Cải cách thuế giai đoạn 2026 - 2030: Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh
Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ
Chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý thuế nói riêng, nhất là trong bối cảnh các hoạt động kinh tế số, thương mại điện tử và giao dịch trực tuyến ngày càng phát triển. Điều này đòi hỏi cơ quan thuế không chỉ đổi mới phương thức cung cấp dịch vụ công mà còn phải tái cấu trúc toàn diện quy trình nghiệp vụ, phương thức quản lý và hệ thống dữ liệu.
Theo Kế hoạch cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026 - 2030, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và dữ liệu số phục vụ chuyển đổi số toàn diện trong ngành Thuế.
![]() |
| Ngành Thuế tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh. Ảnh: Đức Thanh |
Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin theo hướng hiện đại, tích hợp, an toàn và vận hành tập trung; từng bước hình thành nền tảng quản trị thuế số dựa trên dữ liệu lớn, kết nối liên thông và tự động hóa quy trình nghiệp vụ. Qua đó, hỗ trợ cơ quan thuế thu thập, phân tích, xác minh, trao đổi thông tin với người nộp thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý tuân thủ.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ số, ngành Thuế đặt ra những chỉ tiêu cụ thể với yêu cầu hoàn thành ở mức 100%. Theo đó, toàn bộ người nộp thuế được cấp định danh và xác thực điện tử để sử dụng các dịch vụ thuế điện tử do cơ quan thuế cung cấp; 100% thủ tục hành chính thuế đủ điều kiện được thực hiện bằng phương thức điện tử toàn trình; toàn bộ dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong lĩnh vực thuế được kết nối, tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cho rằng, đây là những mục tiêu có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Theo bà Cúc, khi các dịch vụ được triển khai đồng bộ trên môi trường số, người nộp thuế có thể tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục và theo dõi quá trình giải quyết hồ sơ thuận tiện hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào phương thức giao dịch trực tiếp và xử lý hồ sơ giấy.
Không chỉ tập trung vào dịch vụ dành cho người nộp thuế, kế hoạch cải cách còn đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành nội bộ. Cụ thể, 100% nhu cầu thu thập, xử lý, lưu trữ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý thuế, chỉ đạo điều hành được ứng dụng công nghệ thông tin theo hướng tập trung, tích hợp; 90% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường mạng; 100% hệ thống báo cáo định kỳ được cập nhật, chia sẻ trên Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia theo lộ trình.
Đặc biệt, 70% hoạt động kiểm tra của cơ quan thuế được thực hiện thông qua môi trường số và hệ thống thông tin của ngành. Đây là định hướng quan trọng nhằm tăng cường khai thác dữ liệu, hỗ trợ phân tích, đánh giá rủi ro, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, quản lý tuân thủ.
Xây dựng hệ thống quản lý thuế thông minh
Một trong những nội dung quan trọng của kế hoạch cải cách là hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế và quản trị nội bộ, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý thuế tích hợp, tập trung trên nền tảng kiến trúc công nghệ hiện đại.
Theo định hướng này, ngành Thuế sẽ tiếp tục duy trì, nâng cấp và mở rộng các phần mềm ứng dụng quản lý thuế để đáp ứng yêu cầu sửa đổi chính sách, thay đổi quy trình nghiệp vụ cũng như yêu cầu kỹ thuật trong từng giai đoạn. Đồng thời, nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), internet vạn vật (IoT) và các công nghệ số mới nhằm hỗ trợ tái thiết kế quy trình nghiệp vụ, từng bước chuyển sang phương thức quản lý thuế thông minh.
Đáng chú ý, các hệ thống ứng dụng phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro và phân tích dự báo sẽ được phát triển nhằm phục vụ công tác quản lý tuân thủ, kiểm tra, quản lý nợ thuế và điều hành thu ngân sách nhà nước. Theo Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ trong phân tích, đánh giá dữ liệu sẽ hỗ trợ cơ quan thuế nhận diện các dấu hiệu rủi ro, tập trung nguồn lực quản lý vào những lĩnh vực, đối tượng cần thiết.
Bên cạnh đó, ngành Thuế định hướng xây dựng các hệ thống giám sát, đo lường hiệu suất và hiệu quả hoạt động của cơ quan thuế, công chức thuế trên môi trường số. Đây là cơ sở để tăng cường tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng thực thi công vụ.
Trong tiến trình chuyển đổi số, dữ liệu được xác định là một trong những nguồn lực quan trọng, quyết định chất lượng và hiệu quả quản lý thuế. Vì vậy, ngành Thuế đặt mục tiêu xây dựng kho cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế trên nền tảng dữ liệu lớn, tích hợp, tập trung và được quản trị thống nhất.
Kho dữ liệu này sẽ phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý thuế, quản lý tuân thủ cũng như kết nối, chia sẻ thông tin với các bộ, ngành, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và các tổ chức có liên quan.
Cùng với việc xây dựng kho dữ liệu tập trung, ngành Thuế sẽ phát triển nền tảng quản trị dữ liệu hiện đại, hỗ trợ quản lý dữ liệu lớn, dữ liệu chủ, siêu dữ liệu, dữ liệu tham chiếu và dữ liệu giao dịch. Các nền tảng tích hợp, chia sẻ và phân tích dữ liệu sẽ được triển khai trên cơ sở ứng dụng những công nghệ mới như dữ liệu lớn, học máy và internet vạn vật.
Đặc biệt, công tác chuẩn hóa, làm sạch và nâng cao chất lượng dữ liệu thuế tiếp tục được chú trọng. Dữ liệu phải bảo đảm đầy đủ, chính xác, được cập nhật thường xuyên, thống nhất và có thể sử dụng chung trong toàn ngành. Việc hoàn thiện hồ sơ người nộp thuế sẽ góp phần tạo nền tảng cho phương thức quản lý dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro.
Đại diện Cục Thuế cho biết, định hướng này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hoạt động kinh tế ngày càng đa dạng, các giao dịch phát sinh trên nhiều nền tảng và kênh khác nhau. Khi dữ liệu được kết nối, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả, cơ quan thuế có thêm cơ sở để phân tích toàn diện hoạt động của người nộp thuế, phục vụ công tác quản lý và xây dựng chính sách.
Đáng chú ý, kế hoạch đặt ra nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu đa chiều (360 độ) đối với doanh nghiệp lớn. Việc tổ chức dữ liệu theo hướng đa chiều, kết hợp thông tin từ nhiều nguồn sẽ hỗ trợ cơ quan thuế có cái nhìn toàn diện hơn về hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao năng lực phân tích, tổng hợp và đánh giá rủi ro.
Cùng với yêu cầu khai thác và chia sẻ dữ liệu, ngành Thuế cũng đặt ra nguyên tắc bảo đảm lưu trữ đầy đủ, toàn vẹn dữ liệu phát sinh từ các giao dịch xử lý; việc khai thác, trích lọc và tổng hợp dữ liệu phải tuân thủ quy định về phân quyền và bảo mật thông tin.
![]() |
| Đồ họa: Thanh Huyền |



