Tăng cường kỷ cương đầu tư vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả dự án

Vân Hà
(TBTCO) - Trong năm 2024, công tác quản lý các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước tiếp tục được các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước quan tâm chỉ đạo triển khai. Tuy nhiên, vẫn còn không ít tồn tại, hạn chế trong lập kế hoạch vốn, giải ngân, quản lý chất lượng và tiến độ dự án, đòi hỏi phải tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính và xử lý nghiêm trách nhiệm của cá nhân, tổ chức có liên quan.
aa

Kế hoạch lớn, giải ngân chưa như kỳ vọng

Theo số liệu tổng hợp trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, tổng kế hoạch vốn đầu tư năm 2024 của 84 đơn vị báo cáo là 719.327 tỷ đồng. Trong đó, giá trị khối lượng thực hiện đạt 600.839 tỷ đồng (tương đương 83,5% kế hoạch năm), giá trị giải ngân đạt 590.267 tỷ đồng (82,1%).

Tăng cường kỷ cương đầu tư vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả dự án

Tăng cường kỷ cương đầu tư vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả dự án. Ảnh TL minh họa.

Riêng vốn đầu tư công là 513.751 tỷ đồng, với khối lượng thực hiện đạt 420.962 tỷ đồng (81,9%) và giải ngân đạt 418.239 tỷ đồng, tương đương 70,8% kế hoạch. Một số đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp như: tỉnh Quảng Ngãi (46,1%), Bình Phước (52,1%), Bộ Y tế (41,6%), Bộ Giáo dục và Đào tạo (45,8%), Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (42,7%), Ủy ban Dân tộc (0,7%), Tổng công ty Hàng không Việt Nam (8,5%)…

Đáng chú ý, Bộ Tài chính cho biết có sự không thống nhất giữa số liệu báo cáo giải ngân trên Hệ thống thông tin và số liệu báo cáo riêng của các cơ quan về tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2024. Các đơn vị liên quan được yêu cầu rà soát, chuẩn hóa và chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu trước các cơ quan thanh tra, kiểm toán.

Hàng chục nghìn dự án vẫn còn tình trạng chậm tiến độ, lãng phí

Trong năm 2024, có 17.656 dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư (gồm 12.119 dự án đầu tư công và 5.537 dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công). Về quyết định đầu tư, có 24.778 dự án được thông qua, trong đó có 16.367 dự án đầu tư công.

Có sự không thống nhất giữa số liệu báo cáo giải ngân trên Hệ thống thông tin và số liệu báo cáo riêng của các cơ quan về tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2024.

Tổng số dự án đang thực hiện đầu tư là 59.007 dự án, trong đó có 30.394 dự án khởi công mới, 28.613 dự án chuyển tiếp. Số dự án đã hoàn thành, đưa vào khai thác trong kỳ là 28.515 dự án, 23.088 dự án đã được phê duyệt quyết toán.

Tuy vậy, vẫn còn tới 1.776 dự án chậm tiến độ, 4.483 dự án phải điều chỉnh quyết định đầu tư. Có 70 dự án vi phạm thủ tục đầu tư, 36 dự án vi phạm quản lý chất lượng, và 228 dự án đầu tư công phát sinh thất thoát, lãng phí với tổng số tiền được phát hiện lên tới 174 tỷ đồng.

Tăng cường kỷ cương đầu tư vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả dự án
Ảnh minh họa

Công tác giám sát, đánh giá đầu tư còn hạn chế. Chỉ có 737 dự án (1,2%) thực hiện đầy đủ báo cáo giám sát trên Hệ thống thông tin. Một số chủ đầu tư chưa chú trọng duy tu, bảo trì công trình sau đầu tư, chưa đảm bảo hiệu quả lâu dài của dự án.

Đặc biệt, tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản vẫn chưa được xử lý triệt để, với tổng số nợ đọng trong năm 2024 lên tới 2.907 tỷ đồng. Một số địa phương có số nợ lớn như: tỉnh Hà Nam (1.583 tỷ đồng), Phú Thọ (389 tỷ đồng), Bắc Giang (365 tỷ đồng). Các đơn vị này được yêu cầu rà soát, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm, nhất là đối với khoản nợ phát sinh từ sau ngày 01/01/2015, vi phạm quy định tại Luật Đầu tư công.

Còn nhiều rào cản trong triển khai

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc lưu ý việc xử lý nghiêm các vi phạm, khắc phục triệt để những hạn chế trong hoạt động giám sát, đánh giá đầu tư, không để tái diễn tình trạng báo cáo thiếu chính xác, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn đầu tư công. Đối với các trường hợp phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản từ sau ngày 1/1/2015, yêu cầu làm rõ trách nhiệm và xử lý theo đúng quy định của Luật Đầu tư công.

Báo cáo cũng chỉ ra hàng loạt tồn tại, hạn chế trong thực hiện dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước. Trong đó, công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện thủ tục còn chậm; chất lượng hồ sơ chưa cao; nhiều thủ tục như chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, phòng cháy chữa cháy… còn rườm rà.

Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư bị vướng mắc về đơn giá, quy hoạch chồng chéo khiến tiến độ giải phóng mặt bằng kéo dài. Tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu xây dựng như đất, cát, đá tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ các công trình.

Đáng quan ngại, nhiều cán bộ, công chức còn tâm lý e ngại trách nhiệm, né tránh công việc, không chủ động tham mưu, dẫn đến chậm trễ trong xử lý thủ tục đầu tư. Trong khi đó, năng lực của chủ đầu tư, ban quản lý dự án tại một số đơn vị vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu.

