Nguồn: FiinGroup
Dù đây không phải là mục tiêu có thể đạt được trong “ngày một, ngày hai”, nhưng thị trường chứng khoán Việt Nam hoàn toàn có cơ hội để “đi đến đích”, nếu có sự vào cuộc tổng lực của nhiều bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và cả cộng đồng nhà đầu tư.
Nâng hạng thị trường - “điểm bùng nổ” của vốn ngoại
Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), hiện tại hai tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán (TTCK) tiêu biểu nhất là MSCI và FTSE Russel vẫn đang phân loại Việt Nam ở nhóm thị trường cận biên. Trong đó, riêng FTSE Russell đã xếp Việt Nam trong danh sách chờ xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi loại 2.
Cũng theo đại diện UBCKNN, cùng với nhiều giải pháp thu hút dòng vốn ngoại khác, việc hoàn thiện các tiêu chí nâng hạng thị trường đã liên tục được cơ quan quản lý thúc đẩy. Theo đó, UBCKNN cũng đã có nhiều buổi làm việc với MSCI, FTSE Russell để trao đổi, chia sẻ, làm rõ các thông tin liên quan đến TTCK Việt Nam, từ đó đã nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các tổ chức này. Nâng hạng TTCK là một quá trình dài. Tuy nhiên, ghi nhận ý kiến đánh giá trên thị trường, nhiều chuyên gia đều cho rằng, Việt Nam đang có nhiều cơ hội để được MSCI và FTSE Russell nâng hạng trong tương lai; từ đó sẽ tạo ra sự bùng nổ mạnh mẽ hơn về sự tham gia dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN).
Theo Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), Việt Nam vẫn được đánh giá lạc quan về triển vọng nâng hạng, trước mặt là khả năng được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi loại 2, tại kỳ đánh giá năm 2022. “Với kỳ vọng TTCK Việt Nam có thể sẽ được FTSE nâng hạng trong 2 kỳ đánh của năm 2022, chúng tôi kỳ vọng có thể sẽ xuất hiện dòng tiền ngoại đón đầu xu hướng này chảy vào TTCK Việt Nam từ nửa cuối năm 2021” - BVSC cho biết.
Trao đổi với phóng viên TBTCVN về vấn đề này, ông Ngô Quốc Hưng – Chuyên gia cao cấp chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán MB (MBS), cũng cho rằng TTCK Việt Nam đã có sự tăng trưởng vượt bậc trong 2 năm qua trên nhiều khía cạnh. “Câu chuyện nâng hạng thị trường như một bộ phim dài tập, cần nỗ lực hơn nữa để tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí. Tuy vậy, tôi vẫn tin rằng trong 2 năm nữa, câu chuyện nâng hạng sẽ có cái kết có hậu cho TTCK Việt Nam. Khi được nâng hạng, dòng vốn đầu tư gián tiếp sẽ tìm đến TTCK Việt Nam. Do vậy, dòng vốn đầu cơ đón đầu xu hướng này thậm chí còn lớn hơn cả dòng vốn vào chính thức” – Chuyên gia của MBS nhấn mạnh.
Nâng hạng - nên nhìn rộng hơn “câu chuyện của chỉ một ngành”
Theo đại diện UBCKNN, hiện nay, về khung khổ pháp lý, hệ thống văn bản pháp luật đã tạo điều kiện tốt hơn nhiều để tăng khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài nói chung và thúc đẩy quá trình nâng hạng TTCK nói riêng.
Theo đó, từ ngày 1/1/2021, hệ thống văn bản pháp luật mới về chứng khoán, đầu tư, doanh nghiệp (DN) đều cùng có hiệu lực, tạo ra môi trường đầu tư minh bạch và hoàn thiện hơn. Trong lĩnh vực chứng khoán, nhiều quy định mới liên quan đến nâng chuẩn hàng hóa trên TTCK, tăng cường minh bạch và công bố thông tin, nâng cao điều kiện về phát hành, niêm yết chứng khoán, quản trị công ty; tạo điều kiện cho DN tiếp cận nguồn vốn trong và ngoài nước, hỗ trợ sản xuất kinh doanh; mở rộng dịch vụ cho khối kinh doanh chứng khoán... sẽ tác động sâu rộng và mở ra nhiều cơ hội phát triển cho cả DN và NĐT.
Cùng với đó, khi hệ thống công nghệ thông tin mới cho toàn TTCK dự kiến vận hành trong thời gian tới, hệ thống thanh toán bù trừ theo mô hình đối tác trung tâm (CCP) cũng sẽ được triển khai. Đây là cơ hội để giải quyết các vấn đề còn vướng mắc đối với yêu cầu về thanh toán bù trừ hiện nay của các tổ chức xếp hạng.
