Hệ thống giải pháp đồng bộ hỗ trợ doanh nghiệp

Theo Nghị quyết Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương (Nghị quyết số 312/NQ-CP của Chính phủ), 9 tháng qua, nền kinh tế Việt Nam ghi nhận những kết quả tích cực với GDP quý III ước tăng 9,95%, tính chung 9 tháng đạt 9,01%. Trong thành công chung đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục đóng góp vai trò nòng cốt. Tính chung 9 tháng đầu năm, cả nước có gần 224 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cao hơn số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Thu ngân sách nhà nước từ 3 khu vực kinh tế đạt kết quả khả quan: khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 163.130 tỷ đồng (tăng 11,9% so với cùng kỳ); khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 286.195 tỷ đồng (tăng 31,2%); khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 496.250 tỷ đồng (tăng 38,1%).

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Tuy nhiên, Nghị quyết 312/NQ-CP cũng nhìn nhận thẳng thắn rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số cả năm đang đối mặt với nhiều thách thức. Để đạt mục tiêu GDP cả năm từ 10% trở lên, kịch bản quý IV bắt buộc phải đạt mức tăng trưởng 12,5%. Trong khi đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh của một bộ phận doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn; tốc độ tăng trưởng doanh thu có dấu hiệu chậm lại; khả năng tiếp cận vốn tín dụng còn hạn chế.

Để tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, Nghị quyết nhấn mạnh lấy hiệu quả thực chất của nền kinh tế, năng suất, sức cạnh tranh, sự phát triển của doanh nghiệp và việc làm, thu nhập, chất lượng cuộc sống của nhân dân làm thước đo cho sự phát triển. Chính phủ yêu cầu từng bộ, ngành, địa phương rà soát, xác định rõ các doanh nghiệp có khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh trong những tháng cuối năm để tập trung tháo gỡ khó khăn, đôn đốc thực hiện.

Hệ thống giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tại Nghị quyết được triển khai đồng bộ trên nhiều trụ cột quan trọng.

Về tài chính, tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất; khẩn trương hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, 2027, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện thuế giá trị gia tăng và cơ chế hoàn thuế.

Để khắc phục điểm nghẽn về vốn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được yêu cầu chỉ đạo các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất, phấn đấu giảm lãi suất cho vay đối với sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, xuất khẩu...; điều tiết tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh và ưu tiên. Đồng thời, triển khai hiệu quả Đề án ban hành theo Quyết định số 1809/QĐ-TTg nhằm tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc tận dụng hiệu quả các FTA, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Nam Mỹ, Trung Đông...; hỗ trợ các doanh nghiệp ngành dệt may, da giày, gỗ duy trì đơn hàng. Tăng cường kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI; rà soát chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ…

Đối với các vướng mắc của doanh nghiệp, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố xử lý dứt điểm 56 kiến nghị của doanh nghiệp chưa có kết quả xử lý theo báo cáo của Bộ Tài chính, kịp thời thông báo kết quả trước ngày 25 hằng tháng. Đồng thời, rà soát, xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp.

Cùng với đó, tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp thành lập trước ngày 1/7/2025 bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi; tháo gỡ vướng mắc trong cấp mã số doanh nghiệp cho doanh nghiệp đấu giá tài sản.

Năng lực thực thi quyết định hiệu quả chính sách

Những giải pháp được nêu trong Nghị quyết đã tạo nên một hành lang pháp lý rất thuận lợi. Tuy nhiên, như nhiều chuyên gia đã lưu ý, khoảng cách từ chính sách trên giấy đến hiệu quả trong thực tế phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực thực thi.

Nhìn nhận từ góc độ đại diện cộng đồng doanh nghiệp, PGS.TS Hồ Sĩ Hùng - Chủ tịch VCCI đã chỉ ra 4 “khoảng cách” lớn trong thực thi hiện nay. Đó là khoảng cách giữa quyền được trao trên văn bản và hành vi trên thực tế; khoảng cách giữa chính sách của Trung ương và cách diễn giải khác nhau tại từng địa phương; khoảng cách giữa phân cấp và năng lực thực hiện ở cấp cơ sở; khoảng cách giữa giảm gánh nặng thủ tục và vai trò kiến tạo phát triển.

Chủ tịch VCCI khẳng định: “Đột phá chính sách là mở ra cơ hội; đột phá thực thi ở địa phương chính là biến cơ hội đó thành tăng trưởng” và “năng lực thực thi của địa phương đã trở thành năng lực cạnh tranh quốc gia”.

Từ thực tiễn kinh doanh lữ hành và dịch vụ, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Vietravel, bày tỏ nguyện vọng của giới doanh nhân: “Chúng tôi cần ba điều: Cần tốc độ triển khai thực thi nghị quyết, cơ chế, chính sách ra thị trường và cuộc sống phải nhanh; Cần sự nhận thức thông suốt của các cấp lãnh đạo từ cấp cao nhất cho đến cấp phường; Cần thể chế kỹ hơn, rõ hơn, sâu hơn vào cơ chế chính sách”.

Những phản ánh thực tế đó minh chứng cho yêu cầu: phải chuyển mạnh từ tư duy ban hành chính sách sang tư duy tổ chức thực hiện và đo lường kết quả.

Nghị quyết 312/NQ-CP đã đưa ra các giải pháp đồng bộ, thực chất để tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ khi các giải pháp tại Nghị quyết 312/NQ-CP được triển khai với tốc độ nhanh nhất, thông suốt nhất từ cấp trung ương đến cấp xã, phường, cùng cam kết bảo vệ và hỗ trợ doanh nghiệp thực chất, cộng đồng doanh nghiệp mới có thể phát huy tối đa sức bật, đưa nền kinh tế Việt Nam hoàn thành thắng lợi kịch bản tăng trưởng năm 2026 và tạo đà bứt phá vững chắc cho cả giai đoạn 2026 - 2030.