Ngành Hải quan đối diện với thách thức giảm thu ngân sách

(TBTCO) - Kim ngạch xuất nhập khẩu giảm do nhiều yếu tố khách quan đã tác động làm giảm số thu ngân sách nhà nước quý I/2023 tới 17% so với cùng kỳ năm 2022. Đây là một thách thức lớn đối với việc hoàn thành nhiệm vụ thu năm 2023 của ngành Hải quan.
aa

Các nhóm hàng trọng điểm đều giảm

Đến ngày 31/3/2023, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 91.267 tỷ đồng, bằng 21,5% dự toán được giao, giảm 17% (so với cùng kỳ năm trước, tương đương giảm 18.789 tỷ đồng).

Theo Cục Thuế xuất nhập khẩu - Tổng cục Hải quan, nguyên nhân của việc suy giảm này trước tiên do tình hình xuất nhập khẩu (XNK) có nhiều biến động. 3 tháng qua, lần đầu tiên Việt Nam ghi nhận số doanh nghiệp tạm thời và vĩnh viễn rút lui khỏi thị trường lại cao hơn số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường. Căng thẳng tại Nga - Ukraine khiến xu hướng mua sắm của người tiêu dùng trên thế giới giảm mạnh. Đồng thời, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục đứng trước nguy cơ bị gián đoạn, đứt gãy, dẫn tới nhiều hệ lụy cho hoạt động XNK và tăng trưởng kinh tế...

Điều này dẫn tới, tổng kim ngạch XNK hàng hóa quý I/2023 giảm 13,4% (xuất khẩu giảm 11,6%; nhập khẩu giảm 15,3%). Trong đó, tổng trị giá xuất nhập khẩu chịu thuế đạt 29,8 tỷ USD giảm 15,9%. Cụ thể:

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa quý I/2023 giảm 13,4%. Ảnh: Thái Bình
Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa quý I/2023 giảm 13,4%. Ảnh: Thái Bình

Nhóm các mặt hàng nhập khẩu nguyên liệu, máy móc thiết bị, phụ tùng nhập khẩu phục vụ sản xuất như than, hóa chất và sản phẩm hóa chất, chất dẻo, sắt thép, nguyên phụ liệu dệt may, linh kiện điện tử, linh kiện ô tô… đạt 12,3 tỷ USD, chiếm 44% tổng kim ngạch nhập khẩu, giảm 29%, làm giảm thu ngân sách khoảng 10.800 tỷ đồng.

Nhóm xăng dầu nhập khẩu đạt 1,95 triệu tấn, trị giá 1,7 tỷ USD, giảm 7,2% về lượng, giảm 14,8% về trị giá làm giảm thu khoảng 1.700 tỷ đồng; nhóm ô tô nguyên chiếc đạt gần 39.400 chiếc, trị giá 1,72 tỷ USD, tăng 66,2% về lượng, tăng 54,3% về trị giá làm tăng thu khoảng 4.700 tỷ đồng.

Ngoài ra, quý I/2023, ngành Hải quan đã thực hiện hoàn thuế nhập khẩu đối với linh kiện ô tô theo điều 7a, 7b Nghị định 101/2021/NĐ-CP khoảng gần 1.000 tỷ đồng.

“Gia cố” các giải pháp chống thất thu

Từ phân tích nêu trên cho thấy thu NSNN của ngành Hải quan năm 2023 là hết sức khó khăn. Chỉ đạo việc thực hiện nhiệm vụ này trong những tháng sắp tới, Phó Tổng cục trưởng Hoàng Việt Cường yêu cầu toàn ngành Hải quan tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Chỉ thị 479/CT-TCHQ của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan về thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu NSNN năm 2023.

Trong đó, cơ quan hải quan các cấp cần chú trọng tạo thuận lợi tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp; tăng cường hội nghị đối thoại để kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để có giải pháp tháo gỡ. Cùng với đó, cơ quan hải quan cần triển khai quyết liệt các giải pháp chống thất thu ngân sách, đặc biệt là chống thất thu qua lượng, mã số, trị giá, thuế suất, C/O (chứng nhận xuất xứ hàng hóa)…; song song đó là thực hiện hiệu quả công tác thu hồi nợ thuế, hạn chế tối đa phát sinh nợ mới.

