Xà lan đá xuất khẩu đang được lưu giữ tại Quảng Ninh.

Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ

Theo Tổng cục Hải quan, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 38/CT-TTg (ngày 29/9/2020) về việc tiếp tục tăng cường quản lý nhà nước đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản (thay thế Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/3/2015). Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngày 30/10/2020, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn số 6981/TCHQ-GSQL về giấy phép thu hồi đá vôi, đôlômít và Công văn hỏa tốc 8019/TCHQ-TXNK (ngày 22/12/2020) hướng dẫn phân loại mặt hàng đá. Theo đó, mặt hàng xuất khẩu là đá vôi, đá chứa canxi (trừ: nhũ đá vôi, đá vôi trắng và đá hoa trắng), đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 thì thuộc nhóm 25.21.

Đồng thời, Tổng cục Hải quan yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố rà soát các tờ khai xuất khẩu và hồ sơ xuất khẩu đối với mặt hàng khai báo là đá vôi, đá chứa canxi, đá xây dựng,... đáp ứng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6072:2013 nhưng chưa phân loại thuộc nhóm 25.21 để thực hiện phân loại và áp dụng mức thuế đúng quy định, thu đủ thuế và xử phạt theo quy định.

Sau khi Tổng cục Hải quan có công văn hướng dẫn phân loại hàng hóa, một số doanh nghiệp (DN) xuất khẩu mặt hàng khai báo là đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi đã có văn bản kiến nghị việc áp dụng điểm g khoản 1 Điều 64 Luật Khoáng sản. Cụ thể các DN cho rằng, mặt hàng đá xuất khẩu đủ tiêu chuẩn làm nguyên liệu sản xuất xi măng pooc lăng theo tiêu chuẩn Việt Nam nhưng không đủ tiêu chuẩn làm nguyên liệu sản xuất đá ốp lát, đá mỹ nghệ theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam thì mặt hàng thuộc danh mục khoáng sản làm vật liệu thông thường.

Thông qua phương tiện thông tin đại chúng, một số DN xuất khẩu đá tại Quảng Ninh cho rằng, DN thiệt hại cả triệu USD do công văn hỏa tốc của Tổng cục Hải quan về tăng cường các biện pháp phân loại mặt hàng đá.

Làm rõ vi phạm của doanh nghiệp xuất khẩu đá vôi

Trước phản ánh của DN, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho biết, cơ quan hải quan đã làm việc với DN, thể hiện rõ quan điểm cương quyết kiểm soát chặt mặt hàng đá vôi xuất khẩu, nhưng vẫn tạo điều kiện cho DN trên cơ sở tuân thủ các quy định của Nhà nước.

Các lô hàng khai báo đá vôi XK đang lưu giữ tại cửa khẩu có nguồn gốc từ các mỏ do UBND tỉnh cấp phép là không đúng quy định của Điều 82 Luật Khoáng sản nên chưa được xem xét giải quyết thủ tục thông quan. Trường hợp mặt hàng đá xuất khẩu của DN đáp ứng quy định của Luật Khoáng sản và nhận được sự cấp phép của Bộ Tài nguyên và Môi trường, cơ quan hải quan tạo điều kiện để thông quan cho DN.

Trước đó, Tổng cục Hải quan cho biết trong quá trình thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, cơ quan hải quan đã phát hiện dấu hiệu vi phạm của DN trong khai báo hàng hóa dẫn đến chênh lệch thuế và đang tiến hành làm rõ. Trên thực tế, Cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Kiểm định hải quan, một số cục hải quan tỉnh, thành phố lấy mẫu để phân tích phân loại đối với 2 lô hàng của Công ty TNHH XK quốc tế GIMEXCO (ngày 17/12/2020), làm rõ dấu hiệu gian lận.

DN khai báo hàng hóa là đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi đã được gia công đập nghiền, sàng, dùng làm vật liệu xây dựng khối lượng dung sai 10% (2 dòng hàng), mã số 2517.49.00.30 (thuế suất thuế xuất khẩu 15%) và lô hàng thuộc tờ khai số 303658143520 (ngày 17/12/2020), số vận đơn của Công ty TNHH SX và TM Toàn Cầu Thành Đạt. DN khai báo là đá xây dựng có nguồn gốc từ đá vôi dạng viên có kích thước 40 - 90 mm thu được từ quá trình đập, nghiền, sàng, tuyển dùng làm vật liệu xây dựng, mã số 2517.49.00.30 (thuế suất thuế xuất khẩu 15%) được mở tại Chi cục hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả, Quảng Ninh.

Trong khi đó, trên cơ sở kết quả giám định (ngày 25/12/2020) của Chi nhánh Công ty cổ phần Giám định và khử trùng FCC tại Hải Phòng, thông báo kết quả phân tích các mẫu hàng thuộc 2 tờ khai trên là đá có nguồn gốc từ đá vôi có thành phần Canxi Cacbonat (CaC03) trên 85% và Magie cacbonat (MgC03) dưới 7%, mã số 2521.00.00 (thuế suất thuế xuất khẩu 17%). Như vậy có dấu hiệu chênh lệch mức thuế khai báo hàng hóa của DN với quy định hiện hành.

Diệu Linh