Trao đổi với phóng viên TBTCVN, ông Trần Văn Dũng – Chủ tịch UBCKNN, cũng cho rằng hiện nay, MSCI và FTSE-Russell đều đang xếp hạng Việt Nam là thị trường cận biên. Trong đó, FTSE đang đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng. Các cổ phiếu của Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các chỉ số thị trường cận biên (khoảng 27%) của FTSE. Do còn là thị trường cận biên nên nhiều quỹ đầu tư lớn có uy tín trên thế giới chưa quan tâm đầu tư hoặc đầu tư ở mức rất hạn chế. “Nếu được nâng hạng, nguồn vốn từ các quỹ này sẽ vào nhiều hơn và lúc đó dòng tiền đầu tư từ nước ngoài mới tăng về số lượng và chất lượng” – Chủ tịch UBCKNN kỳ vọng.
Tuy nhiên, ông Trần Văn Dũng cũng chia sẻ: “Chúng ta cũng cần nhận thức rằng, việc nâng hạng TTCK cũng giống như nâng định mức tính nhiệm quốc gia, phụ thuộc vào nhiều yếu tố từ tiềm năng phát triển đến các hệ thống chính sách thực thi đồng bộ. Do vậy, để TTCK Việt Nam nâng hạng, theo chúng tôi, cần sự nỗ lực và vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là từ Chính phủ và các bộ, ngành liên quan để ổn định kinh tế vĩ mô, xây dựng kịch bản tăng trưởng sau khi đại dịch và phối hợp chính sách để cải thiện môi trường đầu tư. Về phía cơ quan quản lý ngành Chứng khoán sẽ tiếp tục xây dựng, phát triển TTCK với các sản phẩm, dịch vụ phụ trợ tương ứng với các thông lệ ở thị trường mới nổi, tạo ra sự công bằng cho NĐTNN khi gia nhập TTCK Việt Nam”.
“Điều đáng mừng là câu chuyện về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy cổ phần hóa và kiên định xây dựng chính phủ kiến tạo, đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch đã được đề cập trong các nghị quyết của Đảng, của Chính phủ. Ở góc độ ngành Chứng khoán, chúng tôi đã và sẽ tiếp tục nỗ lực cho những bước tiến của thị trường. Chúng tôi mong rằng, vấn đề nâng hạng cần được nhìn rộng hơn câu chuyện của một ngành mới có thể bước vững đến mốc nâng hạng và quan trọng hơn là bền vững sau nâng hạng để nhận được những giá trị tích cực từ diễn biến này” – Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.
*Ông Trần Văn Dũng – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước:
Tin tưởng hoàn thành mục tiêu nâng hạng trước năm 2025
Trong năm 2021, việc Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư cùng có hiệu lực đang và sẽ tạo ra môi trường đầu tư minh bạch và tốt hơn. Do đó, việc xem xét nâng hạng TTCK Việt Nam đang có những tiến triển thuận lợi. Chúng tôi tin rằng, mục tiêu nâng hạng TTCK Việt Nam trước năm 2025 là có thể khả thi.
Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhận thức rằng, việc nâng hạng TTCK cũng giống như nâng định mức tính nhiệm quốc gia, phụ thuộc vào nhiều yếu tố từ tiềm năng phát triển đến các hệ thống chính sách thực thi đồng bộ. Do vậy, để TTCK Việt Nam nâng hạng, cần sự nỗ lực và vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là từ Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan để ổn định kinh tế vĩ mô, xây dựng kịch bản tăng trưởng sau khi đại dịch và phối hợp chính sách để cải thiện môi trường đầu tư.
*Ông Nguyễn Sơn – Chủ tịch Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam:
Khả năng được nâng hạng thị trường sẽ tích cực hơn
Ngoài vấn đề khung pháp lý, nền tảng hệ thống công nghệ rất quan trọng, trong đó có gói thầu KRX sẽ tạo điều kiện rất lớn để TTCK phát triển thêm nhiều sản phẩm, nghiệp vụ mới trong giai đoạn tới. Có 2 nội dung liên quan sản phẩm chúng tôi đang chuẩn bị trên nền tảng công nghệ mới là mô hình đối tác trung tâm (CCP) cho TTCK cơ sở và các sản phẩm, dịch vụ. CCP khi được áp dụng thì NĐT chỉ cần ký quỹ tỷ trọng nhỏ 10 - 20%, thay cho việc phải ký quỹ 100% như hiện nay. Đồng thời, hệ thống công nghệ mới sẽ cho phép triển khai các dịch vụ mới như bán chứng khoán chờ về hay giao dịch trong ngày,... Khi những vấn đề này được xử lý thì khả năng được nâng hạng TTCK cũng sẽ tích cực hơn.
Duy Thái
