Nguồn: Cục Thống kê Đồ họa: Văn Chung

Thúc đẩy tăng trưởng cán cân xuất, nhập khẩu

Việt Nam hiện đã ký kết và đang thực hiện 17 FTA song phương và đa phương. Các FTA mà Việt Nam tham gia có độ phủ rộng hầu hết các châu lục với gần 60 nền kinh tế có tổng GDP chiếm gần 90% GDP thế giới.

Khi ký kết các FTA, các thành viên sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan, trong đó có việc cắt giảm hoặc xóa bỏ thuế quan theo một lộ trình nhất định. Việc giảm thuế sẽ dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng nguồn hàng nhập khẩu giữa các nước trong khối do giá thành rẻ hơn, chất lượng, mẫu mã đa dạng, phong phú hơn.

Giảm thuế giúp cho việc mở rộng thị phần hàng hóa nhập khẩu tại các nước nội khối tham gia FTA và tác động trở lại tới xuất khẩu hàng hóa tại các nước này. Ví dụ: Trong EVFTA, Việt Nam và EU cam kết xóa bỏ 99% dòng thuế; trong đó, EU cam kết xóa bỏ 85,6%, Việt Nam cam kết xóa bỏ 65% số dòng thuế ngay khi EVFTA có hiệu lực.

Do các cam kết trong các FTA thế hệ mới đảm bảo lợi ích cao và cạnh tranh bình đẳng, hướng tới phát triển bền vững và hỗ trợ tăng trưởng, các nhà đầu tư cùng các thị trường đầu tư mới xuất hiện nên dòng vốn đầu tư lưu chuyển nhanh và mạnh hơn. Từ đây, đã tạo cơ hội lớn cho các nhà đầu tư nước ngoài có thể mạnh dạn đầu tư vào thị trường tiềm năng như Việt Nam.

Trả lời phỏng vấn của phóng viên, chuyên gia kinh tế - TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh, Việt Nam ngày càng trở thành một điểm đến hấp dẫn cho đầu tư kinh doanh tại khu vực. Với 17 FTA mức độ mở cửa của Việt Nam rất sâu rộng. Nếu kinh doanh với Việt Nam thì không có nghĩa là nhà đầu tư chỉ khai thác thị trường Việt Nam đang lớn nhanh, với 100 triệu dân, tầng lớp trung lưu lớp trẻ mà còn dễ dàng khai thác rất nhiều thị trường quan trọng trên thế giới nhờ các FTA rộng khắp. Đây là một lợi thế rất lớn của Việt Nam.

Việc ký kết các FTA, trong đó có FTA chất lượng cao góp phần giúp Việt Nam cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách thể chế, đáp ứng được tiêu chuẩn thông lệ quốc tế tốt nhất. Đồng thời, tăng cường tính minh bạch và tính giải trình của chính sách của Việt Nam. Tất cả những điều đó cộng với khả năng kết nối thị trường góp phần thúc đẩy hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế.

Điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế

Năm 2024, Việt Nam tiếp tục là điểm đến an toàn, hấp dẫn của đầu tư và kinh doanh quốc tế khi nằm trong nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới. Theo số liệu từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 2 tháng đầu năm 2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt gần 6,9 tỷ USD, tăng ấn tượng với 35,5% so với cùng kỳ năm trước, vốn thực hiện đạt gần 3 tỷ USD, tăng 5,4%. Điều này cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam.

Theo khảo sát Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) quý IV/2024 công bố gần đây, chỉ số BCI đạt 61,8 điểm - mức cao nhất trong hơn hai năm qua, phản ánh tinh thần lạc quan của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu về triển vọng kinh tế của Việt Nam.

Sự gia tăng niềm tin kinh doanh có thể được lý giải nhờ vào nhiều yếu tố, đặc biệt là những cải cách kinh tế đang diễn ra tại Việt Nam và vai trò trung tâm của đất nước trong xu hướng toàn cầu về phát triển bền vững. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp tham gia khảo sát đã nhận định “chuyển đổi kép” - quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh - đóng vai trò quan trọng cho những đánh giá tích cực.

