Cán bộ Hải quan Hà Nội đối chiếu hồ sơ và thực tế hàng hóa để xác định giá tính thuế.

Thu thuế tăng nhưng tiềm ẩn nhiều biến động

Số thu thuế XNK tăng do hoạt động XNK trong 2 tháng qua tăng mạnh, đạt kim ngạch 54,73 tỷ USD, tăng 17,5% (xuất khẩu ước đạt 27,34 tỷ USD, tăng 15,4%; nhập khẩu ước đạt 27,39 tỷ USD, tăng 19,6%). Trong đó, kim ngạch một số mặt hàng có thuế suất cao tăng mạnh so cùng kỳ, như: Xuất khẩu dầu thô tăng 6,3%, dệt may tăng 12,2%; nhập khẩu xăng dầu các loại tăng 80,5%, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 28,6%, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 11,1%, ô tô nguyên chiếc các loại tăng 41,5%...

Ông Lưu Mạnh Tưởng, Cục trưởng Cục thuế XNK cho biết, mặc dù đạt số thu tích cực, nhưng để thu đạt chỉ tiêu phấn đấu năm 2017 là 290.000 tỷ đồng là nhiệm vụ hết sức thách thức. Thách thức lớn nhất là việc thực hiện hơn 10 FTA (hiệp định thương mại tự do), trong đó có nhiều mặt hàng chủ lực có thuế suất thuế nhập khẩu cao sẽ giảm sâu về mức thuế tác động lớn đến số thu ngân sách.

Cũng theo ông Tưởng, vấn đề về thu thuế XNK bắt đầu xuất hiện khó khăn như: Thuế nhập khẩu hàng hóa (chủ yếu là ô tô) từ ASEAN giảm từ 40% xuống còn 30%. Bên cạnh đó, xu hướng doanh nghiệp chuyển luồng thay đổi cơ cấu thị trường, nhập khẩu hàng hóa từ khu vực các nước có thuế suất cao sang nhập khẩu ở các nhóm nước được hưởng ưu đãi thuế FTA đã và đang diễn ra khá mạnh trong năm 2016 và tiếp tục trong năm 2017 (giảm nhập từ thị trường Hàn Quốc, Ấn Độ, tăng nhập từ Thái Lan và Indonesia...).

Theo tính toán của ngành Hải quan, số thu thuế XNK năm 2017 tiếp tục chịu ảnh hưởng của hoạt động nhập khẩu (NK) xăng dầu. Hiện Việt Nam đang phải thực hiện lộ trình cắt giảm mức thuế NK ưu đãi đặc biệt đối với các mặt hàng xăng dầu theo cam kết tại FTA ASEAN (ATIGA), FTA ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) và FTA ASEAN - Hàn Quốc (AKFTA).

Với lộ trình cắt giảm mức thuế NK xăng dầu ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định này thì chênh lệch giữa mức thuế NK tối huệ quốc (MFN) hiện hành với mức thuế NK theo các hiệp định nêu trên là từ 5% - 20% tuỳ chủng loại. Khoảng cách này sẽ ngày càng tăng vào các năm tiếp theo. Như vậy, cùng một mặt hàng (xăng dầu) sẽ có nhiều mức thuế NK khác nhau (MFN, ATIGA, ACFTA, AKFTA), dẫn đến rủi ro về thu ngân sách, cũng như rủi ro cho cả nền kinh tế khi các nước xuất khẩu tăng giá bán xăng dầu.

“Khoanh vùng” các trọng điểm để chống thất thu

Để đạt chỉ tiêu thu ngân sách được giao năm 2017, Tổng cục Hải quan đã ban hành Chỉ thị 1193/CT-TCHQ về công tác thu ngân sách với các nhóm giải pháp trọng tâm. Theo đó, Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện các mục tiêu nêu tại Nghị quyết 19-2017/NQ-CP. Trong đó, tập trung thực hiện các giải pháp, nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính như: Tăng cường phối hợp thu với các ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho DN tham gia hoạt động XNK; tiếp tục duy trì tổ giải quyết nhanh; thực hiện đối thoại thường xuyên với DN để lắng nghe, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc cho DN…

Đồng thời, toàn ngành Hải quan tích cực phối hợp với các bộ, ngành đẩy mạnh triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN; đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phân luồng, quyết định kiểm tra, từng bước kiểm tra chất lượng hàng hóa XNK theo các tiêu chuẩn kỹ thuật của các bộ quản lý chuyên ngành quy định.

Ông Tưởng cho biết, giải pháp quan trọng tiếp tục được Tổng cục Hải quan chỉ đạo là quyết liệt thực hiện công tác kiểm tra sau thông quan, thanh tra, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, trong đó tập trung kiểm tra về trị giá, mã số, C/O (xuất xứ hàng hóa)… đối với những mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch NK lớn, tần suất NK nhiều, rủi ro lớn gây thất thu ngân sách.

“Năm 2016, thông quan công tác chống thất thu qua giá tính thuế, kiểm tra sau thông quan cơ quan hải quan đã tăng thu cho ngân sách hàng nghìn tỷ đồng, trong đó có mặt hàng ô tô nhập khẩu xuất hiện nhiều hành vi gian lận về khai báo giá…”, ông Tưởng cho biết.

Trong tháng 2/2017, Tổng cục Hải quan cũng đã có công văn chỉ đạo các cục hải quan tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá trong khâu thông quan đối với 9 nhóm hàng NK, gồm: Ô tô, xe mô tô 2 bánh, 3 bánh, xe đạp điện và các mặt hàng: rượu bia; thiết bị điện gia dụng; cá tươi ướp lạnh, cá đông lạnh; thịt gia súc gia cầm đông lạnh, ướp lạnh.

Hải Linh