Đưa tiết kiệm năng lượng thành nguồn lực tăng trưởng xanh

Diệu Hoa
(TBTCO) - Tiết kiệm năng lượng không còn đơn thuần là giải pháp giảm chi phí, mà đang trở thành một cấu phần quan trọng của năng lực cạnh tranh và tăng trưởng xanh. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng, Việt Nam cần chuyển từ vận động tiết kiệm sang quản trị năng lượng hiện đại, thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và huy động nguồn vốn cho các dự án hiệu quả năng lượng.
aa

Tiềm năng tiết kiệm còn lớn

Tại Hội nghị Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả toàn quốc năm 2026 do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) tổ chức ngày 14/8, ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy phát triển bền vững.

hệ thống điện mặt trời áp mái của nhà máy nước Aquaone tại Cần Thơ ảnh Đức Thanh
Đưa tiết kiệm năng lượng thành nguồn lực tăng trưởng xanh. Ảnh: Đức Thanh

Đối với doanh nghiệp, mỗi đơn vị năng lượng tiết kiệm được giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả vận hành. Ở quy mô nền kinh tế, sử dụng năng lượng hiệu quả góp phần giảm áp lực lên hệ thống cung ứng và hạn chế nhu cầu đầu tư mới.

Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3), được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 280/QĐ-TTg ngày 13/3/2019, đặt mục tiêu tiết kiệm 8 - 10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc trong cả giai đoạn.

Qua hơn nửa chặng đường, chương trình đã góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực quản lý và thúc đẩy nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, kết quả giữa các ngành, địa phương và doanh nghiệp chưa đồng đều. Tiềm năng tiết kiệm trong công nghiệp vẫn lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp gặp khó về vốn, công nghệ và thời gian hoàn vốn.

Chuyển từ tiết kiệm sang quản trị năng lượng

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Luật số 77/2025/QH15 và Nghị định số 30/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Cùng với Chỉ thị số 09/CT-TTg, khung pháp lý mới đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, địa phương và các cơ sở sử dụng năng lượng.

Theo ông Đặng Hải Dũng, cần đưa các giải pháp tiết kiệm năng lượng vào thực tiễn theo hướng đồng bộ, thực chất và có thể đo lường; thúc đẩy kiểm toán năng lượng, hệ thống quản lý năng lượng, đổi mới công nghệ và huy động nguồn lực xã hội.

Một trong những vấn đề được quan tâm là vốn cho các dự án tiết kiệm năng lượng. Nhiều dự án có tiềm năng nhưng chưa thể triển khai do chi phí đầu tư ban đầu lớn hoặc khó tiếp cận tín dụng.

Việc nghiên cứu thành lập Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được kỳ vọng tạo thêm công cụ hỗ trợ các dự án gặp khó khăn về vốn và công nghệ. Cơ chế này cần gắn với quản trị công khai, minh bạch và sự tham gia của ngân hàng, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư.

Ông Nguyễn Thanh Quang - Phó Giám đốc Sở Công thương Đà Nẵng cho hay, vấn đề hiện nay không chỉ là tiết kiệm được bao nhiêu năng lượng mà quan trọng hơn là biến hiệu quả năng lượng thành một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng.

Do đó, cần chuyển từ cách tiếp cận dựa vào tuyên truyền, vận động sang quản trị năng lượng hiện đại; từ các giải pháp đơn lẻ sang chương trình đầu tư đồng bộ; từ thay đổi hành vi sang đổi mới công nghệ và từ tiết kiệm tại từng cơ sở sang tối ưu hóa năng lượng ở quy mô ngành, đô thị và toàn nền kinh tế.

Bên cạnh đó, các chuyên gia, đại biểu khẳng định chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới cho bài toán hiệu quả năng lượng. IoT, trí tuệ nhân tạo, hệ thống quản lý năng lượng thông minh và phân tích dữ liệu thời gian thực có thể giúp doanh nghiệp theo dõi tiêu thụ năng lượng, phát hiện bất thường, dự báo nhu cầu và tối ưu vận hành.