Chia sẻ với phóng viên, bà Phương Nguyễn - Đại diện khu vực Đông Nam Á của CCX Partners (đơn vị chuyên tư vấn về đầu tư và thương mại quốc tế) cho biết, theo Tờ Economist và nghiên cứu dài hạn của EIU’s Business Environment Rankings (BER) về xếp hạng môi trường kinh doanh, Việt Nam được dự báo tăng hạng thêm 1,7 điểm trong thang điểm 10 trong giai đoạn 2003 - 2028, mức tăng hạng cao nhất trong 81 quốc gia được nghiên cứu.

“Kết quả này không bất ngờ đối với các chuyên gia và tư vấn viên tại CCX Partners, vì chúng tôi nhận được các yêu cầu đầu tư và thâm nhập thị trường Việt Nam từ các nhà đầu tư và đối tác quốc tế kể cả trong 2 năm suy thoái kinh tế vừa qua” - bà Phương Nguyễn nhấn mạnh. Theo bà, tại Đông Nam Á, Việt Nam là nước có số FTA nhiều thứ 2 sau Singapore. Với dư địa tăng trưởng GDP vẫn được dự báo ở mức 6 - 8%/năm trên nền tăng trưởng suốt 4 thập kỷ vừa qua, Việt Nam là một thị trường quan trọng trong chiến lược tăng trưởng và đa dạng đầu tư của các nhà đầu tư quốc tế.

Bà Phương Nguyễn cũng đánh giá cao tác động tích cực của việc tổ chức sắp xếp lại bộ máy tại Việt Nam hiện nay. Đồng thời khẳng định, hàng loạt thay đổi trong quản lý tổ chức nhà nước sẽ hứa hẹn các thay đổi bản lề về thủ tục hành chính và chính sách của nhiều ngành khác nhau, giúp môi trường kinh doanh tại Việt Nam càng trở nên hấp dẫn và cạnh tranh hơn nữa.

ÔNG LƯƠNG HOÀNG THÁI - VỤ TRƯỞNG VỤ CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI ĐA BIÊN (BỘ CÔNG THƯƠNG): Tiếp tục đàm phán thêm FTA ở các khu vực mới Việt Nam là một trong những nước được coi là hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng hội nhập toàn cầu, đặc biệt là giai đoạn vừa qua khi mà chuỗi cung ứng thế giới thay đổi. Trong thời gian qua, Việt Nam đã duy trì khai thác và tận dụng có hiệu quả hơn những thị trường truyền thống (chiếm tới 80% thị trường xuất khẩu) và đưa quan hệ về kinh tế thương mại với các đối tác truyền thống đi vào chiều sâu. Trong năm 2024, Việt Nam ký kết và đưa vào thực thi thêm 2 FTA mới ở khu vực Trung Đông (với UAE và với Israel). Về tiềm năng thì những thị trường như Trung Đông, khu vực Nam Mỹ và thậm chí nhiều nước châu Phi là những thị trường còn rất nhiều dư địa để Việt Nam có thể phát triển trong thời gian tới. Bộ Công thương cũng đang nghiên cứu để có thể khởi động đàm phán nhiều hiệp định thương mại khác với khu vực Trung Đông, khu vực Bắc Phi và kể cả khu vực Mỹ Latinh là khu vực mà vẫn còn rất nhiều tiềm năng và dư địa để phát triển. Mai Lâm (ghi)

ÔNG BRUNO JASPAERT - CHỦ TỊCH EUROCHAM VIỆT NAM: Việt Nam là mắt xích quan trọng trong thương mại, đầu tư khu vực Đông Nam Á Niềm tin ngày càng tăng cao của các doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn, chính là minh chứng cho cho nền tảng vững chắc của đất nước trong cả thương mại và chính sách kinh tế. Mặc dù đối mặt với những thách thức toàn cầu, môi trường đầu tư tích cực của Việt Nam vẫn đang tạo ra nhiều cơ hội mới cho các doanh nghiệp châu Âu, đặc biệt là trong các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ, sản xuất, du lịch và năng lượng tái tạo… Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy các doanh nghiệp châu Âu ngày càng tự tin hơn vào triển vọng kinh tế của Việt Nam. Sự gia tăng rõ rệt về niềm tin này phản ánh sự công nhận rộng rãi về quá trình chuyển đổi chính trị và kinh tế của đất nước trong suốt những năm qua. GDP của đất nước vẫn tiếp tục trên đà tăng trưởng, càng khẳng định vị thế của Việt Nam như một mắt xích quan trọng trong thương mại và đầu tư tại khu vực Đông Nam Á. Hà My (ghi)