Phát biểu kết luận phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) chiều 20/3, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết phiên chất vấn diễn ra trong không khí dân chủ, thẳng thắn, sôi nổi, thu hút được sự quan tâm, chú ý rộng rãi của nhân dân và cử tri cả nước.

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, các bộ trưởng và trưởng ngành đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, nắm chắc thực trạng ngành, lĩnh vực phụ trách, rất nghiêm túc và cầu thị, lắng nghe, tiếp thu đầy đủ ý kiến xác đáng của các đại biểu Quốc hội, thẳng thắn giải trình làm rõ nhiều vấn đề.

“UBTVQH và các đại biểu Quốc hội đánh giá cao phần trả lời chất vấn, tán thành và ghi nhận các giải pháp, cam kết của Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và các Bộ trưởng, trưởng ngành tại phiên chất vấn này", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu kết luận phiên chất vấn

Mọi quyết định phê chuẩn khởi tố bị can, tạm giam, tạm giữ phải đúng căn cứ, điều kiện

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sẽ được nêu trong Nghị quyết về chất vấn.

Theo đó, trong công tác xét xử, đề nghị Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tiếp tục triển khai các giải pháp, nhất là các giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng xét xử, giải quyết các loại án, bảo đảm tranh tụng trong xét xử, coi đây là khâu đột phá của hoạt động tư pháp.

Thực hiện nghiêm quy định của pháp luật hình sự về nguyên tắc xử lý đối với người phạm tội tham nhũng chức vụ. Theo đó, nghiêm trị người chủ mưu, cầm đầu, có hành vi khoan hồng theo quy định của pháp luật đối với những người tự thú, đầu thú, thành khẩn khai báo, ăn năn, hối cải, tự nguyện sửa chữa hoặc tự nguyện bồi thường thiệt hại gây ra.

Phối hợp với các cơ quan hữu quan tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản, nhất là về thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, doanh nghiệp không cung cấp tài liệu, chứng cứ, không hợp tác với tòa án, chỉ định quản tài viên, việc thực hiện trách nhiệm của quản tài viên, xác định mức tạm ứng chi phí phá sản... Khẩn trương tổng kết thực hiện thi hành Luật Phá sản và báo cáo kết quả UBTVQH trong năm 2023. Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, đề nghị Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục triển khai các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác, chấp hành nghiêm thời gian tố tụng, khắc phục triệt để việc xảy ra một số trường hợp oan.

Mọi quyết định phê chuẩn việc khởi tố bị can, áp dụng biện pháp tạm giữ, tạm giam và các biện pháp ngăn chặn khác phải bảo đảm đúng căn cứ, điều kiện theo luật định. Thường xuyên kiểm tra tính hợp pháp và sự cần thiết của các biện pháp ngăn chặn đã áp dụng. Kịp thời hủy bỏ hoặc thay đổi những biện pháp đó nếu xét thấy có vi phạm pháp luật hoặc không còn cần thiết.

Phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra, đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý nghiêm các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng, chức vụ, các vụ án gây bức xúc trong dư luận xảy ra thời gian gần đây trong các lĩnh vực chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, đấu thầu, đấu giá, đăng kiểm, tín dụng đen, mua bán người, mua bán dữ liệu thông tin cá nhân, tội phạm trên không gian mạng... Qua đó chú trọng phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong quản lý nhà nước là nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm, tội phạm để kiến nghị khắc phục, phòng ngừa và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ tòa án, viện kiểm sát có đủ phẩm chất, năng lực

Về một số công tác khác thuộc lĩnh vực của Tòa án Nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân, Chủ tịch Quốc hội đề nghị chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ tòa án và viện kiểm sát có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, liêm chính để thực sự chuyên nghiệp, ngang tầm nhiệm vụ trong tình hình mới. Đề xuất chính sách cụ thể để thu hút các chuyên gia về công tác tại tòa án, viện kiểm sát.

Bổ sung và hoàn thiện pháp luật, chú trọng bồi dưỡng, cập nhật kiến thức để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống vi phạm, tội phạm và giải quyết các vụ án có tính chất đặc thù như phá sản, sở hữu trí tuệ, tư pháp đối với người chưa thành niên.

“Thực hiện nghiêm các quy định của Đảng và Nhà nước đối với các biện pháp kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ngay trong nội bộ tòa án và viện kiểm sát. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện kịp thời và kiên quyết xử lý mọi hành vi lợi dụng, lạm dụng quyền lực để tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tư pháp”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành ban hành đầy đủ các quy định giám định quy chuẩn chuyên môn cho hoạt động giám định tư pháp, chỉ đạo Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Tòa án Nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và các bộ, ngành tổng kết, đánh giá các vướng mắc, bất cập về giám định, định giá tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng, chức vụ và đề xuất giải pháp tháo gỡ kịp thời. Chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về đất đai nhằm tăng cường hơn nữa trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương trong việc hòa giải, giải quyết tranh chấp đất đai để tạo sự đồng thuận của người dân ngay từ cấp cơ sở.