Tháng 6 tạo cú hích cho tiến độ giải ngân

Sau những tháng đầu năm còn chậm do vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại thời điểm này đã có sự chuyển biến tích cực. Đặc biệt, tháng 6 vừa qua đã ghi nhận khối lượng giải ngân cao nhất từ đầu năm đến nay, phản ánh nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong việc đưa nguồn vốn đầu tư công vào nền kinh tế.

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, đến hết ngày 30/6/2026, cả nước giải ngân 356.935,1 tỷ đồng vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân 103.740,3 tỷ đồng, đạt 29,3%; vốn ngân sách địa phương đạt 253.194,8 tỷ đồng, tương đương 38,9% kế hoạch.

So với cùng kỳ năm 2025, số vốn giải ngân tăng thêm 38.362 tỷ đồng. Nếu không tính phần 5% kế hoạch vốn ngân sách địa phương được thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt 36,7% kế hoạch.

Đối với nguồn vốn kéo dài từ năm trước sang năm 2026, lũy kế giải ngân đạt 33.556,7 tỷ đồng, bằng 24,7% kế hoạch được phép kéo dài.

Đầu tư công bứt tốc trong tháng 6, kỳ vọng hoàn thành mục tiêu giải ngân cả năm. Ảnh minh họa: TL

Điểm đáng chú ý trong bức tranh giải ngân 6 tháng đầu năm là xu hướng tăng tốc ngày càng rõ nét. Nếu như trong tháng 4, khối lượng giải ngân chỉ khoảng 34 nghìn tỷ đồng, sang tháng 5 đã tăng lên khoảng 75 nghìn tỷ đồng và riêng tháng 6 đạt tới 137,6 nghìn tỷ đồng. Đây là mức tăng rất mạnh, cho thấy nhiều dự án đã bước vào giai đoạn thi công cao điểm, phát sinh khối lượng nghiệm thu và thanh toán lớn.

Theo Bộ Tài chính, kết quả này phản ánh các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án đang từng bước được tháo gỡ. Cùng với đó, diễn biến giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển có xu hướng ổn định hơn cũng tạo điều kiện để các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.

Đây cũng là cơ sở để kỳ vọng tiến độ giải ngân sẽ tiếp tục được cải thiện trong nửa cuối năm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo mục tiêu Chính phủ đề ra.

Nhiều bộ, địa phương duy trì tiến độ tích cực

Theo báo cáo tổng hợp từ Bộ Tài chính, đến hết tháng 6, có 8 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Trong đó, nhiều đơn vị vừa có tỷ lệ giải ngân cao, vừa giải ngân khối lượng vốn lớn như: Bộ Quốc phòng đạt 26,4 nghìn tỷ đồng; Bộ Công an đạt 22,1 nghìn tỷ đồng; TP. Hà Nội đạt 62,1 nghìn tỷ đồng; TP. Hồ Chí Minh đạt 51,5 nghìn tỷ đồng và TP. Hải Phòng đạt 16,4 nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, bức tranh giải ngân vẫn chưa đồng đều. Hiện còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung. Đáng chú ý, có 7 bộ, cơ quan trung ương giải ngân dưới 5%, thậm chí chưa giải ngân, đòi hỏi phải có giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới.

Theo Bộ Tài chính, nhiều khó khăn đã được nhận diện nhưng vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Đáng chú ý là tình trạng thiếu hụt cục bộ cát, đất đắp và đá xây dựng tại một số địa phương do chậm cấp phép khai thác mỏ, mở rộng công suất và hoàn thiện các thủ tục liên quan. Việc phụ thuộc nguồn vật liệu từ địa phương khác cũng làm tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là “nút thắt” của nhiều dự án khi việc xác định nguồn gốc đất, bố trí tái định cư, thống nhất phương án bồi thường và hoàn thiện hồ sơ còn kéo dài.

Một số dự án cũng chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư, đấu thầu, thiết kế, dự toán hoặc phải điều chỉnh nhiều lần. Đối với các dự án ODA, việc chờ ý kiến nhà tài trợ, ký kết hiệp định vay và biến động tỷ giá cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Ngoài ra, nhiều ban quản lý dự án, chủ đầu tư và nhà thầu còn hạn chế về năng lực tổ chức thực hiện; một số địa phương thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn đã được nhận diện.

Trong đó, các bộ, ngành, địa phương cần đẩy nhanh cấp phép và nâng công suất các mỏ vật liệu xây dựng; ưu tiên nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm; quyết liệt hơn trong công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm có mặt bằng sạch để thi công.

Bộ Tài chính cũng yêu cầu các chủ đầu tư lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng được nghiệm thu; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây chậm trễ trong triển khai dự án và giải ngân vốn.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước khu vực để cập nhật kịp thời, chính xác số liệu giải ngân, phục vụ công tác điều hành và theo dõi tiến độ thực hiện kế hoạch đầu tư công trên phạm vi cả nước.