Nghi thức đánh trống khai hội Đền Xã Tắc.

Lễ hội Đền Xã Tắc năm 2023 diễn ra trong 2 ngày, từ ngày 19 đến ngày 20/2 (tức ngày 29/1 – 1/2 âm lịch). Lễ hội được tổ chức, bao gồm cả phần lễ và phần hội. Trong đó, phần lễ gồm 7 nghi lễ: Lễ Cấp thủy; Lễ Mộc dục; Lễ Nghênh thần; Lễ tế Xã Tắc; Lễ cúng chúng sinh; Lễ xuất tịch... Phần hội gồm các chương trình văn nghệ dân gian, các trò chơi truyền thống, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương.

Đền Xã Tắc tọa lạc gần ngã ba sông Ka Long, sát biên giới Việt - Trung, được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XIII, đầu thế kỷ thứ XIV dưới thời nhà Trần để thờ thần Xã Tắc (Xã Tắc Đại Vương) - Bản cảnh thành hoàng của châu Móng Cái xưa. Ngoài ra, tại đây còn phối thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng, Long thần thổ địa của bản thôn và các vị tiên công của những dòng họ đã có công đến khai khẩn vùng đất này.

Là nơi khắc ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta trấn yên bờ cõi, lễ hội Đền Xã Tắc khẳng định những nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của người dân đất Việt nơi phên dậu Tổ quốc.

Với ý nghĩa to lớn đó, từ năm 2018 đến nay, thành phố Móng Cái đã phục dựng lễ hội Đền Xã Tắc và tổ chức lễ hội vào đầu tháng Hai âm lịch hàng năm. Năm 2020, đền đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích cấp quốc gia.

Lễ hội Đền Xã Tắc được tổ chức thường niên là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang, bày tỏ sự tri ân đối với các bậc tiền nhân, các anh hùng dân tộc; giữ gìn nét đặc trưng văn hóa tín ngưỡng của người dân Việt Nam ở vùng phên dậu của Tổ quốc; qua đó giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau nâng cao trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của địa phương; đồng thời khơi dậy và phát huy ý chí, khát vọng và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân để bước vào năm 2023 với nhiều bứt phá và thành công.

Các hoạt động của lễ hội nhằm giới thiệu và quảng bá những giá trị tiêu biểu, độc đáo của Di tích quốc gia Đền Xã Tắc, cùng các thế mạnh, tiềm năng của vùng đất và con người nơi địa đầu Tổ quốc./.