Khắc phục triệt để các hạn chế trong giám sát, đánh giá đầu tư

Nhằm khắc phục tình trạng trên, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương tăng cường trách nhiệm trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời đẩy mạnh quản lý, duy tu, bảo dưỡng công trình sau đầu tư để đảm bảo hiệu quả, tránh lãng phí.

Các cơ quan có thẩm quyền cần tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác quản lý đầu tư, đấu thầu, xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thẩm định, tư vấn và quản lý dự án để nâng cao năng lực thực thi.

Đặc biệt, cũng trong chỉ đạo điều hành gần đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã yêu cầu các bộ, ngành trung ương và địa phương nghiêm túc chấn chỉnh công tác giám sát, đánh giá đầu tư. Theo đó, các cơ quan quản lý phải cập nhật đầy đủ, chính xác số liệu trên Hệ thống thông tin quốc gia theo đúng quy định, đồng thời rà soát, xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra sai sót, tồn tại kéo dài.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các vi phạm, khắc phục triệt để những hạn chế trong hoạt động giám sát, đánh giá đầu tư, không để tái diễn tình trạng báo cáo thiếu chính xác, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn đầu tư công. Đối với các trường hợp phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản từ sau ngày 1/1/2015, yêu cầu làm rõ trách nhiệm và xử lý theo đúng quy định của Luật Đầu tư công.

Cùng với đó, các địa phương, đơn vị được giao nhiệm vụ khẩn trương rà soát, điều chỉnh, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn còn bất cập để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy triển khai dự án đầu tư công nhanh chóng, hiệu quả. Việc nâng cao năng lực cán bộ thực hiện giám sát, bố trí đủ nguồn lực và kiện toàn bộ máy chuyên trách cũng là những yêu cầu trọng tâm được đặt ra nhằm tăng cường tính thực chất, hiệu quả trong công tác này.

Vân Hà

Đọc thêm

Đảng ủy Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Đảng ủy Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

(TBTCO) - Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính vừa ban hành Kế hoạch hành động số 55-KH/ĐU thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Nhà, đất dôi dư: Có phương án xử lý, vẫn khó đưa tài sản vào khai thác

Nhà, đất dôi dư: Có phương án xử lý, vẫn khó đưa tài sản vào khai thác

(TBTCO) - Việc sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư đã đạt kết quả đáng kể, nhưng tại nhiều địa phương, không ít tài sản vẫn chưa thể phát huy giá trị dù đã có phương án. Vướng mắc về hồ sơ pháp lý, xác định giá cho thuê, quy hoạch và nhu cầu thị trường đang khiến quá trình đưa tài sản công vào khai thác thực tế chưa đạt kỳ vọng.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Chủ tịch Ngân hàng Trung Quốc

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Chủ tịch Ngân hàng Trung Quốc

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại TP. Thâm Quyến, Trung Quốc, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có cuộc làm việc với ông Cát Hải Giao, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng Trung Quốc.
Gần 100% cá nhân, tổ chức hài lòng về chất lượng phục vụ của Kho bạc Nhà nước

Gần 100% cá nhân, tổ chức hài lòng về chất lượng phục vụ của Kho bạc Nhà nước

(TBTCO) - Kết quả khảo sát năm 2026 cho thấy mức độ hài lòng chung của cá nhân, tổ chức đối với sự phục vụ của hệ thống Kho bạc Nhà nước đạt 99,92%. Bên cạnh kết quả tích cực, Kho bạc Nhà nước tiếp tục yêu cầu các đơn vị rà soát, khắc phục những hạn chế trong tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và chất lượng hướng dẫn giao dịch.
VietCredit là Đơn vị dẫn đầu về xu hướng sử dụng thẻ tín dụng nội địa trên thị trường

VietCredit là Đơn vị dẫn đầu về xu hướng sử dụng thẻ tín dụng nội địa trên thị trường

(TBTCO) - Ngày 13/11/2026, tại Hội nghị Tổ chức Thành viên NAPAS 2026, VietCredit được trao giải ở hạng mục Đơn vị dẫn đầu về xu hướng sử dụng thẻ tín dụng nội địa trên thị trường (Outstanding Bank in Credit Card Transaction), thuộc nhóm giải Ngân hàng dẫn đầu về phát triển thẻ NAPAS (Outstanding Bank in Card Development). VietCredit là Đơn vị dẫn đầu về xu hướng sử dụng thẻ tín dụng nội địa trên thị trường.
Bộ Tài chính Việt Nam và Ngân hàng HSBC tăng cường trao đổi về huy động vốn trên thị trường quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam và Ngân hàng HSBC tăng cường trao đổi về huy động vốn trên thị trường quốc tế

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam do ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc song phương với lãnh đạo Ngân hàng HSBC nhằm trao đổi về tình hình thị trường tài chính toàn cầu, kinh nghiệm phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường quốc tế và định hướng hợp tác trong thời gian tới.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa Trọng tài Thường trực (PCA)

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa Trọng tài Thường trực (PCA)

(TBTCO) - Ngày 18/11, tại trụ sở Bộ Tài chính, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn đã có buổi tiếp và làm việc với đoàn công tác của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) do Tiến sỹ Hab. Marcin Czepelak, Tổng Thư ký PCA làm trưởng đoàn, nhân chuyến công tác tại Việt Nam từ ngày 17/11 đến 20/11/2026.
Thêm 12.845 tỷ đồng vốn đầu tư công được "hấp thụ" vào các dự án

Thêm 12.845 tỷ đồng vốn đầu tư công được "hấp thụ" vào các dự án

Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục được cải thiện trong tuần vừa qua, nhưng sự phân hóa giữa các bộ, ngành, địa phương và tình trạng một số nguồn vốn chưa được phân bổ chi tiết vẫn là những vấn đề đáng chú ý trong chặng nước rút cuối năm.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều