Ngày 27/10, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) phối hợp với Tổ chức đào tạo nhân lực quốc tế Nhật Bản (IM Japan) tổ chức Hội nghị giới thiệu quy trình tuyển chọn thực tập sinh đi làm việc tại Nhật Bản. Chương trình được được thực hiện từ năm 2006 theo thỏa thuận giữa Bộ LĐTB&XH Việt Nam và IM Japan.

Hiện nay có hơn 1.300 thực tập sinh Việt Nam đang thực tập kỹ thuật tại Nhật Bản. Theo thỏa thuận, người tham gia chương trình tu nghiệp trong vòng 3 năm, được hưởng trợ cấp 80.000 yên trong tháng đầu đào tạo. Đồng thời hưởng lương theo hợp đồng ký với công ty tiếp nhận trong thời gian thực tập với mức lương tối thiểu trong năm thứ nhất, năm thứ hai là 90.000 yên/tháng, 100.000 yên/tháng trong năm thứ ba. Đặc biệt, với các thực tập sinh đã làm việc trong ngành xây dựng và ngành đóng tàu, sau khi hoàn thành chương trình 3 năm sẽ có cơ hội được gia hạn thêm 2 năm làm việc tại Nhật Bản nếu công ty tiếp nhận có nhu cầu.

Toàn cảnh hội nghị

Ông Doãn Mậu Diệp, Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH cho rằng, tỷ lệ người lao động làm việc bất hợp pháp ở nước ngoài trong những năm qua tương đối cao. Do đó, chương trình đưa thực tập sinh đi thực tập tại Nhật Bản sẽ góp phần tạo cơ hội nối lại quan hệ lao động, nhất là những tỉnh có nhiều lao động bỏ trốn bất hợp pháp sẽ có cơ hội được làm việc tại nước ngoài.

Ông Kitagaki Toshio, Trưởng đại diện văn phòng IM Japan tại Việt Nam cho biết, thời hạn thực tập tại Nhật Bản sẽ dần tăng thêm từ 3 đến 5 năm và mở rộng thêm nhiều ngành nghề, nhất là điều dưỡng, hộ lí.

Cũng theo kế hoạch, thực tập sinh hoàn thành chương trình thực tập về nước đúng thời hạn sẽ được tổ chức IM Japan hỗ trợ khoản tiền 600.000 yên/tháng để tái hòa nhập và phát triển sự nghiệp.

Tuy nhiên, chương trình vẫn tồn tại một số hạn chế như nhiều lao động vẫn chưa dành thời gian tìm hiểu do đó xuất hiện tình trạng nhẹ dạ, cả tin để các đối tượng cò mồi, lừa đảo lợi dụng thu các khoản bất chính, làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế của người lao động, đặc biệt ảnh hưởng đến ý nghĩa nhân văn chương trình mang lại.

Bên cạnh đó, một bộ phận lao động tự động bỏ trốn tại nơi thực tập. Trong thời gian từ năm 2006 đến tháng 9/2015, có 120 thực tập sinh đã dừng chương trình về nước trước thời hạn và 35 thực tập sinh bỏ trốn. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2015, có 8 thực tập sinh bỏ trốn, tăng năm người so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này, ảnh hưởng đến hình ảnh của thực tập sinh Việt Nam, cũng như kế hoạch sản xuất kinh doanh của các công ty Nhật Bản và uy tín của doanh nghiệp.

Một số đối tượng trung gian, môi giới thậm chí cán bộ của Sở LĐTB&XH lợi dụng kẽ hở của chương trình để trục lợi, bắt người lao động nộp các khoản tiền trái với quy định. Do đó, từ tháng 5/2015, Tổ chức IM Japan đã đề nghị Bộ LĐTB&XH dừng tuyển chọn ứng viên là người lao động các tỉnh phía Bắc, từ đó đến nay, IM Japan chỉ tuyển chọn các ứng viên là người lao động của các tỉnh phía Nam.

Trong thời gian tới, kế hoạch tiếp nhận thực tập sinh kỹ thuật tại Nhật Bản sẽ được thực hiện từ tháng 11/2015 đến tháng 2/2016 với số lượng ứng viên cần tuyển chọn là 400 người (trung bình mỗi tháng 100 người)./.

Mai Đan