Nửa chặng đường, kế hoạch năm đã ở phía sau

Dù mới đi qua một nửa chặng đường, mùa báo cáo tài chính quý II/2026 ghi nhận không ít doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh, qua đó hoàn thành phần lớn, thậm chí bỏ xa mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Tổng Công ty Lọc Hóa dầu Việt Nam (BSR) báo lãi 6 tháng đầu năm hơn 104.600 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 52% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 15.727 tỷ đồng, gấp gần 13 lần nửa đầu năm 2025. So với kế hoạch lợi nhuận sau thuế 2.162 tỷ đồng được đề ra tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông, BSR đã hoàn thành khoảng 727% mục tiêu cả năm.

Trong 6 tháng, Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM) thu về hơn 1.856 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Ảnh: An Thư

Trong đó, riêng quý II, BSR lãi sau thuế hơn 7.460 tỷ đồng, gấp gần 9 lần cùng kỳ. Kết quả đột biến trên có được nhờ điều kiện thị trường thay đổi theo hướng thuận lợi cho doanh nghiệp lọc dầu. Thông tin tới cổ đông về nguyên nhân lợi nhuận tăng đột biến, ông Lương Minh Hải - Phó Tổng giám đốc BSR cho biết giá dầu thô trong quý II/2026 tăng mạnh so với cùng kỳ. Giá dầu Brent bình quân đạt 104,52 USD/thùng, cao hơn 36,7 USD/thùng so với quý II/2025. Khoảng cách giữa giá sản phẩm lọc hóa dầu và giá dầu thô nhờ vậy cũng tăng mạnh so với cùng kỳ.

Một nhóm doanh nghiệp khác cùng hưởng lợi rõ rệt từ diễn biến giá hàng hóa là các nhà sản xuất phân bón. Công ty cổ phần - Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM) thu về hơn 1.856 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 6 tháng, tăng gần 55% so với cùng kỳ. Với kế hoạch lợi nhuận năm ở mức 1.182 tỷ đồng, Đạm Cà Mau đã vượt khoảng 57% mục tiêu cả năm ngay trong nửa đầu năm.

Tương tự, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) ghi nhận lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 1.308 tỷ đồng, tăng hơn 115% so với cùng kỳ. Trong khi đó, kế hoạch lợi nhuận sau thuế cả năm chỉ là 680 tỷ đồng. Riêng quý II, lợi nhuận của DPM vượt 900 tỷ đồng, tăng 125% so với cùng kỳ. Phần lớn nhờ biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 16,9% lên 23,8% nhờ giá phân bón tăng và hoạt động kinh doanh thuận lợi hơn.

Không chỉ nhóm doanh nghiệp gắn với chu kỳ hàng hóa, những khoản thu nhập đột biến cũng tạo ra các trường hợp vượt xa kế hoạch năm. Doanh thu thuần của Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) đạt 32.635 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng 86% so với cùng kỳ. Nhờ đó, lợi nhuận sau thuế vượt 5.000 tỷ đồng, cao gấp hơn 4 lần cùng kỳ và cao gấp khoảng 4,5 lần kế hoạch năm.

Mức tăng mạnh của PVPower một phần đến từ hoạt động kinh doanh cải thiện sau khi Nhơn Trạch 3 và 4 đi vào vận hành, nhưng cũng có đóng góp đáng kể của các khoản không thường xuyên. Theo chuyên gia từ TVS Research, riêng quý II doanh nghiệp đã ghi nhận khoảng 2.475 tỷ đồng lợi nhuận từ điều chỉnh chênh lệch tỷ giá tại Vũng Áng 1, quyết toán chênh lệch giá khí tại Cà Mau 1&2 và hoàn nhập dự phòng chi phí vận hành, bảo dưỡng. Dù vậy, nếu loại các khoản không thường xuyên và tác động tỷ giá, lợi nhuận hoạt động cốt lõi của PVPower cũng tăng trưởng mạnh nhờ gia tăng công suất sau khi các nhà máy mới đi vào hoạt động.