Theo ông Nguyễn Thanh Quang, các công cụ này sẽ ngày càng quan trọng, giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý đo lường chính xác hơn, dự báo tốt hơn và đưa ra quyết định sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với quy mô doanh nghiệp và bảo đảm hiệu quả đầu tư, tránh chạy theo phong trào.

Trong ngành điện, áp lực tiết kiệm càng rõ khi nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng, đặc biệt trong các đợt nắng nóng. Phụ tải sinh hoạt và nhu cầu làm mát tăng mạnh tạo sức ép lên hệ thống điện. Vì vậy, tiết kiệm điện không chỉ là trách nhiệm của từng hộ gia đình mà còn là giải pháp hỗ trợ trực tiếp cho vận hành hệ thống.

Đối với khách hàng lớn và cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, cần đẩy mạnh kiểm toán năng lượng, tối ưu vận hành thiết bị và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng. Với hộ gia đình, những giải pháp đơn giản như sử dụng điều hòa hợp lý, tắt thiết bị khi không sử dụng, hạn chế thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm cũng góp phần giảm phụ tải.

Diệu Hoa

Đọc thêm

Địa phương vào cuộc giữ ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát

Địa phương vào cuộc giữ ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát

(TBTCO) - Trong 10 tháng năm 2026, các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp quản lý, điều hành giá, bảo đảm nguồn cung và bình ổn thị trường. Tuy nhiên, CPI bình quân tại 14/34 tỉnh, thành phố vẫn tăng cao hơn mức chung cả nước là 4,57%, đòi hỏi tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá cả, nhất là trong 2 tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2027.
Hà Nội tích hợp AI, bản đồ số vào nền tảng du lịch trên iHanoi

Hà Nội tích hợp AI, bản đồ số vào nền tảng du lịch trên iHanoi

(TBTCO) - Ngày 13/11, Hà Nội chính thức ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch, tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội

(TBTCO) - Sáng 14/11, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Liên tổ dân phố số 1, 2, 3, 6 phường Ba Đình.
Khai mạc Giải bóng đá thường niên Thanh niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026

Khai mạc Giải bóng đá thường niên Thanh niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026

(TBTCO) - Sáng 14/11/2026, tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Bộ Tài chính tổ chức Lễ khai mạc Giải bóng đá thường niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026. Sự kiện thiết thực hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đồng thời thúc đẩy phong trào thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe và thắt chặt tình đoàn kết giữa các cán bộ, đoàn viên, người lao động trong ngành Tài chính.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sức mạnh của một dân tộc trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sức mạnh của một dân tộc trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa

(TBTCO) - Dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, sức mạnh của một dân tộc không chỉ đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh và phẩm giá con người cùng khát vọng vươn lên.
Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc từ ngày 12/11/2026.
Người dân cần lưu ý gì khi gia hạn trực tuyến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế?

Người dân cần lưu ý gì khi gia hạn trực tuyến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế?

Người dân khi thanh toán trực tuyến để gia hạn thẻ bảo hiểm y tế, đóng tiếp bảo hiểm xã hội tự nguyện cần kiểm tra kết quả ghi nhận trên hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Trường hợp tài khoản đã bị trừ tiền nhưng chưa ghi nhận kết quả, cần liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và cơ quan bảo hiểm xã hội để tra soát, không tự ý thanh toán lại khi chưa xác định rõ trạng thái giao dịch trước đó.
Tuổi trẻ Báo Tài chính - Đầu tư chung tay vì an sinh, giáo dục ở Sơn Tây, Hà Tĩnh

Tuổi trẻ Báo Tài chính - Đầu tư chung tay vì an sinh, giáo dục ở Sơn Tây, Hà Tĩnh

Tại xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh, Chi đoàn Báo Tài chính - Đầu tư cùng cơ quan và các đơn vị phối hợp tổ chức chương trình trao kinh phí xây dựng nhà tình nghĩa, hỗ trợ Trường THCS Sơn Tây đầu tư thiết bị dạy học.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều