PV: Tính đến tháng 9/2026, EU đứng thứ 6 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với tổng vốn lũy kế đạt 38,33 tỷ USD. Dòng vốn đầu tư từ EU vào Việt Nam đã phản ánh tương xứng tiềm năng kinh tế, công nghệ và năng lực tài chính của khu vực này chưa, thưa ông?

Ông Christian-Ludwig Weber-Lortsch

Ông Christian-Ludwig Weber-Lortsch: Các nước châu Âu có những khoản đầu tư lớn trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại tại Việt Nam, đặc biệt trong các ngành sản xuất, năng lượng, cơ sở hạ tầng, logistics, dịch vụ tài chính và thị trường tiêu dùng.

Tuy nhiên, mức đầu tư của EU vào Việt Nam vẫn thấp hơn mức kỳ vọng, nếu xét đến quy mô thương mại song phương.

Dù vậy, thương mại thường là bước khởi đầu cho một quan hệ đối tác sâu rộng và lâu dài. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường muốn tìm hiểu và thử nghiệm thị trường trước khi cam kết nguồn vốn lớn. Châu Âu có nhiều doanh nghiệp lớn và họ thường đầu tư với tầm nhìn dài hạn. Đây là một trong những đặc điểm tạo nên sự khác biệt của chúng tôi.

Bên cạnh đó, cũng đang có những diễn biến tích cực. Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (IPA) được ký kết cùng với EVFTA vào năm 2019. Sau khi được tất cả các quốc gia thành viên EU phê chuẩn, hiệp định sẽ tạo thêm khuôn khổ bảo hộ đầu tư.

Định hướng trở thành nền kinh tế công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng của Việt Nam tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ đối tác đầu tư mới giữa châu Âu và Việt Nam. Việc Việt Nam được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp cũng có thể thu hút thêm dòng vốn đầu tư danh mục và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, Việt Nam vẫn là điểm đến đầu tư hấp dẫn và ổn định, kết nối với các nền kinh tế lớn thông qua 18 hiệp định thương mại tự do, bao gồm cả Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA) mới ký kết ngày 18/10/2026.

Chỉ số Niềm tin kinh doanh mới nhất của EuroCham cũng cho thấy những tín hiệu tích cực về tâm lý của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp tục gặp phải những rào cản về quy định và thủ tục hành chính trong hoạt động hằng ngày.

Tiến trình cải cách đang được triển khai, đối thoại cấp cao giữa các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, cùng chuyến thăm EU của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 19 đến ngày 24/10/2026 được kỳ vọng sẽ góp phần đưa quan hệ đối tác lâu đời giữa Việt Nam và châu Âu lên một tầm cao mới.

Nhà máy tách khí công nghiệp tại Thái Nguyên của Tập đoàn Messer (Đức). Ảnh: Messer

PV: Mục tiêu quan trọng trong chính sách thu hút FDI của Việt Nam hiện nay là nâng cao chất lượng dòng vốn, tăng chuyển giao công nghệ và thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong nước. Theo ông, cần làm gì để dòng vốn FDI từ EU không chỉ gia tăng về quy mô, mà còn tạo sức lan tỏa đối với nền kinh tế Việt Nam?

Ông Christian-Ludwig Weber-Lortsch: Các doanh nghiệp châu Âu đang góp phần thúc đẩy quá trình số hóa và chuyển đổi công nghệ cao của nền kinh tế Việt Nam. Không chỉ mang đến những công nghệ tiên tiến, họ còn có kinh nghiệm và dữ liệu cần thiết để ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các quy trình sản xuất hiện có. Đây là cơ hội lớn để nâng cấp các cơ sở sản xuất truyền thống, qua đó nâng cao năng suất, hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

Theo tôi, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần ưu tiên hai yếu tố then chốt: năng lượng và môi trường pháp lý, kinh tế.

Các ngành công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và giao thông điện hóa đều đòi hỏi nguồn năng lượng dồi dào, ổn định, sạch và có chi phí hợp lý. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, nhu cầu năng lượng cũng ngày càng gia tăng. Các đối tác châu Âu có thể mang đến những giải pháp bền vững, được thiết kế phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế của Việt Nam, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng của đất nước.

Để tạo ra hiệu ứng lan tỏa sâu rộng hơn, Việt Nam cần thúc đẩy các mô hình hợp tác bài bản giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà cung ứng trong nước, tăng cường đào tạo nghề và kỹ thuật, đồng thời khuyến khích hợp tác nghiên cứu và phát triển. Chuyển giao công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp trong nước có đủ kỹ năng, năng lực và động lực để tiếp nhận công nghệ mới và đưa vào ứng dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Sắp tới, tôi có kế hoạch đến châu Âu để giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp công nghệ sinh học và các cơ sở nghiên cứu. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là thúc đẩy đầu tư, mà còn góp phần xây dựng những mối quan hệ đối tác có chiều sâu, tạo động lực cho sự phát triển công nghệ và công nghiệp của Việt Nam trong dài hạn.

PV: Chuyến thăm chính thức EU của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong tuần này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và EU có nhiều dư địa thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Theo ông, chuyến thăm có thể tạo ra những chuyển biến gì trong quan hệ đầu tư Việt Nam - EU, đặc biệt là khả năng mở rộng đầu tư của doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam trong thời gian tới?

Ông Christian-Ludwig Weber-Lortsch: Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và châu Âu, không chỉ về quy mô, mà còn về chất lượng.

Các cuộc hội đàm cấp cao là cơ hội đặc biệt để tháo gỡ những rào cản còn tồn tại đối với thương mại và đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh và đưa quan hệ đối tác kinh tế giữa hai bên lên một tầm cao mới.

Tôi đặc biệt kỳ vọng chuyến thăm sẽ mang lại những tiến triển cụ thể trong việc xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và dễ dự đoán hơn; tăng cường bảo hộ đầu tư; cải thiện khả năng tiếp cận thị trường; đồng thời thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn trong các lĩnh vực chiến lược như sản xuất tiên tiến, năng lượng sạch, hạ tầng số, công nghệ sinh học và chăm sóc sức khỏe.

Sau cùng, đối thoại chính trị cần được chuyển hóa thành những cải thiện thực chất cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Chúng ta càng biến những mục tiêu chung thành các dự án cụ thể một cách hiệu quả, lợi ích mà cả hai bên nhận được sẽ càng lớn.

Tôi tin tưởng rằng, Diễn đàn và Triển lãm Tăng trưởng kinh tế của EuroCham, diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh từ ngày 9 - 11/3/2027, sẽ là cơ hội quan trọng để cùng nhìn lại và góp phần hiện thực hóa những kết quả đạt được từ hội nghị thượng đỉnh mang tính lịch sử này.

PV: Xin cảm ơn ông!