Ở nhóm bất động sản, “ông lớn” Vinhomes (VHM) cũng đang tiến gần vạch đích dù mục tiêu lợi nhuận năm được đặt ở quy mô rất cao. Sau 6 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận hợp nhất sau thuế 52.092 tỷ đồng, tăng gần 380% và hoàn thành 86,8% kế hoạch cả năm. Hoạt động bàn giao tại Vinhomes Ocean Park 2, Ocean Park 3 và Vinhomes Green Paradise tiếp tục là động lực quan trọng cho kết quả kinh doanh trong kỳ.

Kế hoạch thận trọng nhanh chóng trở nên “chật"

Bên cạnh sự thuận lợi của điều kiện thị trường thuận lợi, tăng trưởng hoạt động cốt lõi hay các khoản lợi nhuận không thường xuyên, không ít trường hợp “cán đích” sớm còn đến từ sự thận trọng trong các bản kế hoạch đưa ra ở thời điểm đầu năm. Tại cuộc họp cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty cổ phần Nam Việt (Navifico), có tới 22% số cổ phần có quyền biểu quyết tham dự cuộc họp không tán thành về mục tiêu lợi nhuận đề ra. Kế hoạch lợi nhuận mà hội đồng quản trị trình năm nay chưa đến 13 tỷ đồng, thấp hơn cả mức thực hiện cũng như kế hoạch năm 2025 và chỉ tương đương khoảng 60% kết quả từng đạt được năm 2024. Thực tế, sau 6 tháng, NAV đã ghi nhận hơn 13 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, qua đó sớm vượt mục tiêu cả năm.

Dự báo về tình hình thủy văn cũng khiến khá nhiều doanh nghiệp thuỷ điện thận trọng đặt “vạch đích” thấp hơn kết quả từng đạt được trong các năm trước. Công ty cổ phần Thủy điện Nước Trong là một ví dụ. Năm 2026, doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu 91,7 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 40 tỷ đồng, giảm lần lượt khoảng 30% và gần 42% so với kết quả thực hiện năm 2025 do dự báo tình hình thủy văn kém thuận lợi.

Kết quả 6 tháng đầu năm của NTH chưa ghi nhận tăng trưởng với doanh thu và lợi nhuận lần lượt giảm khoảng 7% và 12% so với cùng kỳ. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn hoàn thành tới 90% chỉ tiêu lợi nhuận cả năm. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch cao không nhất thiết đồng nghĩa với lợi nhuận tăng trưởng mạnh, mà còn phản ánh mức độ thận trọng khi xây dựng mục tiêu đầu năm.

Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh (QTP) cũng thuộc nhóm doanh nghiệp về đích sớm sau khi đặt kế hoạch tương đối dè dặt. Lũy kế nửa đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 655 tỷ đồng, chính thức cán đích mục tiêu 600 tỷ đồng. Trong khi đó, kế hoạch lợi nhuận năm nay thấp hơn đáng kể so với kết quả thực hiện năm trước.

Khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế không chỉ phụ thuộc vào năng lực tăng trưởng, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ các giả định được sử dụng khi xây dựng kế hoạch. Khi môi trường kinh doanh thuận lợi hơn dự kiến, những mục tiêu vốn được thiết lập với biên an toàn cao có thể nhanh chóng trở nên “chật hẹp”.

Dù vậy, cán đích sớm chưa đồng nghĩa phần lợi nhuận còn lại của năm sẽ tiếp tục tăng với tốc độ tương tự. Với những doanh nghiệp hưởng lợi từ giá hàng hóa, yếu tố chu kỳ có thể đảo chiều. Trong khi đó, các khoản bồi thường, hoàn nhập hay thu nhập bất thường khó lặp lại đều đặn. Do vậy, triển vọng nửa cuối năm cần được đánh giá dựa trên khả năng duy trì lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi.