Visrating cho rằng, Nghị định số 65 thu hẹp cách biệt về hồ sơ yêu cầu giữa phát hành trái phiếu ra công chúng và riêng lẻ. Nghị định số 65 cũng hướng nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường trái phiếu công chúng có khuôn khổ phát hành và giám sát phát triển hơn, theo đó sẽ bảo vệ tốt hơn nhà đầu tư.
“Chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm doanh nghiệp phát hành chuyển sang huy động vốn trên thị trường trái phiếu công chúng để tiếp cận các nhà đầu tư cá nhân có nhu cầu lớn đối với trái phiếu có lợi suất cao” – ông Simon Chen cho hay.
Theo số liệu của Sở GDCK Hà Nội, nhà đầu tư cá nhân là một trong số các nhóm nhà đầu tư lớn nhất trên thị trường trái phiếu, nắm giữ 31% tổng lượng trái phiếu phân phối trên thị trường thứ cấp trong 9 tháng đầu năm 2022, đứng thứ hai chỉ sau các tổ chức tín dụng (44%). Do tích lũy cá nhân tăng lên theo mức thu nhập, nhu cầu trái phiếu phát hành ra công chúng của nhà đầu tư cá nhân sẽ tăng lên theo thời gian.
| 62 nghìn tỷ trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong hai tháng cuối năm 2022 và chủ yếu là trong tháng 12. So với tổ chức tài chính, các doanh nghiệp phi tài chính có đòn bẩy nợ cao sẽ đối mặt với nhu cầu cơ cấu lại nợ đến hạn cao hơn. |
Theo số liệu từ Visrating, tổng cộng có khoảng 62 nghìn tỷ trái phiếu của hơn 70 doanh nghiệp phát hành sẽ đáo hạn trong tháng 11 và tháng 12/2022.
Quy mô đáo hạn sẽ tăng trong hai năm tiếp theo, theo đó ngày càng nhiều doanh nghiệp phát hành cần thu xếp dòng tiền để thanh toán trái phiếu đáo hạn hoặc lên kế hoạch tìm nguồn tái cấp vốn trước khi trái phiếu đáo hạn. Khoảng 80% trái phiếu đáo hạn trong năm 2023 – 2024 do tổ chức tài chính và doanh nghiệp bất động sản phát hành riêng lẻ trong 3 năm gần đây với kỳ hạn phổ biến là từ 1 đến 3 năm.
 |
Visrating kỳ vọng rủi ro tái cấp vốn sẽ vẫn tăng lên ít nhất cho đến cuối năm nay. Điều kiện tài chính thắt chặt hơn và tâm lý e ngại rủi ro tăng cao sẽ tạo ra thách thức cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn trên thị trường trái phiếu sơ cấp.
Gần đây, một số doanh nghiệp phát hành trái phiếu đã thông báo cho các trái chủ về dự kiến hoãn trả lãi hoặc nợ gốc cho trái phiếu sắp đáo hạn. Visrating cho rằng, hiện tượng này sẽ lặp lại và cần theo dõi khi ngày càng nhiều trái phiếu đến hạn trả nợ gốc trong vài quý tới. Trong số các doanh nghiệp có trái phiếu đáo hạn vào tháng 11 và tháng 12 năm nay, khoảng ¼ là tổ chức tài chính, bao gồm ngân hàng, công ty tài chính và công ty chứng khoán, còn lại chủ yếu là doanh nghiệp bất động sản./.
