Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Cá nhân kinh doanh đồng tình ủng hộ

Thống kê theo dữ liệu của hơn 400 sàn thương mại điện tử đã cung cấp thông tin cho cơ quan thuế theo quy định tại Nghị định số 91/2022/NĐ-CP của Chính phủ, thì có hơn 300 nghìn cá nhân có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử với số thu thuế năm 2024 đạt khoảng 2,5 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, phát sinh một số lượng lớn các gian hàng kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử chưa định danh được người bán. Thống kê tại 5 sàn thương mại điện tử lớn là: Shopee, Lazada, Tiki, Sendo, Grab thì có hơn 300 nghìn gian hàng chưa định danh được người dùng với doanh số kinh doanh trên 70 nghìn tỷ đồng.

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế (sửa đổi), từ ngày 1/4/2025, các sàn thương mại điện tử, bao gồm cả sàn nước ngoài và nền tảng số có chức năng thanh toán, sẽ phải khấu trừ và nộp thuế thay cho các hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn.

Trao đổi với phóng viên về quy định sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay người bán, chị Thanh Loan - kinh doanh đồ gia dụng online trên địa bàn quận Hoàng Mai - Hà Nội cho biết, điều này chắc chắn sẽ tạo thuận lợi cho cá nhân kinh doanh, bởi cũng mới kinh doanh nên chị chưa nắm được việc phải kê khai, nộp thuế hay phương pháp tính thuế ra sao cho đúng với quy định của pháp luật. Sàn thương mại điện tử thực hiện nộp thuế thay người bán giúp chị đỡ phải tính toán, tập trung thời gian phát triển kinh doanh.

Đồng quan điểm, anh Hoàng Ngọc Đức - kinh doanh quần áo trên sàn Lazada cũng chia sẻ, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh như chúng tôi thường rất ít người, không có bộ phận kế toán thuế mà chỉ có kế toán bán hàng; việc tự phải kê khai, nộp thuế hàng tháng dễ gây ra sai sót, dẫn đến bị phạt vi phạm hành chính. Quy định các sàn thương mại điện tử thực hiện kê khai, nộp thuế thay sẽ giảm được gánh nặng cho hộ, cá nhân kinh doanh; khi đó, chúng tôi có thêm thời gian tập trung đưa ra các chương trình bán hàng phục vụ người dân được tốt hơn.

“Việc sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay không chỉ giúp người bán hàng giảm bớt gánh nặng phải thực hiện thủ tục hành chính mà còn mang lại sự minh bạch, rõ ràng trong kinh doanh” - anh Đức nhấn mạnh.

Nhiều sàn thương mại điện tử chưa triển khai

Mặc dù quy định sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay người bán có hiệu lực từ 1/4/2025, song theo tìm hiểu của phóng viên, hầu hết các sàn thương mại điện tử chưa thực hiện quy định trên.

Đại diện sàn Shopee cho biết, tạm thời chưa tiến hành khấu trừ thuế, kê khai số thuế đã khấu trừ và nộp thuế thay người bán từ ngày 1/4/2025 như dự kiến trước đó. Hiện Shopee đã cập nhật các hướng dẫn từ cơ quan chức năng và sẽ thông báo đến người bán ngay khi có quy định chính thức về thời gian áp dụng và phương thức thực hiện. Đồng thời sẽ hỗ trợ tối đa để người bán hàng trên sàn có thể thực thi đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật thuế.

Tương tự như Shopee, đại diện sàn Lazada cũng cho biết, sàn chưa tiến hành thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay và kê khai số thuế đã khấu trừ cho nhà bán hàng là hộ, cá nhân có hoạt động kinh doanh trên sàn từ ngày 1/4/2025 bởi chưa có đủ cơ sở và hướng dẫn từ các cơ quan nhà nước.

Trong thời gian chờ hướng dẫn chi tiết, Lazada đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế chuẩn bị các bước cần thiết để tuân thủ quy định này. Lazada sẽ thông báo cụ thể đến người bán hàng trong thời gian sớm nhất về cơ sở tính thuế và thuế suất áp dụng khi nghị định hướng dẫn được ban hành chính thức.

Ông Cáp Quý Phúc - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thuế Thương mại điện tử cho biết, trong 2 năm nay, Cục Thuế đã thu thập thông tin của những người kinh doanh thuộc tổ chức và cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, tạo thành một dữ liệu lớn. Từ dữ liệu này, Cục Thuế chia sẻ và gửi cho cơ quan thuế các cấp để sàng lọc, nhận diện và thực hiện quản lý thu thuế.

Đồng thời, để triển khai hiệu quả quy định khấu trừ, nộp thuế thay, Cục Thuế đã tổ chức nhiều buổi làm việc với đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, đại diện doanh nghiệp để trao đổi tìm giải pháp thuận lợi nhất cho các tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử.

Cùng với đó, Cục Thuế đã dự thảo tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ cho các sàn và các hộ, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, đồng thời chuẩn bị về mặt ứng dụng theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho các sàn thương mại điện tử, các hộ, cá nhân có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử có thể chủ động kê khai, nộp thuế thay cho người bán một cách thuận tiện nhất theo các phương thức điện tử.

Nêu quan điểm về vấn đề này, Luật sư Đặng Thành Chung - Giám đốc Công ty Luật TNHH An Ninh cho rằng, việc các sàn thương mại điện tử và nền tảng số có chức năng thanh toán thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu thủ tục hành chính và hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế, từ đó thúc đẩy sự phát triển của mảng thương mại điện tử.

Các sàn không nên viện dẫn lý do để trì hoãn, bởi chỉ khi triển khai mới có thực tiễn để biết đâu là điểm nghẽn để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Luật sư Đặng Thành Chung nhấn mạnh./.