Áp lực giá gia tăng từ bên ngoài và trong nước

Tại cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quản lý, điều hành giá 8 tháng đầu năm và định hướng điều hành giá 4 tháng cuối năm 2026 diễn ra chiều 4/9 do Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng chủ trì, đại diện các bộ ngành, địa phương đồng tình thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính về công tác quản lý giá 8 tháng và giải pháp điều hành giá những tháng cuối năm.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định, trong 8 tháng đầu năm 2026, thị trường hàng hóa trong nước chịu tác động chủ yếu của nhu cầu tăng cao dịp Tết Nguyên đán và biến động từ xung đột Trung Đông.

Nguồn cung cơ bản được bảo đảm nhờ công tác chuẩn bị và điều hành chủ động, giá lương thực, thực phẩm biến động trong giới hạn phù hợp. Từ tháng 3, giá năng lượng tăng, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào cao đã tác động đến giá và nguồn cung nhóm hàng thiết yếu; từ nửa cuối tháng 6 đến nay, nguồn cung và giá mặt hàng xăng dầu đã dần ổn định hơn đã góp phần lan tỏa làm hạ nhiệt mức giá của các hàng hóa, dịch vụ quan trọng trong nước, nhất là nhóm giao thông. CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45%, tiệm cận mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026.

Trong 8 tháng đầu năm, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tác động từ bên ngoài và giá năng lượng tăng cao, công tác điều hành giá vẫn đạt mục tiêu đề ra, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, trên cơ sở báo cáo của Bộ Tài chính, ý kiến của các bộ, cơ quan, địa phương và đại biểu dự họp, có thể thấy công tác quản lý, điều hành giá trong 8 tháng đầu năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động và thách thức.

Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm và không đồng đều; lạm phát, căng thẳng thương mại, điều kiện tài chính quốc tế và xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp. Gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz và các chính sách thuế mới của Hoa Kỳ làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải, sản xuất và sự bất định đối với thương mại, đầu tư toàn cầu. Giá dầu, kim loại quý và cước vận tải duy trì ở mức cao, trong khi lạm phát toàn cầu có dấu hiệu tăng trở lại.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: Đức Minh

Trong nước, thị trường hàng hóa chịu tác động chủ yếu từ nhu cầu tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán và biến động từ xung đột Trung Đông. Từ tháng 3, giá năng lượng tăng, vận tải, logistics bị gián đoạn và chi phí đầu vào cao đã tác động đến giá và nguồn cung một số nhóm hàng thiết yếu...

Trong những tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục chịu nhiều tác động bất lợi. Xung đột Trung Đông diễn biến phức tạp trở lại, kéo theo giá nguyên vật liệu, xăng dầu tăng cao, có thể tiếp tục gây ảnh hưởng tiêu cực đến diễn biến giá cả và áp lực lạm phát trong nước.

Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Từ nay đến cuối năm, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, thúc đẩy tiến độ các dự án, đặc biệt là các dự án hạ tầng trọng điểm. Do đó, nhu cầu về điện, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và các loại nguyên vật liệu khác được dự báo tiếp tục tăng cao. Nếu không kiểm soát quyết liệt, đây có thể trở thành yếu tố gây biến động và tạo áp lực tăng giá.

Kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng hai con số

Về nhiệm vụ, giải pháp điều hành trong những tháng còn lại của năm 2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, mục tiêu đặt ra là vừa thực hiện tăng trưởng kinh tế hai con số, vừa kiểm soát tốt lạm phát, qua đó ổn định kinh tế vĩ mô.

Thời gian còn lại không nhiều, trong khi dư địa chính sách gần như không còn. Vì vậy, các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị phải tập trung thực hiện tốt công tác kiểm soát giá.

Ông Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, tình hình địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu để kịp thời xây dựng các kịch bản điều hành giá phù hợp...

Đối với Bộ Tài chính, cần chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI, tổng hợp số liệu của các bộ, ngành về giá thị trường và các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật kịch bản lạm phát theo quý và cả năm; tham mưu Ban Chỉ đạo điều hành giá, Chính phủ các giải pháp phù hợp với diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế.

Bộ Tài chính tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, hỗ trợ đời sống người dân...

Đối với những mặt hàng phụ thuộc nhiều vào giá thế giới, cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ phù hợp cho người dân. Phó Thủ tướng nêu ví dụ về phân bón, khi giá mặt hàng này chịu tác động từ giá xăng dầu. Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu giải pháp, chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong sản xuất nông nghiệp nếu cần thiết.

Đối với Ngân hàng Nhà nước, cần điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Theo dõi sát diễn biến tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế; chủ động hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.

Cuộc họp được tổ chức trực tiếp tại trụ sở Chính phủ và kết nối trực tuyến đến điểm cầu các tỉnh, thành phố. Ảnh: Đức Minh

Đối với Bộ Công thương, cần theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, xăng dầu thành phẩm, khí hóa lỏng, than và các nguồn năng lượng chủ chốt trên thị trường thế giới; điều hành giá xăng dầu trong nước bám sát các chỉ đạo của Chính phủ, bảo đảm nguồn cung cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, không để xảy ra đứt gãy nguồn cung, găm hàng, tạo khan hiếm giả.

Các địa phương báo cáo trực tuyến. Ảnh: Đức Minh

Chủ động nguồn cung, kiểm soát giá hàng thiết yếu

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát cung - cầu, giá lương thực, thực phẩm thiết yếu; chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, nhất là khi thị trường biến động. Cùng với đó, quản lý giá thức ăn chăn nuôi, phân bón và vật tư nông nghiệp; phối hợp với Bộ Công thương điều tiết hợp lý giữa tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, với Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp cho các đối tượng bị ảnh hưởng khi thị trường biến động.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng theo dõi, đánh giá sát diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở và thị trường bất động sản; chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn thị trường vật liệu xây dựng. Bộ Y tế bảo đảm nguồn cung, kiểm soát giá thuốc, vật tư y tế và dịch vụ khám chữa bệnh; theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư y tế, hóa chất xét nghiệm, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh; bảo đảm đầy đủ nguồn cung thuốc, vật tư y tế phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân với giá hợp lý...

UBND các tỉnh, thành phố cần triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để trục lợi; xây dựng phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa thiết yếu trong mùa mưa bão, thiên tai và các tình huống khẩn cấp.