Nguồn: Cục Hải quan Đồ hoạ: Phương Anh

Đa dạng phương thức

Trong bối cảnh ngành Hải quan chuyển đổi sang mô hình thông minh, hiện đại, việc đổi mới tuyên truyền pháp luật cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Điều này đòi hỏi cách làm phải phù hợp, sát với thực tế, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội, giảm thiểu rủi ro trong môi trường hội nhập.

Ghi nhận thực tiễn, nhiều đơn vị đóng tại các địa bàn đã có những sáng kiến để đổi mới công tác vốn được cho là “khô khan” này. Hải quan khu vực VI là một ví dụ.

Ngay sau khi sáp nhập từ Hải quan Cao Bằng và Lạng Sơn, Chi cục Hải quan khu vực VI đã nhanh chóng triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, bám sát Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật và Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Các phương thức tuyên truyền được cập nhật theo quy định mới, với văn bản pháp luật không chỉ niêm yết công khai mà còn phát trên loa tại khu vực làm thủ tục hải quan.

Cơ quan hải quan tận dụng mạng xã hội, đặc biệt là các nhóm xuất nhập khẩu để truyền tải thông tin. Bà Cao Hoài Phương - Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Chi cục Hải quan khu vực VI) cho biết, đơn vị đã thành lập tổ tư vấn hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và xây dựng trang Facebook chính thức cập nhật tin tức, văn bản nghiệp vụ định kỳ, giúp giảm thiểu sai sót trong thủ tục hải quan.

Chị Trần Thị Hằng - Công ty Vận tải Thái Việt Trung đánh giá, các giải pháp hỗ trợ và việc cập nhật kịp thời văn bản pháp luật trên ứng dụng giúp người làm thủ tục nhanh chóng nắm bắt thông tin về nguồn hàng, chính sách ưu đãi, rất hiệu quả cho doanh nghiệp.

Bên cạnh “điểm sáng” khu vực VI, cơ quan hải quan đóng tại các địa phương khác cũng có nhiều phương thức tuyên truyền sáng tạo.

Trước bối cảnh số doanh nghiệp xuất nhập khẩu ngày càng tăng trong khi thông tin pháp luật thường xuyên có sự thay đổi, Hải quan cửa khẩu Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII) đã triển khai sử dụng mã QR để tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp. Mã QR giúp doanh nghiệp dễ dàng truy cập thông tin pháp luật, quy định mới nhanh chóng, chính xác và thuận tiện trên điện thoại, tiết kiệm thời gian và giảm in ấn giấy tờ. Mã được đặt tại điểm làm thủ tục và đăng trên các nhóm tư vấn để người khai hải quan dễ dàng tiếp cận.

Anh Phạm Minh Hiếu - Trưởng phòng, Công ty Xuất nhập khẩu An Nguyên cho hay, doanh nghiệp chủ yếu làm thủ tục xuất nhập khẩu về nông sản giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây là lĩnh vực có nhiều quy định về kiểm tra chuyên ngành, nhờ có mã QR của Hải quan cửa khẩu Lào Cai nên doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và tuân thủ tốt, giúp việc thông quan hàng hóa nhanh chóng, đảm bảo quy định.

Về phía Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai (Chi cục Hải quan khu vực VIII) đã tăng cường việc cử các đoàn xuống làm việc trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp để phổ biến văn bản, chính sách mới, đồng thời nắm bắt kịp thời vướng mắc để tháo gỡ. Cách làm này phù hợp với địa bàn quản lý hầu hết là các doanh nghiệp FDI được đánh giá chấp hành tốt pháp luật hải quan, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn những rủi ro nhất định.

Tăng tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp

Việc chủ động tuyên truyền, phổ biến pháp luật của cơ quan hải quan giúp giảm thiểu những sai sót của doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan, trong hoạt động sản xuất kinh doanh đồng thời tăng tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Cùng với quá trình tuyên truyền, hỗ trợ pháp luật cho doanh nghiệp, cơ quan hải quan trên cả nước cũng đã tích cực cắt giảm các thủ tục rườm rà, triển khai họp không giấy tờ, số hóa các văn bản quy định mới và cung cấp mã QR code để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu thông tin. Hải quan các khu vực cũng như ở các cửa khẩu còn tổ chức nhiều hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người dân, doanh nghiệp và các cơ quan chức năng.

Nhờ triển khai đồng bộ và sáng tạo nhiều giải pháp, trong 5 tháng đầu năm, hoạt động xuất nhập khẩu tại nhiều địa phương trên cả nước đã có sự tăng trưởng rõ rệt. Tổng thu ngân sách từ hoạt động này đạt mức cao, khoảng 129,2 nghìn tỷ đồng sau 5 tháng, bằng 55% dự toán và tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2024. Điều đó phản ánh hiệu quả tích cực bước đầu của các biện pháp cải cách và hỗ trợ doanh nghiệp do Cục Hải quan thực hiện.