Tại Tọa đàm “Từ UKVFTA đến Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ hội kết nối hợp tác đầu tư, tài chính Việt Nam - Vương quốc Anh” ngày 5/11, ông Joshua Ashworth, Trưởng bộ phận Thương mại và Đầu tư, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam, cho biết sau hơn 5 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) đang mở ra giai đoạn hợp tác mới, vượt ra ngoài thương mại hàng hóa.
Kim ngạch thương mại hai nước đã vượt 10 tỷ bảng Anh, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và gấp đôi năm 2020. Theo ông Joshua Ashworth, kết quả này cho thấy quan hệ kinh tế song phương ngày càng phát triển sâu rộng.
Cùng với thương mại, doanh nghiệp hai nước mở rộng hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Các dự án hàng không có sự tham gia của Airbus, Rolls-Royce; doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như FPT cũng đang hoạt động tại thị trường Anh. Nhu cầu về vốn, bảo hiểm, đầu tư và dịch vụ tài chính vì thế ngày càng tăng.
Việc Việt Nam hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế đang thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp Anh, nhất là trong các lĩnh vực tài trợ thương mại, thị trường vốn, thị trường phái sinh và hàng hóa, tài chính xanh và công nghệ tài chính (Fintech).
Vương quốc Anh có thế mạnh về dịch vụ tài chính và các dịch vụ kinh doanh liên quan, với quy mô khoảng 281 tỷ bảng Anh, tương đương 12% GDP. Đây là nền tảng để các định chế tài chính Anh tham gia vào quá trình phát triển thị trường tài chính tại Việt Nam.
 |
| Các diễn giả trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: Nghiêm Lan |
Theo ông Joshua Ashworth, hai nước có thể thúc đẩy hợp tác trong bốn lĩnh vực: tài trợ thương mại, tài chính xanh, Fintech và nguồn vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng.
Với tài trợ thương mại, các nội dung hợp tác có thể tập trung vào tài trợ chuỗi cung ứng, dịch vụ ngân hàng quốc tế và bảo hiểm hàng hải. Kinh nghiệm của Anh về bảo hiểm, bảo lãnh có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động giao thương quốc tế, nhất là khi vận tải biển và hệ thống cảng biển tiếp tục phát triển.
Ở lĩnh vực tài chính xanh, thông qua chương trình UK PACT, Vương quốc Anh đã triển khai các hoạt động hợp tác về phát triển bền vững, trong đó có niêm yết trái phiếu xanh, tài chính chuyển đổi và thị trường carbon. Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm của Anh trong thiết kế thị trường, đưa các tiêu chí bền vững vào quá trình vận hành.
Với Fintech, cơ hội hợp tác nằm ở thanh toán số, đổi mới tài chính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Ông Joshua Ashworth cho rằng sandbox giúp doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm trong môi trường được giám sát, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý hiểu rõ hoạt động thực tế trước khi xây dựng quy định.
Hệ sinh thái Fintech cũng cần sự tham gia của nhiều chủ thể, từ ngân hàng, định chế tài chính đến luật sư, tổ chức xếp hạng tín nhiệm, doanh nghiệp công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu...
Lĩnh vực thứ tư là huy động vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng. Theo đại diện Đại sứ quán Anh, Trung tâm Tài chính quốc tế có thể hỗ trợ nguồn lực cho các dự án thiết yếu, trong đó có phát triển đô thị tại Hà Nội và các tuyến metro tại TP. Hồ Chí Minh. Những dự án này cần phương án tài chính vững chắc và sự tham gia của các doanh nghiệp phù hợp.
Bên cạnh đó, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam đề cập tiềm năng phát triển dịch vụ quản lý gia sản khi tài sản của người dân và khu vực tư nhân gia tăng. Đây cũng là lĩnh vực Việt Nam có thể tận dụng kinh nghiệm lâu năm của Anh.
Dù cơ hội hợp tác rộng mở, các diễn giả đều nhận định khả năng thu hút dòng vốn quốc tế phụ thuộc lớn vào chất lượng thể chế và năng lực vận hành thực tế của Trung tâm Tài chính quốc tế.
Theo PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Trung tâm cần có môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán, chính sách thuế cạnh tranh, thị trường tài chính đủ độ trưởng thành, nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng công nghệ đáp ứng yêu cầu hội nhập.
Đáng chú ý, Việt Nam cần chuyển từ xây dựng văn bản pháp lý sang tổ chức thực thi. Nhà đầu tư phải nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ, cơ chế xử lý rủi ro và cơ quan chịu trách nhiệm giải quyết thủ tục. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành với chính quyền TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần đồng bộ, phân định rõ trách nhiệm.
Ông Joshua Ashworth nhấn mạnh nhà đầu tư cần một thị trường minh bạch, quy định được áp dụng nhất quán, tranh chấp được giải quyết công bằng và cơ chế quản lý, điều tiết đáng tin cậy, độc lập.
Trong khi đó, ThS. Nguyễn Minh Khôi, Viện Tony Blair vì sự Thay đổi toàn cầu (TBI) lưu ý vai trò của cơ chế trọng tài và tính dự đoán trong thực thi pháp luật. Nhà đầu tư cần biết rõ quy trình, cách thức xử lý tranh chấp và các bước thủ tục khi tham gia thị trường. Những trường hợp thử nghiệm cụ thể sẽ giúp các bên hiểu rõ hơn cách thức hoạt động của Trung tâm.
Về dài hạn, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà đề xuất tăng tính tương thích giữa thông tin, báo cáo tài chính của các tổ chức trong Trung tâm với chuẩn mực quốc tế; tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới về thanh toán, lưu ký, chuyển vốn và chuyển thu nhập hợp pháp; đồng thời xây dựng lộ trình phát triển sản phẩm Fintech phù hợp với nhu cầu thực tế.
Một yêu cầu khác là kết nối Trung tâm Tài chính quốc tế với hoạt động sản xuất, thương mại. Theo ông Nguyễn Minh Khôi, mô hình này phù hợp để phục vụ các khoản đầu tư lớn, những hoạt động cần nguồn vốn mà thị trường trong nước chưa đáp ứng được, đặc biệt là doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các nhà máy tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