Số thu quý I của hầu hết các cục hải quan đều giảm mạnh

Hầu hết các cục hải quan đều có số thu quý I/2023 giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2022 như: TP. Hồ Chí Minh giảm khoảng 1.700 tỷ đồng, Hải Phòng 1.600 tỷ đồng, Hà Nội 1.700 tỷ đồng, Đồng Nai 1.900 tỷ đồng, Bình Dương 1.700 tỷ đồng, Bắc Ninh 900 tỷ đồng, Hà Tĩnh 1.080 tỷ đồng... Đây là các đơn vị chiếm số thu lớn và là các đơn vị có nhiều doanh nghiệp hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Cơ quan hải quan cũng sẽ tập trung chống thất thu qua công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hải quan, quản lý thuế, kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành, kiểm tra nội bộ, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; chủ động rà soát, phân loại, thu hồi và xử lý nợ thuế phát sinh trước ngày 1/1/2023, đồng thời không để phát sinh nợ mới trong năm 2023 qua công tác thanh tra, kiểm tra…

Cơ quan hải quan tập trung chống thất thu về số lượng, trọng lượng, chủng loại, tên hàng hoá là: hàng hoá nhập khẩu có điều kiện về đảm bảo an ninh, an toàn, vệ sinh thực phẩm, dược phẩm, thuốc chữa bệnh, hàng có thuế suất cao, hàng dễ nhầm lẫn về mã HS, hàng hoá thuộc các đối tượng được hưởng ưu đãi thuế...; tăng cường sử dụng máy soi, chiếu để phát hiện bước đầu các nghi vấn; tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp quản lý hàng bách hoá nhập khẩu theo đúng chỉ đạo, tại Công văn số 119/TCHQ-GSQL ngày 11/1/2021 về nâng cao hiệu lực kiểm tra, kiểm soát hải quan.

Ngành Hải quan cũng tập trung chống thất thu về trị giá hàng hoá nhập khẩu, xuất khẩu thông qua việc thực hiện đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ theo quy định để tăng cường công tác quản lý trị giá hải quan cả trong thông quan và sau thông quan; ngăn chặn, xử lý kịp thời các trường hợp kê khai trị giá hải quan bất hợp lý để gian lận, trốn thuế…

Trong phân loại hàng hoá, áp dụng mã số và mức thuế, cơ quan hải quan thường xuyên rà soát để kịp thời phát hiện và xử lý đối với các trường hợp cùng một mặt hàng nhưng kết quả phân tích, phân loại không thống nhất trong phạm vi chi cục, cục hải quan tỉnh, thành phố và Cục Kiểm định Hải quan. Đặc biệt, lực lượng hải quan tăng cường các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống gian lận, giả mạo xuất xứ…

Hồng Vân

Đọc thêm

Những điều người nộp thuế cần biết về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Những điều người nộp thuế cần biết về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

(TBTCO) - Việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được thực hiện theo quy định tại Điều 28 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Theo khuyến nghị của Thuế tỉnh Bắc Ninh, người nộp thuế cần chủ động nộp thuế để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh.
Thuế tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh đưa chính sách thuế mới vào cuộc sống, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật

Thuế tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh đưa chính sách thuế mới vào cuộc sống, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật

(TBTCO) - Hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (9/11/2026), Thuế tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tuyên truyền, hỗ trợ thiết thực. Trọng tâm là đưa hàng loạt quy định thuế mới có hiệu lực trong năm 2026 nhanh chóng đi vào cuộc sống, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân thực hiện tốt nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Huế: Áp lực thu ngân sách 4.250 tỷ đồng trong 2 tháng để đạt chỉ tiêu thu năm 2026

Huế: Áp lực thu ngân sách 4.250 tỷ đồng trong 2 tháng để đạt chỉ tiêu thu năm 2026

(TBTCO) - 10 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách nhà nước (NSNN) của thành phố Huế ước đạt 13.350 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ, bằng 83,4% dự toán được HĐND giao và đạt 75,9% mục tiêu phấn đấu.
Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

(TBTCO) - Thuế tỉnh Sơn La vừa công khai danh sách 114 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Tổng số tiền nợ thuế tính đến ngày 31/10/2026 là 118,73 tỷ đồng.
Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

(TBTCO) - Bộ Tài chính công bố danh mục 133 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và 51 thủ tục lĩnh vực Thuế được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Quy định mở rộng quyền lựa chọn địa điểm giải quyết hồ sơ, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn trong cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

(TBTCO) - Tám sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh người bán hàng cần chủ động phòng ngừa để an tâm tuân thủ quy định thuế.
Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

(TBTCO) - Cá nhân làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần hiểu đúng quy định mới về thuế thu nhập cá nhân. Bỏ qua quy định dưới đây, thu nhập của cá nhân có thể phải áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với bậc cao nhất là 35%.
Khi nào phải lập hóa đơn cho một giao dịch bán hàng trực tuyến?

Khi nào phải lập hóa đơn cho một giao dịch bán hàng trực tuyến?

(TBTCO) - Ngoài 6 bước phải lập hóa đơn điện tử theo đúng quy định, thời điểm lập hóa đơn không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa, mà căn cứ vào thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa hoặc hoàn thành cung cấp dịch vụ theo quy định. Lưu ý chi tiết người nộp thuế xem tại Infographic dưới đây.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều