Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh và Trung tướng Trần Văn Vệ, Quyền Tổng cục trưởng, Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an ký quy chế phối hợp giai đoạn 2017-2022. Ảnh: BHXH Việt Nam
Trước đó, vào ngày 16/5/2012, BHXH Việt Nam và Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm (nay là Tổng cục Cảnh sát) thuộc Bộ Công an đã thống nhất ban hành Quy chế phối hợp số 1853/QCPH-TCCSPCTP-BHXH trong phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật góp phần bảo vệ trật tự quản lý kinh tế và đảm bảo trật tự, an toàn xã hội tại các đơn vị thuộc hệ thống BHXH Việt Nam.
Trong 05 năm 2012-2017, BHXH các tỉnh, thành phố thường xuyên chủ động thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch; kịp thời trao đổi thông tin; phối hợp với công an và các cơ quan có liên quan ở địa phương để thực hiện 835 cuộc thanh tra, kiểm tra, xác minh liên ngành tại 2.308 đơn vị.
Qua đó, đã phát hiện nhiều trường hợp lạm dụng, vi phạm theo quy mô từ nhỏ đến lớn: yêu cầu chủ sử dụng lao động làm thủ tục tham gia BHXH bắt buộc cho 4.812 lao động thuộc diện phải tham gia BHXH; thực hiện khắc phục tiền nợ và truy thu (gồm cả tiền lãi chậm đóng) với số tiền là 576,073 tỷ đồng; yêu cầu truy thu 17,043 tỷ đồng tiền truy đóng BHXH, BHTN, BHYT và tiền chi sai do lạm dụng các chế độ BHXH; yêu cầu thu hồi, xuất toán 48,861 tỷ đồng do lạm dụng các chi phí khám chữa bệnh BHYT.
Trong quá trình triển khai đôn đốc thu hồi số tiền do thanh tra, kiểm tra và phát hiện trục lợi, kết quả số tiền đã khắc phục nợ là 252,797 tỷ đồng; đồng thời đã thu hồi được số tiền 6,447 tỷ đồng tiền truy đóng BHXH, BHTN, BHYT, tiền chi sai do lạm dụng các chế độ BHXH và số tiền 3,134 triệu đồng do chi sai, lạm dụng các chi phí KCB BHYT...
Sau 5 năm thực hiện, Quy chế phối hợp số 1853 đã giúp hai ngành xây dựng được mối quan hệ phối hợp chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, qua đó góp phần giữ vững an ninh trật tự, ổn định chính trị - xã hội ở địa phương, phục vụ có hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế, an sinh xã hội trong tình hình mới.
Tuy nhiên, việc thực hiện phối hợp giữa hai ngành có thời điểm chưa được thường xuyên và toàn diện, công tác phối hợp giữa hai ngành tại một số địa phương vẫn còn lúng túng, chưa được chặt chẽ, nhịp nhàng.
Những hạn chế trong quá trình thực hiện chương trình phối hợp đã dẫn đến việc trao đổi thông tin hoặc cung cấp hồ sơ về tình hình vi phạm pháp luật BHXH, BHYT chưa được kịp thời, chưa tập trung, là một trong những nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BH thất nghiệp xảy ra quá lâu, chưa được phát hiện, giải quyết.
Mặc dù các quy định của pháp luật ngày càng chi tiết, cụ thể và xử phạt nặng hơn với các hành vi trục lợi quỹ BHXH, BHYT, nhưng không tránh được việc còn nhiều kẽ hở mà luật pháp chưa điều chỉnh hết, các hành vi vi phạm pháp luật BHXH, BHYT, BH thất nghiệp chắc chắn tiếp tục bị vi phạm với nhiều thủ đoạn tinh vi, phức tạp hơn.
Quy chế phối hợp giữa hai ngành trong giai đoạn mới sẽ được điều chỉnh kịp thời theo những thay đổi của pháp luật nói chung và pháp luật về BHXH, BHYT, BH thất nghiệp nói riêng; quy định chi tiết việc thường xuyên trao đổi thông tin để nắm bắt tình hình hoạt động liên quan đến lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp và thông báo kịp thời âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động các loại tội phạm trong lĩnh vực này.
Từ đó, có phương án phối hợp chủ động phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm có hiệu quả; kịp thời xử lý nghiêm minh trước pháp luật những vi phạm trong việc thực hiện những chính sách này; bảo đảm tính hiệu quả, nhân văn của chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của Đảng và Nhà nước; góp phần thiết thực hướng tới hoàn thiện mục tiêu BHYT toàn dân, và BHXH cho người lao động/.
Thảo Miên
