Lẩn khuất việc ngân hàng - doanh nghiệp đảo nợ bằng trái phiếu

Chí Tín
(TBTCVN) - Doanh nghiệp có dùng trái phiếu để đảo nợ ngân hàng hay không là câu chuyện lẩn khuất không dễ phát hiện. Việc kiểm soát thực trạng này sẽ càng khó khăn hơn nếu có sự bắt tay nhau giữa ngân hàng và doanh nghiệp.
aa

nh

Vẫn còn nhiều ý kiến xung quanh việc cho phép ngân hàng tham gia mua, bán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp của tổ chức tín dụng.

Đảo nợ - vừa khó vừa dễ

Thời gian qua, quy định pháp lý đã cho phép các ngân hàng tham gia mua bán, giao dịch trái phiếu, thể hiện ở Thông tư 22/2016/TT-NHNN ngày 30/6/2016 (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 15/2018/TT-NHNN ngày 18/6/2018). Thông tư 22 và Thông tư 15 đã có những tác động rất tích cực đến hoạt động mua, bán trái phiếu doanh nghiệp của tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, cũng có một số ý kiến cho rằng nếu không kiểm soát tốt, trái phiếu doanh nghiệp có thể bị lợi dụng để làm công cụ đảo nợ.

Hiện nay, các quy định chống đảo nợ về lý thuyết là khá chặt chẽ. Cụ thể, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN quy định chi tiết về một số nhu cầu vốn không được cho vay nhằm kiểm soát chất lượng tín dụng. Theo đó, ngân hàng không được cho vay để trả nợ khoản cấp tín dụng tại chính tổ chức tín dụng đó hoặc tại tổ chức tín dụng khác (trừ một số trường hợp đặc biệt).

Tuy nhiên, việc các ngân hàng có thể mua bán trái phiếu doanh nghiệp dễ dàng cũng đặt ra lo ngại việc các doanh nghiệp có thể thông qua việc mua bán trái phiếu với ngân hàng để “lách” quy định. Trao đổi với phóng viên TBTCVN, Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI cho biết, thực chất việc sử dụng trái phiếu để đảo nợ cũng không dễ, bởi quan điểm quản lý của Ngân hàng Nhà nước cũng coi ngân hàng mua trái phiếu như một khoản cho vay và chịu các quy định về kiểm soát cho vay.

Tuy nhiên, việc đảo nợ bằng trái phiếu cũng không phải là quá khó nếu như ngân hàng và doanh nghiệp họ cố tình bắt tay nhau. Ví dụ, rất nhiều cách để họ có thể lách như để doanh nghiệp phát hành với mục đích sử dụng vốn khác với các khoản tín dụng cũ. Sau khi giải ngân, tiền nếu “vòng” về ngân hàng ngay sau một vài ngày thì có thể dễ lộ, nhưng họ để vài tuần hoặc cả tháng mới cho tiền vòng lại ngân hàng thì việc kiểm soát sẽ rất khó hơn nhiều. Chưa kể, “liên minh” đảo nợ thậm chí có thể còn tinh vi và khó phát hiện hơn nếu được thực hiện thông qua kết hợp của đến 3, 4 bên tham gia. Vì với hình thức này, tiền còn đi lòng vòng qua nhiều bên mới trở lại ngân hàng nên rất khó truy vết.

Siết ngân hàng mua bán trái phiếu

Thời gian qua, thị trường trái phiếu doanh nghiệp diễn ra rất sôi động, trong đó, dấu ấn đáng kể là sự tham gia của các ngân hàng. Theo tổng hợp của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm, nhóm các ngân hàng thương mại tiếp tục dẫn đầu, với tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 116,1 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, số liệu thống kê từ Công ty chứng khoán SSI cho thấy, các ngân hàng cũng thuộc 2 nhóm đối tượng mua trái phiếu nhất. Trong nửa đầu năm 2021, có tới 55,6% lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành là do các ngân hàng và công ty chứng khoán nắm giữ. Cụ thể, các ngân hàng thương mại mua vào 44,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 21,3%; các công ty chứng khoán mua 71,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 34,4%. Quan sát của SSI cho thấy, tổng vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán tại 31/12/2020 chỉ khoảng 93 nghìn tỷ đồng nên nhiều khả năng công ty chứng khoán chỉ đứng tên mua trái phiếu doanh nghiệp trên sơ cấp, nắm giữ ngắn hạn và nhanh chóng phân phối lại cho các nhà đầu tư khác.

Việc các ngân hàng thương mại tham gia mạnh vào thị trường trái phiếu cũng có mặt tích cực là tạo ra sự sôi động, tăng thanh khoản cho thị trường. Tuy nhiên, với quan điểm coi hoạt động mua trái phiếu vẫn cần kiểm soát như hoạt động cho vay, Ngân hàng Nhà nước tỏ ra khá chặt chẽ khi đưa ra một số hàng rào pháp lý mới trong dự thảo sửa đổi Thông tư 22. Ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ tín dụng các ngành kinh tế, thuộc Ngân hàng Nhà nước cho biết, diễn biến thực tế thời gian qua cũng có một số ngân hàng “lách” luật, nên các quy định mới cũng có phần hướng tới sự chặt chẽ hơn. Nhưng quan điểm chung vẫn là tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng hoạt động.

