Sở hữu nhiều lợi thế, đất vàng
Một trong những lý do mà thương vụ thoái vốn PVM nhận được sự quan tâm của nhà đầu tư là bởi PVM sở hữu nhiều tiềm năng lợi thế. Cụ thể, PVM sở hữu 10% vốn tại Công ty TNHH FCC Việt Nam, 10% tại Công ty TNHH Vietnam Nippon Seiki và 8,45% tại Công ty TNHH Phụ tùng xe máy ô tô SHOWA Việt Nam. Hoạt động của 3 công ty liên doanh nói trên đều rất hiệu quả, hàng năm mang lại cho PVM thu nhập tài chính từ cổ tức tiền mặt đều đặn: Năm 2016, PVM thu được 100 tỷ đồng cổ tức và lợi nhuận được chia; năm 2017 là 84 tỷ đồng; năm 2018 là 80 tỷ đồng và năm 2019 là 81,3 tỷ đồng. Khoản tiền này của 9 tháng đầu năm 2020 xấp xỉ 83 tỷ đồng.
Ngoài ra, PVM quản lý và sử dụng nhiều bất động sản ở vị trí đắc địa, như 1.828 m2 đất tại số 8 Tràng Thi - Hoàn Kiếm (Hà Nội). Theo báo cáo thường niên 2019, lô đất này đã hết hạn cho thuê từ 10/2016, nhưng đến thời điểm công bố báo cáo thường niên, vẫn chưa hoàn tất thủ tục gia hạn hợp đồng thuê với TP.Hà Nội. Tuy nhiên, quyền ưu tiên được ký hợp đồng thuê tiếp lô đất của PVM vẫn còn nguyên giá trị.
Lô đất 23.600 m2 tại đường Đào Cam Mộc (Đông Anh, Hà Nội) gồm nhà và quyền sử dụng đất không có thời hạn, được ghi nhận trong báo cáo tài chính của PVM với giá trị bằng 0 (nguyên giá là 17,5 tỷ đồng nhưng đã khấu hao hết theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2019). Địa điểm này được đánh giá cao về tiềm năng phát triển dự án bất động sản.
PVM còn có quyền sử dụng đất vô thời hạn tại thửa đất 44-2 tại số 5 cụm 4 phường Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội và liên doanh với Công ty Bách hóa Hà Nội để khai thác lô đất số 7 Đinh Tiên Hoàng (khu nhà Hồ Gươm Plaza - Hàm Cá Mập). PVM cũng sở hữu 10% vốn góp (giá trị ghi sổ 81,7 tỷ đồng) tại Dự án “Khu chung cư cao cấp, dịch vụ hỗn hợp-KĐT Nam An Khánh” thuộc lô HH3 của dự án Nam An Khánh, huyện Hoài Đức (Hà Nội)...
Không chỉ PVM mà các doanh nghiệp trong hệ sinh thái PVM ở Sài Gòn, Đà Nẵng… cũng có nhiều tiềm năng lợi thế. Trong đó, Công ty CP Máy thiết bị dầu khí Đà Nẵng (Daesco) là một đại lý lớn của hãng ô tô Mitsubishi tại Việt Nam. Năm 2019 Daesco đạt doanh thu 806 tỷ đồng, tương đương với sản lượng xe bán ra là 1.356 xe, trong đó riêng dòng xe Xpander bán ra ở hai trung tâm kinh doanh ô tô Mitsubishi tại Huế và Đà Nẵng đạt xấp xỉ 480 tỷ đồng, chiếm 60% tổng doanh thu bán xe. Không những vậy, Daesco nắm trong tay các miếng đất: 218,8m2 ở 53 Trần Phú, Hải Châu–Đà Nẵng; 1.806,8 m2 ở 51 Phan Đăng Lưu, quận Hải Châu - Đà Nẵng, hiện nay đang được sử dụng làm showroom ô tô (thời hạn 50 năm); 3.241,6 m2 ở 495 Nguyễn Lương Bằng, Đà Nẵng...
Thoái vốn cần đảm bảo công khai minh bạch
Với những tiềm năng hấp dẫn của PVM, nhiều cổ đông, nhà đầu tư đang đặt câu hỏi về việc nếu POW thoái vốn tại PVM thì sẽ thoái vốn nhà nước theo hình thức khớp lệnh hay sẽ tiến hành đấu giá công khai?
Bên cạnh đó, với các tài sản vốn góp liên doanh và bất động sản của PVM (và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái PVM) được định giá như thế nào?
Mới đây, tại đại hội cổ đông bất thường của POW, ông Hồ Công Kỳ cho biết POW sẽ tiến hành thoái vốn tại PVM một cách công khai, minh bạch, đồng thời nghiên cứu tổ chức buổi giới thiệu cơ hội đầu tư PVM để cho các nhà đầu tư quan tâm có thể dễ dàng tiếp cận cơ hội đầu tư.
Nhiều chuyên gia cho rằng, các cơ quan quản lý nhà nước cần giám sát chặt chẽ các đợt thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước nói chung và PVM nói riêng để tránh xảy ra thất thoát vốn nhà nước, nhất là khi PVM sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế như hiện nay.
Trưởng đại diện một văn phòng luật sư ở Hà Nội cho rằng, về vấn đề công khai minh bạch, nếu xác định được phần tài sản Nhà nước thì người đại diện phải làm tất cả những gì tốt nhất để đem lại lợi ích cao nhất cho cổ đông nhà nước. Ví dụ, bán tài sản phải công khai: Thông qua 1 cơ quan thẩm định giá độc lập, thông qua bán đấu giá, làm sao cho nhiều người biết nhất và khả năng thu lại lợi ích tối đa cho nhà nước…/.
Mai Tấn
