Về cơ chế đặc thù đối với Nghệ An, Chính phủ đề xuất tỉnh Nghệ An được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức khác trong nước và từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ về cho tỉnh vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 40% số thu ngân sách tỉnh được hưởng theo phân cấp.
 |
| Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày tờ trình của Chính phủ về cơ chế đặc thù với tỉnh Nghệ An. |
Hằng năm, ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho tỉnh Nghệ An không quá 70% số tăng thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu của hàng hóa xuất, nhập khẩu so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao (không bao gồm thuế giá trị gia tăng của hàng hóa nhập khẩu), nhưng không vượt quá tổng số tăng thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu so với thực hiện thu năm trước, để thực hiện các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng của địa phương.
Ngoài ra, Nghệ An được phân bổ thêm 45% theo tỷ lệ phần trăm (%) số chi tính theo định mức dân số khi xây dựng định mức chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2022, ổn định đến năm 2025.
Về quản lý đất đai, theo dự thảo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng với quy mô từ 50 ha trở lên của tỉnh. Trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất tại khoản này do Thủ tướng Chính phủ quy định.
HĐND tỉnh Nghệ An quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa 2 vụ trở lên với quy mô dưới 500 ha; đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng với quy mô dưới 50 ha phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền quyết định. Trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất quy định tại khoản này thực hiện theo trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất thuộc thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh theo quy định của pháp luật đất đai.
Việc quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng quy định tại khoản 1, 2 Điều này phải thực hiện công khai, lấy ý kiến người dân, đối tượng chịu sự tác động của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
Trên cơ sở đồ án quy hoạch xây dựng khu chức năng, quy hoạch đô thị trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Thủ tướng Chính phủ quyết định việc phân cấp cho UBND tỉnh Nghệ An thực hiện phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng, điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị theo trình tự, thủ tục do Thủ tướng Chính phủ quy định và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.
Đối với quản lý, sử dụng rừng, HĐND tỉnh Nghệ An quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sản xuất với quy mô dưới 1.000 ha bảo đảm nguyên tắc, điều kiện chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng tại Điều này thực hiện theo trình tự, thủ tục quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp.
Thẩm tra các đề xuất này, Thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách cơ bản nhất trí vì một số chính sách tương tự mới đây đã được cho phép áp dụng với tỉnh Thanh Hóa.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý trong điều hành vay nợ, đề nghị bảo đảm nguyên tắc phù hợp với khả năng trả nợ của ngân sách địa phương và phù hợp với tổng mức bội chi NSNN được Quốc hội quyết định hằng năm, không làm hạn chế dư địa vay đầu tư phát triển của các địa phương khác.
Bên cạnh đó, để đảm bảo tính khả thi trong điều kiện số thu ngân sách trung ương khó có thể đạt dự toán hiện nay, đề nghị bổ sung có mục tiêu cho tỉnh Nghệ An không quá 70% số tăng thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao nhưng không vượt quá số tăng thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu so với số thực hiện năm trước và ngân sách trung ương không hụt thu.
Đặc biệt, Ủy ban Tài chính ngân sách cho rằng Nghệ An là tỉnh có thế mạnh đặc thù, tiềm năng kinh tế, điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, truyền thống lịch sử, văn hóa… Tuy nhiên, các chính sách được đề xuất về căn bản chưa thực sự mang tính đột phá; chưa có cơ chế thu hút đầu tư mạnh mẽ, huy động các nguồn lực tổng thể; thiếu các chính sách liên quan đến bộ máy, tổ chức, biên chế...
Vì vậy, đề nghị về lâu dài, cần nghiên cứu toàn diện để có những đề xuất mang tính đột phá, sáng tạo, trong đó có chính sách về đầu tư, tổ chức bộ máy, biên chế, thủ tục hành chính… nhằm tạo tiền đề khai thác tiềm năng, lợi thế đặc thù, sớm đưa tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm vùng Bắc Trung Bộ./.
