Từ điểm đến đầu tư đến mắt xích trong chuỗi cung ứng

Trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư hiện nay, lợi thế của một địa phương không còn chỉ được đo bằng quỹ đất, ưu đãi hay quy mô vốn đăng ký. Các nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng kết nối hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, môi trường chính sách và hệ sinh thái doanh nghiệp xung quanh dự án.

Quảng Ninh đang chuyển từ mục tiêu thu hút thêm dự án sang tạo nền tảng để dòng vốn hình thành năng lực sản xuất và giá trị lan tỏa. Quá trình này gắn với sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế từ thế mạnh khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, logistics, du lịch và các lĩnh vực kinh tế xanh.

Quảng Ninh đang chuyển mạnh cơ cấu kinh tế từ khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, logistics. Ảnh T.D

Trong 8 tháng năm 2026, Quảng Ninh thu hút 182.732 tỷ đồng vốn đầu tư ngoài ngân sách trong nước, với 67 dự án cấp mới và 9 dự án điều chỉnh tăng vốn. Vốn FDI thu hút trong cùng kỳ đạt 1.127,5 triệu USD. Trước đó, thống kê đến tháng 5/2026 cho thấy, địa phương có 237 dự án FDI còn hiệu lực của nhà đầu tư đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký gần 16 tỷ USD; vốn thực hiện đạt gần 10 tỷ USD, tương đương gần 63% vốn đăng ký.

Cơ cấu FDI cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ của công nghiệp chế biến, chế tạo. Theo số liệu công bố trong năm 2026, lĩnh vực này có 152 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 8,28 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng vốn FDI đăng ký trên địa bàn. Đây là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh hướng tới thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Một trong những dấu ấn của quá trình này là sự hiện diện của Jinko Solar tại Khu công nghiệp Sông Khoai. Các dự án sản xuất sản phẩm năng lượng mặt trời quy mô lớn tạo thêm năng lực cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và mở ra khả năng thu hút doanh nghiệp cung ứng, dịch vụ kỹ thuật cùng tham gia chuỗi sản xuất.

Cùng với đó, các dự án của Foxconn tại Quảng Ninh góp phần mở rộng lĩnh vực điện tử và thiết bị công nghệ. Sự hiện diện của các nhà sản xuất quy mô toàn cầu không chỉ bổ sung vốn và công suất, mà còn đặt ra yêu cầu phát triển mạng lưới cung ứng, nguồn nhân lực kỹ thuật và dịch vụ hỗ trợ tương ứng.

Điểm quan trọng trong giai đoạn tiếp theo vì vậy là khả năng tăng liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước. Khi doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào cung ứng nguyên liệu, linh kiện, logistics và các dịch vụ kỹ thuật, giá trị của một dự án đầu tư có thể được mở rộng ra ngoài phạm vi nhà máy.

Hạ tầng tạo dư địa cho hệ sinh thái công nghiệp

Để hình thành các chuỗi giá trị mới, năng lực đáp ứng của hệ sinh thái xung quanh dự án có vai trò quyết định. Quảng Ninh có lợi thế kết nối đa phương thức với đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy nội địa và hàng không. Tuyến cao tốc xuyên tỉnh dài 176 km kết nối các khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế với sân bay, cảng biển và cửa khẩu quốc tế, tạo điều kiện tăng khả năng kết nối hàng hóa và chuỗi cung ứng.

Không gian công nghiệp cũng tiếp tục được mở rộng. Theo quy hoạch được phê duyệt, Quảng Ninh có 27 khu công nghiệp. Trong đó, 11 khu đã được quyết định chủ trương đầu tư, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thành lập, với tổng diện tích khoảng 6.299 ha; 8 khu đã đi vào hoạt động và 3 khu đang hoàn thiện thủ tục pháp lý. Trên phần diện tích đất công nghiệp đã đầu tư hạ tầng, tỷ lệ lấp đầy đạt gần 62%, cho thấy địa phương vẫn còn dư địa tiếp nhận các dự án mới.

Theo quy hoạch được phê duyệt, Quảng Ninh có 27 khu công nghiệp. Ảnh Y.L

Cùng với phát triển hạ tầng khu công nghiệp, Quảng Ninh đang tập trung hoàn thiện quy hoạch, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất và hạ tầng kỹ thuật. Đây là những điều kiện trực tiếp quyết định tốc độ triển khai dự án sau khi được chấp thuận đầu tư, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng hình thành các cụm liên kết sản xuất.

Bài toán của giai đoạn mới vì vậy không chỉ là gia tăng quy mô vốn đăng ký, mà còn là chuyển nguồn vốn thành năng lực sản xuất thực tế và tạo liên kết bền vững trong nền kinh tế địa phương. Điều này đòi hỏi tiếp tục nâng chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện dịch vụ logistics, rút ngắn quá trình chuẩn bị đầu tư và tăng kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.

Với nền tảng hạ tầng, không gian công nghiệp và sự hiện diện ngày càng rõ của các dự án công nghệ, Quảng Ninh đang có điều kiện để chuyển từ vai trò điểm đến đầu tư sang tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất. Giá trị của dòng vốn khi đó không chỉ nằm ở quy mô đăng ký, mà còn ở năng lực sản xuất, công nghệ, việc làm và mạng lưới doanh nghiệp có thể hình thành xung quanh các dự án./.