Chia sẻ sự đồng cảm về mặt quản lý nhà nước, ông Nguyễn Viết Mạnh - Ủy viên Hội đồng thành viên Agribank cho biết, thực tế diễn biến trên thị trường trái phiếu cũng có những mặt bất cập cần quản lý. Do đó, các quy định cởi mở cũng cần có giới hạn và các ngân hàng cũng cần có sự chia sẻ với Ngân hàng Nhà nước trong việc đảm bảo giữ thị trường an toàn ổn định. Tuy nhiên, ông Mạnh cũng cho biết, các quy định trong văn bản dù chặt chẽ, nhưng phải sát với thực tế để đảm bảo tính hữu dụng cao nhất của văn bản, văn bản khi ban hành không bị lạc hậu nhanh. Ông Mạnh đưa ra ví dụ, việc tổ chức tín dụng mua đi bán lại trái phiếu cũng là nghiệp vụ bình thường, nếu dự thảo thông tư mới đưa ra quy định sau khi bán phải 12 tháng mới được mua lại là không cần thiết.

Rủi ro với trái phiếu doanh nghiệp bất động sản đang tăng lên


Một báo cáo đánh giá của SSI cho biết, môi trường lãi suất thấp giúp dòng tiền đầu tư cũng tìm đến kênh bất động sản nhiều hơn và các doanh nghiệp bất động sản tăng mạnh huy động vốn trái phiếu để triển khai các dự án.

Tuy nhiên, dịch bệnh dai dẳng đang khiến cho môi trường kinh doanh của nhóm này bớt thuận lợi. Thanh khoản của thị trường bất động sản có xu hướng giảm cho thấy sức hấp thụ đang suy yếu dần. Các hoạt động triển khai dự án, sự kiện mở bán bị gián đoạn do dịch bệnh... Các yếu tố này làm tăng chi phí vốn do ứ đọng, ảnh hưởng đến kế hoạch dòng tiền trả nợ gốc và lãi trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản.

Chí Tín

Chí Tín

Đọc thêm

Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

(TBTCO) - Sáng 21/11, tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng/USD, tăng 22 đồng so với cuối tuần trước. Chỉ số DXY chốt tuần tại 103,81 điểm, tăng 0,38%, đánh dấu tuần tăng thứ tư liên tiếp, được hỗ trợ bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thắt chặt tiền tệ. Đà tăng của USD khiến EUR, GBP suy yếu, trong khi giá vàng lùi sát 3.500 USD/ounce.
ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

(TBTCO) - Ngân hàng ABBank chốt ngày 4/12 thực hiện quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động gần 8.034 tỷ đồng để cấp tín dụng năm 2027.
Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, lần thứ 11 liên tiếp Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) bước lên bục vinh danh tại Lễ công bố và trao giải thưởng “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Công ty Anphabe tổ chức. Sự kiện này đánh dấu cột mốc 11 năm liên tiếp Vietcombank giữ vững vị trí dẫn đầu ngành Ngân hàng về môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam, đồng thời tiếp tục khẳng định sức hút thương hiệu tuyển dụng của Vietcombank đối với sinh viên Việt Nam.
Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

(TBTCO) - Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) trân trọng thông báo về việc thay đổi địa điểm của Phòng Giao dịch Phú Nhuận.
Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 17/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, VietinBank tổ chức Diễn đàn Kết nối đầu tư Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026), thu hút gần 300 đại diện doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện quy tụ các chuyên gia kinh tế, đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật triển vọng đầu tư, trao đổi về chính sách và mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh tại Việt Nam.
Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

(TBTCO) - Lãi suất vay mua nhà tăng lên hai chữ số, đẩy người vay vào thế khó, trong khi nhiều khoản vay sắp hết ưu đãi, tiềm ẩn áp lực khi chuyển sang thả nổi. Lượng giao dịch sụt giảm, tín dụng mua nhà tăng chậm. Chính sách giảm lãi suất mở ra kỳ vọng phục hồi, song tác động dự báo hạn chế và có độ trễ.
Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, để thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Việc hoàn thiện Nghị định tiếp tục khẳng định tính ưu việt và nhân văn của tín dụng chính sách xã hội, lấy hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách làm trọng tâm.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

