Ứng dụng AI gắn với bảo đảm việc làm thỏa đáng cho người lao động
Ngày 18/11, tại Hà Nội, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức hội nghị “Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam”.
Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Tiến Huy - Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam thuộc VCCI cho biết, AI mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao hiệu quả hoạt động, đổi mới sáng tạo và tăng cường năng lực cạnh tranh.
Tuy nhiên, chỉ đầu tư vào công nghệ thôi là chưa đủ. Doanh nghiệp cần xác định rõ những lĩnh vực mà AI có thể tạo ra giá trị thực chất, củng cố năng lực tổ chức và phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động để biến những cải tiến về công nghệ thành những thành quả tăng năng suất bền vững.
![]() |
| Bà Sinwon Park - Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện. |
Tác động của AI đối với việc làm vẫn đang tiếp tục định hình. Theo ước tính của ILO, riêng năm 2024, khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam (tương đương 20,8% tổng số việc làm) có khả năng chịu tác động của AI tạo sinh. Lao động nữ chiếm tỷ lệ cao hơn đáng kể trong các nhóm nghề có mức độ chịu tác động lớn, cho thấy tầm quan trọng của việc lồng ghép bình đẳng giới trong quá trình quản lý chuyển đổi.
Tuy nhiên, việc một công việc có khả năng chịu tác động của AI không đồng nghĩa với việc công việc đó sẽ bị mất đi hoặc doanh nghiệp đã và đang ứng dụng AI. Các chuyên gia tại hội thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường dữ liệu và thông tin thị trường lao động nhằm hiểu rõ hơn cách AI đang làm thay đổi việc làm, dự báo xu hướng chuyển dịch trong cơ cấu nghề nghiệp và xác định các nhu cầu kỹ năng mới phát sinh.
Từ góc độ người lao động, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm lợi ích của người lao động trong quá trình chuyển đổi công nghệ.
Ông cho biết: “AI có tiềm năng nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy việc làm thỏa đáng và cải thiện đời sống người lao động. Tuy nhiên, cần đặc biệt quan tâm trang bị kiến thức và kỹ năng cho các nhóm lao động dễ bị tổn thương, để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi công nghệ”.
ILO kêu gọi thúc đẩy cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong ứng dụng AI, trong đó năng suất cao hơn phải song hành với việc làm tốt hơn, quyền của người lao động được bảo đảm và cơ hội phát triển các kỹ năng mới được mở rộng.
Điều này không chỉ đòi hỏi việc sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, mà còn cần các thể chế thị trường lao động vững mạnh hơn, chính sách hiệu quả và đối thoại xã hội thực chất. Việc tăng cường sự tham gia của chính phủ, người sử dụng lao động, người lao động và các nhà nghiên cứu sẽ góp phần bảo đảm AI được ứng dụng theo hướng mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và người lao động.
Bà Sinwon Park - Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam nhấn mạnh: “AI không đơn thuần là câu chuyện chuyển đổi công nghệ hay nâng cao năng suất. Thành công của quá trình này còn phải được nhìn nhận qua những cơ hội việc làm tốt hơn và điều kiện làm việc được cải thiện mà nó mang lại. Muốn vậy, cần đầu tư phát triển kỹ năng cho người lao động song song với đầu tư công nghệ, củng cố các thể chế thị trường lao động và thúc đẩy đối thoại thực chất giữa chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động”.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, Việt Nam cần kết hợp đầu tư và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp với việc hoàn thiện dữ liệu, chính sách và thể chế thị trường lao động.
Quan trọng không kém là bảo đảm người lao động có cơ hội nâng cao kỹ năng và được tham gia đóng góp ý kiến vào những quyết định định hình tương lai việc làm. Mục tiêu không chỉ đơn thuần là ứng dụng AI nhanh hơn, mà quan trọng hơn là ứng dụng AI hiệu quả hơn, vì lợi ích của người sử dụng lao động, người lao động và sự phát triển bền vững của Việt Nam.


