Đẩy mạnh cải cách, thu ngân sách tăng 18,6%

Ngày 3/7, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026, triển khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm. Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ chủ trì hội nghị.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ phát biểu tại hội nghị. Ảnh: CHQ

Báo cáo tại Hội nghị cho thấy, trong nửa đầu năm 2026, toàn ngành Hải quan đã tập trung nguồn lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách thể chế, hiện đại hóa quản lý và nâng cao hiệu quả tạo thuận lợi thương mại.

Một trong những dấu ấn nổi bật là công tác xây dựng thể chế được đẩy nhanh với khối lượng công việc lớn. Trong 6 tháng đầu năm, Cục Hải quan hoàn thành 13 đề án trình Chính phủ, 38 đề án trình Bộ Tài chính và 72 đề án cấp Cục. Đáng chú ý, Chính phủ đã ban hành 2 nghị định quan trọng về địa bàn hoạt động hải quan, phối hợp phòng, chống buôn lậu và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Cùng với đó, đơn vị đã trình Bộ Tài chính ban hành 3 thông tư sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nghiệp vụ hải quan và đại lý làm thủ tục hải quan.

Cục Hải quan đã tích cực lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan, tạo nền tảng pháp lý cho quá trình xây dựng hải quan số và mô hình quản lý hiện đại.

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục là điểm sáng của ngành Hải quan. Thực hiện các nghị quyết của Trung ương và Chính phủ về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, ngành Hải quan đã cắt giảm 39 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 26 thủ tục, bãi bỏ 2 ngành nghề kinh doanh có điều kiện cùng 14 điều kiện kinh doanh.

Các giải pháp cải cách không chỉ hoàn thành, mà còn vượt kế hoạch đề ra, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Đặc biệt, ngành Hải quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch. Từ ngày 1/6/2026, Đề án thông quan tập trung được thí điểm tại Chi cục Hải quan khu vực III. Chỉ sau một tháng triển khai, Đội Thông quan tập trung đã xử lý 45.425 tờ khai, trong đó thời gian thông quan đối với tờ khai luồng vàng giảm 12 - 19%, cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình xử lý tập trung.

Cùng với đó, Cục Hải quan đang tích cực tham mưu xây dựng Đề án giao cơ quan hải quan thực hiện thống nhất kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện xuất nhập cảnh, đồng thời thúc đẩy xây dựng mô hình cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Chuyển đổi số tiếp tục được ngành đẩy mạnh. Hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống vệ tinh vận hành ổn định, bảo đảm thông quan 24/7. Các hạng mục trọng yếu thuộc Đề án 06 cơ bản hoàn thành, hơn 11,8 triệu hồ sơ được tiếp nhận và xử lý qua dịch vụ công trực tuyến. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là chatbot hỗ trợ nghiệp vụ, bước đầu mang lại hiệu quả trong hỗ trợ cán bộ hải quan và doanh nghiệp.

Nhờ hoạt động xuất nhập khẩu phục hồi mạnh, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước trong 6 tháng đầu năm đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trên nền tảng đó, công tác thu ngân sách đạt kết quả tích cực. Toàn ngành thu 264.795 tỷ đồng, bằng 58,7% dự toán, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm 2025. Nhiều đơn vị đạt kết quả cao như Chi cục Hải quan khu vực VI hoàn thành 127,2% dự toán; Chi cục Hải quan khu vực XIII đạt 85,1% dự toán; Chi cục Hải quan khu vực XIV đạt 83,4% dự toán.

Cùng với tăng thu, công tác quản lý nợ thuế được tăng cường, góp phần hạn chế phát sinh nợ mới và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

Phát hiện, bắt giữ và xử lý 11.418 vụ vi phạm

Bên cạnh nhiệm vụ tạo thuận lợi thương mại, Cục Hải quan tiếp tục xác định đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và ma túy là nhiệm vụ trọng tâm.

Trong 6 tháng đầu năm, Cục Hải quan đã ban hành 4 kế hoạch chuyên đề và 19 văn bản cảnh báo đối với các nhóm hàng có nguy cơ rủi ro cao; tăng cường quản lý rủi ro, kiểm tra trọng điểm trên các tuyến biển, đường bộ, hàng không và chuyển phát nhanh. Ngành cũng tiếp tục đồng chủ trì triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông giai đoạn VIII và mở đợt cao điểm đấu tranh chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay sau khi Chính phủ ban hành Công điện số 38.

Kết quả, toàn ngành phát hiện, bắt giữ và xử lý 11.418 vụ vi phạm, tăng 38,4% so với cùng kỳ năm trước; trị giá hàng hóa vi phạm ước khoảng 9.926,2 tỷ đồng, trong đó có 41 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ và hàng giả với trị giá gần 20 tỷ đồng.

Cơ quan Hải quan đã khởi tố 7 vụ, chuyển cơ quan điều tra kiến nghị khởi tố 70 vụ; số thu từ xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 611 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm tập trung vào buôn lậu xăng dầu, vàng, ma túy, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Trong lĩnh vực phòng, chống ma túy, toàn ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng. Kết quả, đã phát hiện, bắt giữ 95 vụ với 233 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 30 vụ; thu giữ hơn 677 kg ma túy các loại.

Phát biểu kết luận hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm, trọng tâm là hoàn thiện Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan năm 2014 và các văn bản hướng dẫn; tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy nhanh chuyển đổi số, triển khai thành công hệ thống hải quan số, mở rộng mô hình thông quan tập trung và cửa khẩu thông minh.