PNJ Giá mua Giá bán
TPHCM - PNJ 126,000 131,500
Hà Nội - PNJ 126,000 131,500
Đà Nẵng - PNJ 126,000 131,500
Miền Tây - PNJ 126,000 131,500
Tây Nguyên - PNJ 126,000 131,500
Đông Nam Bộ - PNJ 126,000 131,500
AJC Giá mua Giá bán
Miếng SJC Hà Nội 12,850 13,350
Miếng SJC Nghệ An 12,850 13,350
Miếng SJC Thái Bình 12,850 13,350
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng H.Nội 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng N.An 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng T.Bình 12,800 13,300
Trang sức 99.9 12,580 13,180
Trang sức 99.99 12,590 13,190
Vàng 99.9 11,400
Vàng 99.99 11,550
SJC Giá mua Giá bán
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 5 chỉ 1,285 13,352
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 0.5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ 1,285 13,353
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 1,273 1,333
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 0.5 chỉ, 0.3 chỉ 1,273 1,334
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99,99% 1,263 1,323
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99% 12,399 13,099
Hồ Chí Minh - Nữ trang 75% 89,585 99,385
Hồ Chí Minh - Nữ trang 68% 80,323 90,123
Hồ Chí Minh - Nữ trang 61% 71,061 80,861
Hồ Chí Minh - Nữ trang 58,3% 67,489 77,289
Hồ Chí Minh - Nữ trang 41,7% 45,525 55,325
Miền Bắc - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hạ Long - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hải Phòng - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Trung - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Huế - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Quảng Ngãi - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Nha Trang - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Biên Hòa - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Tây - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Bạc Liêu - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cà Mau - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cập nhật: 22/11/2026 12:30
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng TCB
AUD 16543 16812 17395
CAD 17462 17735 18356
CHF 30074 30448 31093
CNY 0 3822 3918
EUR 27678 27892 28972
GBP 32962 33347 34285
HKD 0 3161 3364
JPY 156 159 166
KRW 0 18 20
NZD 0 13802 14389
SGD 19467 19747 20317
THB 675 738 791
USD (1,2) 25546 0 0
USD (5,10,20) 25584 0 0
USD (50,100) 25611 25625 25995
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng BIDV
USD 25,580 25,580 25,960
USD(1-2-5) 24,557 - -
USD(10-20) 24,557 - -
EUR 27,721 27,743 29,106
JPY 157.38 157.66 167.21
GBP 33,151 33,241 34,409
AUD 16,852 16,913 17,557
CAD 17,645 17,702 18,358
CHF 30,197 30,291 31,183
SGD 19,547 19,608 20,380
CNY - 3,788 3,934
HKD 3,219 3,229 3,365
KRW 17.75 18.51 20.15
THB 723 731.93 783.56
NZD 13,838 13,966 14,385
SEK - 2,485 2,574
DKK - 3,719 3,851
NOK - 2,594 2,686
LAK - 0.87 1.21
MYR 5,851.63 - 6,606.45
TWD 704.9 - 854.09
SAR - 6,751.09 7,112.87
KWD - 81,134 86,344
AED - 6,762 7,287
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Agribank
USD 25,580 25,610 25,990
EUR 27,758 27,897 29,130
GBP 33,094 33,361 34,392
HKD 3,204 3,236 3,355
CHF 29,953 30,256 31,205
JPY 157.43 159.02 167
AUD 16,798 16,968 17,566
SGD 19,540 19,737 20,334
THB 729 744 783
CAD 17,585 17,763 18,362
NZD 13,965 14,522
KRW 18.67 20.65
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Sacombank
USD 25610 25610 25990
AUD 16822 16922 17848
CAD 17666 17766 18777
CHF 30263 30293 31874
CNY 3803.4 3828.4 3963.7
CZK 0 1100 0
DKK 0 3765 0
EUR 27860 27890 29613
GBP 33301 33351 35121
HKD 0 3280 0
JPY 159.01 159.51 170.02
KHR 0 6.097 0
KRW 0 18.75 0
LAK 0 1.0945 0
MYR 0 6390 0
NOK 0 2650 0
NZD 0 13990 0
PHP 0 370 0
SEK 0 2540 0
SGD 19628 19758 20479
THB 0 705.4 0
TWD 0 770 0
SJC 9999 13100000 13100000 13500000
SBJ 12000000 12000000 13500000
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng OCB
USD100 25,560 25,600 25,950
USD20 25,530 25,600 25,950
USD1 24,377 25,600 26,941
AUD 16,700 16,903 18,102
EUR 27,560 27,712 29,411
CAD 17,640 17,691 19,021
SGD 19,615 19,817 20,409
JPY 158.99 160.49 166.28
GBP 33,110 33,311 34,432
XAU 12,918,000 0 13,422,000
CNY 0 3,778 0
THB 0 740 0
CHF 0 0 0
KRW 0 0 0
Cập nhật: 22/11/2026 12:30
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
BIDV 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
VietinBank 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
Agribank 0,20 - - - 2,60 2,60 2,90 4,00 4,00 5,90 6,00
ACB 0,50 - - - 4,00 4,20 4,40 4,50 4,70 5,30 5,40
Sacombank 0,50 - - - 4,75 4,75 4,75 6,30 6,30 6,10 6,80
Techcombank 0,05 - - - 4,20 4,20 4,50 6,20 6,20 6,40 5,50
LPBank 0,20 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 4,60 4,60
Vikki Bank 0,49 0,49 - - 4,64 4,64 4,64 5,75 5,52 5,76 5,43
Eximbank 0,20 0,20 0,20 0,20 2,80 3,00 3,10 4,20 4.00 4,70 5,30