Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

PV: Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất ổn và có xu hướng suy giảm, kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2025 đã đạt tốc độ tăng trưởng 7,52%; xuất siêu 7,63 tỷ USD; thu hút vốn FDI tăng 32,6%... Theo ông, đây có phải là con số ấn tượng để tiếp đà cho tăng trưởng những quý tiếp theo?

TS. Nguyễn Đức Độ: Các con số này đúng là rất ấn tượng. Tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm nay đạt 7,52% là mức cao nhất kể từ năm 2011. Điều đáng chú ý là động lực tăng trưởng thời gian qua không chỉ có xuất khẩu (tăng 14,17% theo giá so sánh) và đầu tư (tăng 7,98%), mà còn có cả tiêu dùng (tăng 7,95%). Nhân tố sau cùng này đóng góp tới 84,2% vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Việc tăng trưởng dựa nhiều vào tiêu dùng thường có tính bền vững hơn và do vậy đây sẽ là điểm tựa cho tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng cuối năm nay, nhất là khi môi trường bên ngoài còn nhiều bất ổn và có xu hướng suy giảm, khiến xuất khẩu có thể gặp nhiều thách thức.

Một điểm đáng chú ý khác là số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 6 tháng đầu năm đã tăng mạnh (26,5%) so với cùng kỳ, đạt mức hơn 152,7 nghìn doanh nghiệp. Vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến 30/6/2025 cũng tăng 32,6%, đạt 21,52 tỷ USD. Các con số này cho thấy, mặc dù bối cảnh quốc tế kém thuận lợi, nhưng niềm tin vào môi trường kinh doanh trong nước, vào triển vọng kinh tế thời gian tới đã có sự cải thiện đáng kể.

Cùng với các số liệu về doanh nghiệp, các số liệu về việc làm, tiền lương cũng khá tích cực. Cụ thể, lao động có việc làm trong 6 tháng đầu năm 2025 đã tăng 538,1 nghìn người, đồng thời, thu nhập của người lao động cũng tăng 10,1% so với cùng giai đoạn năm 2024.

Với các số liệu nêu trên, chúng ta có thể kỳ vọng nền kinh tế Việt Nam trong 6 tháng cuối năm 2025 sẽ tận dụng được đà tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm, nếu bối cảnh kinh tế thế giới không quá xấu.

PV: Để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 8,3 - 8,5%, tổng mức tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ cần phải tăng trên 13% trong năm 2025. Trong khi đó, số liệu 6 tháng đầu năm cho thấy mức tăng chỉ đạt khoảng 8 - 9%. Vậy cần những giải pháp nào để lấp đầy khoảng cách này trong nửa cuối năm, thưa ông?

TS. Nguyễn Đức Độ: Các số liệu thống kê cho thấy, hiện nay, tỷ lệ tiết kiệm của Việt Nam đạt mức khá cao, khoảng 36 - 37% GDP (tiêu dùng khoảng hơn 63% GDP), trong khi đầu tư chỉ đạt khoảng 31 - 32% GDP. Nói cách khác, nguồn lực cho đầu tư chưa được sử dụng triệt để. Vì vậy, Việt Nam còn dư địa để kích thích cả đầu tư và tiêu dùng nhằm đạt mức tăng trưởng cao hơn.

Vừa qua, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất tăng mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế thu nhập cá nhân lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Chính sách này sẽ giúp tăng thu nhập khả dụng của các hộ gia đình. Khi mức thu nhập khả dụng tăng lên, mức tiêu dùng của người dân cũng được kỳ vọng sẽ tăng theo trong 6 tháng cuối năm nay, nếu chính sách được áp dụng sớm.

Bên cạnh chính sách thuế, việc Ngân hàng Nhà nước nới hạn mức tăng trưởng tín dụng năm nay lên 16%, đồng thời cố gắng giữ ổn định mặt bằng lãi suất cũng là một trong những giải pháp góp phần quan trọng vào việc kích thích tiêu dùng và đầu tư.

Mặc dù vậy, trong ngắn hạn, mức tăng trưởng tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ 13% vẫn là thách thức lớn.

PV: Theo ông, trong những tháng cuối năm cần chú trọng những động lực nào, kể cả những động lực mới để phấn đấu đạt được tăng trưởng kinh tế đề ra?

TS. Nguyễn Đức Độ: Mức tăng trưởng 8,3 - 8,5% là con số khá cao. Để đạt được mục tiêu này khi tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm ở mức 7,52% đòi hỏi phải chú trọng tới tất cả các động lực.

Đối với tiêu dùng, như đã nói ở trên, Bộ Tài chính đã đề xuất điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân, còn Ngân hàng Nhà nước cũng đang cố gắng duy trì mặt bằng lãi suất ở mức thấp, đồng thời tăng hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng thương mại.

Đối với đầu tư, cần quyết liệt đẩy mạnh giải ngân đầu tư công hơn nữa, bởi tỷ lệ giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm 2025 chưa đạt mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, cần tiếp tục cải cách thể chế, cắt giảm mạnh mạnh hơn nữa các thủ tục hành chính để cải thiện môi trường kinh doanh, từ đó thu hút đầu tư tư nhân trong và ngoài nước.

Còn đối với xuất khẩu, bên cạnh việc tiếp tục đàm phán thuế quan với Mỹ sao cho có lợi nhất, cần đa dạng hóa và mở rộng thị trường sang các nước và khu vực mới. Đặc biệt, cần nhanh chóng đẩy mạnh đầu tư và phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, giúp nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trong hàng hóa xuất khẩu.

PV: Xin cảm ơn ông!