Đưa quyền trẻ em vào tiêu chí đầu tư bền vững
Quyền trẻ em gắn với chất lượng quản trị doanh nghiệp
Sáng 20/11, tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với UNICEF Việt Nam tổ chức sự kiện “Rung chuông nhân Ngày Trẻ em Thế giới” năm 2026. Nghi thức đánh cồng khai phiên đánh dấu thị trường chứng khoán Việt Nam tham gia sáng kiến toàn cầu do UNICEF và Sáng kiến Các Sở Giao dịch Chứng khoán Bền vững của Liên hợp quốc (UN SSE) khởi xướng.
Phát biểu tại sự kiện, ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, sau 30 năm phát triển, thị trường chứng khoán đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp ghi nhận nỗ lực cải cách của Việt Nam. Trong giai đoạn tiếp theo, định hướng xây dựng thị trường an toàn, hiệu quả và bền vững đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị và công bố thông tin.
![]() |
| Ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch UBCKNN phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Mai Tấn |
Theo ông Tùng, quyền trẻ em gắn với quản trị công ty, quản trị rủi ro và định hướng phát triển dài hạn. Doanh nghiệp có thể xem xét vấn đề này từ chính sách lao động, môi trường làm việc đến mức độ an toàn của sản phẩm và dịch vụ đối với trẻ em. Với vai trò huy động và phân bổ nguồn lực, thị trường vốn có thể khuyến khích doanh nghiệp quan tâm hơn đến những tác động xã hội trong quá trình ra quyết định kinh doanh.
Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có một số nền tảng để triển khai cách tiếp cận này. Theo lãnh đạo UBCKNN, cơ quan quản lý đã từng bước hoàn thiện khuôn khổ cho các công cụ tài chính xanh và công bố thông tin về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Chỉ số Phát triển bền vững Việt Nam (VNSI), do Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh ra mắt năm 2017, đã đưa nội dung về lao động trẻ em và lao động cưỡng bức vào tiêu chí đánh giá doanh nghiệp.
Bà Michaela Bauer, Quyền Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam cho rằng, việc nâng hạng thị trường mở ra cơ hội thu hút thêm nguồn vốn và đặt ra câu hỏi dòng vốn sẽ hướng đến những hoạt động nào. Trong bối cảnh tỷ suất sinh giảm và dân số già hóa, sức khỏe, điều kiện học tập và kỹ năng của 28,5 triệu trẻ em Việt Nam có ý nghĩa đối với chất lượng nguồn nhân lực tương lai. Theo bà, những quyết định về sản phẩm, tiếp thị hay lựa chọn nhà cung ứng đều có thể ảnh hưởng đến trẻ em và cần được xem xét trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Từ công bố thông tin đến phân bổ dòng vốn
Thông tin để nhà đầu tư đánh giá tác động của doanh nghiệp đối với trẻ em hiện còn hạn chế. Theo bà Anjanette Saguisag, Trưởng Chương trình Chính sách xã hội và Quản trị của UNICEF Việt Nam, khi phân tích các báo cáo phát triển bền vững năm 2025, UNICEF ghi nhận 87% doanh nghiệp trong khảo sát chưa công bố việc nhận diện hoặc tham vấn trẻ em với tư cách một bên liên quan.
Trong một nghiên cứu tại châu Á, UNICEF và Trung tâm Quyền trẻ em và Kinh doanh phân tích gần 1.400 công ty niêm yết trên 9 thị trường. Nhóm 109 doanh nghiệp niêm yết tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đạt trung bình 57 trên 260 điểm về công bố thông tin liên quan đến quyền trẻ em, thấp hơn mức trung bình khu vực. Khoảng trống thông tin khiến nhà đầu tư khó so sánh cách doanh nghiệp nhận diện, quản lý và theo dõi các tác động trong hoạt động kinh doanh.
![]() |
| Nghi thức đánh cồng khai phiên vang lên lúc 9 giờ ngày 20/11, tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, mở đầu chiến dịch “Rung chuông vì trẻ em” lần đầu có Việt Nam tham gia. Ảnh: Mai Tấn |
Theo bà Saguisag, rủi ro có thể phát sinh ở khâu phát triển sản phẩm, bảo vệ dữ liệu số hoặc quản lý chuỗi cung ứng. Để hỗ trợ doanh nghiệp, UN SSE và UNICEF sắp ra mắt bộ hướng dẫn áp dụng “lăng kính trẻ em” trong kinh doanh và đầu tư. Tài liệu giúp các sở giao dịch và tổ chức phát hành nhận diện, quản lý và công bố tác động, rủi ro và cơ hội liên quan đến trẻ em. Cách tiếp cận này dựa trên các thực hành ESG và thẩm định nhân quyền sẵn có, không tạo thêm hệ thống mới.
Từ thực tiễn doanh nghiệp, bà Phùng Nguyễn Hải Yến, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, ngân hàng xác định phát triển bền vững là một trụ cột trong chiến lược, gắn tăng trưởng kinh doanh với quản trị rủi ro và trách nhiệm đối với môi trường, xã hội. Mỗi năm, Vietcombank dành hàng trăm tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội, phần lớn tập trung vào giáo dục và y tế. Năm 2026, ngân hàng phối hợp với UBCKNN xây nhà bán trú tại điểm trường Po Mậu, Trường Tiểu học Co Mạ, tỉnh Sơn La, nhằm cải thiện điều kiện sinh hoạt và học tập cho học sinh.
Trách nhiệm với thế hệ tương lai, theo bà Yến, còn thể hiện qua cách ngân hàng định hướng dòng vốn. Dư nợ tín dụng xanh của Vietcombank hiện gấp hơn ba lần năm 2020, trong đó năng lượng tái tạo chiếm 61%. Ngân hàng đã phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu xanh năm 2024 và 2.000 tỷ đồng trái phiếu bền vững năm 2025. Các đợt phát hành hướng tới mục tiêu môi trường và xã hội, với các lĩnh vực như y tế, giáo dục và dịch vụ thiết yếu.
Bà Yến cho biết, Báo cáo phát triển bền vững năm 2025 của Vietcombank gắn với các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc để các bên liên quan theo dõi việc thực hiện cam kết./.
| Ba bước để đưa quyền trẻ em vào hoạt động kinh doanh UNICEF đề xuất trước hết đưa các vấn đề liên quan đến trẻ em vào chiến lược phát triển bền vững và báo cáo của doanh nghiệp. Tiếp đó, doanh nghiệp cần xem xét tác động đối với trẻ em trong toàn bộ hoạt động kinh doanh, từ thiết kế sản phẩm, tiếp thị đến quản lý nhà cung ứng và thực hiện các chương trình cộng đồng. Bước thứ ba là lắng nghe trẻ em và thanh thiếu niên về những quyết định ảnh hưởng đến các em. Ý kiến thu được qua tham vấn có thể giúp doanh nghiệp nhận diện những vấn đề còn bỏ sót và rà soát chính sách đang áp dụng. |



