Nhiệm vụ chính trị đặc biệt, truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Thông tin tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6 do Văn phòng Chính phủ tổ chức ngày 4/7, Đại tá Lê Văn Sơn - Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ khẳng định, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, là truyền thống tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai tổ chức thực hiện và đạt nhiều kết quả rất quan trọng. Trong mỗi giai đoạn cách mạng, công tác này cũng có cách thức tổ chức thực hiện khác nhau, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được Ban Chỉ đạo quốc gia phát động trong điều kiện toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị đang tập trung đẩy mạnh các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ; chăm sóc ngày càng tốt hơn đối với người có công với cách mạng” - Đại tá Lê Văn Sơn nhấn mạnh.

Hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể đã được tìm kiếm, quy tập

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được phát động vào ngày 2/4/2026, thời gian Chiến dịch được tính từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027.

Tính đến ngày 4/7/2026, Chiến dịch 500 ngày đêm đã bước sang ngày thứ 111. Đại tá Lê Văn Sơn cho biết, Chiến dịch đang đạt được những kết quả rất tích cực.

Về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, để hoàn thành mục tiêu của Chiến dịch, trên cơ sở kết quả khảo sát, xác minh thông tin, kết luận địa bàn, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cụ thể cho các đơn vị, đồng thời kiện toàn các đội quy tập (32 đội với quân số hơn 1.500 người).

Bên cạnh đó, tổng hợp, rà soát thông tin, nhất là hồ sơ giải mật của nước ngoài để tổ chức các cuộc hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Vừa qua, 2 cuộc hội thảo đã được tổ chức tại Quảng Ngãi và TP. Hồ Chí Minh. Đến nay, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy 1 hài cốt liệt sĩ; tại khu vực công viên Lê Thị Riêng đang khảo sát dò tìm (dự kiến tổ chức Lễ khai quật vào ngày 6/7/2026).

Một điểm mới trong phương pháp dò tìm là đã kết hợp giữa đối chiếu tọa độ trên bản đồ với thực địa, kết hợp lời kể nhân chứng với sử dụng thiết bị hiện đại (radar quét ngầm) để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng phải đào đắp, phá dỡ trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Đại tá Lê Văn Sơn nhấn mạnh, việc tổ chức đồng loạt lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ (trong tổng số khoảng gần 3.000 nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước) đòi hỏi phải tổ chức bài bản, có quy trình chặt chẽ, khoa học. Bộ Quốc phòng đã ban hành Hướng dẫn lấy mẫu, số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ, Quy trình kỹ thuật lấy mẫu – vận chuyển - bàn giao - bảo quản - lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ; đồng thời tổ chức tập huấn trên toàn quốc, tổ chức làm trước (thí điểm), rút kinh nghiệm.

Để hạn chế thấp nhất nhầm lẫn, sai sót có thể xảy ra trong quá trình lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Phần mềm có chức năng số hóa, lưu trữ toàn bộ các thông tin trong quá trình lấy mẫu để bảo đảm có thể “truy vết” các mẫu đã lấy nếu có sự nhầm lẫn trong quá trình bàn giao, lưu trữ. Đến nay đã có trên 300 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ với khoảng 3.300 người.

Về công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP ngày 6/5/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG ngày 31/5/2026 của Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; làm cơ sở để các địa phương dự toán bảo đảm kinh phí tổ chức lấy mẫu và phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức bàn giao nhận, lưu trữ, bảo quản, giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ.

Về công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ, Đại tá Lê Văn Sơn cho biết, Bộ Quốc phòng đã tập trung lực lượng rà phá các khu vực trọng điểm, vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn. Đến nay, Bộ Quốc phòng đã thành lập hơn 330 tổ, đội rà phá với quân số hơn 5.000 người và hơn 1.300 phương tiện chuyên dùng.

Kết quả cụ thể, đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang; tổ chức lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sĩ (trong đó, mộ đủ điều kiện lấy mẫu là gần 20.000 mộ); bàn giao hơn 9.000 mẫu cho các đơn vị giám định ADN; rà phá bom mìn trên diện tích hơn 7.000 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang hơn 3.000 ha, đạt hơn 70% tiến độ. Bộ Công an tổ chức thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ hơn 50.000 mẫu.